Korps Gestichtswacht

31/05/2026

Traumatische ervaringen van een bewaarder
Op een zondagavond in juni 1974 werd ik van huis gehaald toen te nog maar net vijf minuten terug waren van de camping. Ik moest meekomen daar een beruchte gedetineerde helemaal over de rooie was. Hij had zijn cel inventaris helemaal kort en klein geslagen en stond ons op te wachten met een afgebroken stalen tafelpoot.

We kregen versterking van de gestichtswacht drie man werden er geleverd. Evenwel konden we niets beginnen omdat de gedetineerden op de recreatiezaal, die ons konden zien, dreigden de twee collega’s, die daar toezicht hielden te molesteren als we de gedetineerde in de strafcel zouden plaatsen. Hierdoor moesten we erg voorzichtig te werk gaan en lankmoedig optreden. Dit hele gebeuren nam zowat de hele avond in beslag. Uiteindelijk leverde hij de tafelpoot in en mocht tot grote verbazing gewoon op zijn cel blijven. Hij had zijn zin en in feite waren wij de verliezers. Hiervoor had zich overigens ook al eens een akkefietje voorgedaan met deze gedetineerde. Hij was nog geen reiniger en werkte op cel, de z.g. cel arbeid, voor deze werkzaamheden gebruikte hij een schaar.
Deze schaar moest natuurlijk s ‘avonds worden ingeleverd om 21:00 uur. Doch op een zekere avond weigerde de gedetineerde dat. Hij wilde eerst telefoneren met zijn vriendin in Arnhem alvorens híj gehoor zou geven aan de opdracht. Telefoneren was toen zeer zeker niet gebruikelijk en dat is toen door mij geweigerd en dit is gemeld aan het kader. De dienstdoende Huismeester telefoneerde met de directie, die na lang overleg besloot om dan toch maar gehoor te geven aan de grillen van deze gedetineerde. Zo kon het, gebeuren dat de gedetineerde om 20:00 uur nog stond te telefoneren met zijn vriendin en haar triomfantelijk vertelde dat er wel tien beambten om hem heen stonden maar dat hij het toch voor elkaar had gekregen om dit gesprek af te dwingen. Ook na afloop van deze voorstelling kreeg de gedetineerde geen straf wat natuurlijk heel frustrerend voor ons was.

Dit soort zaken riep veel spanning op bij het personeel waardoor het ziekteverzuim hoog opliep. Soortgelijke situaties waren talrijk en geven een beeld onder welke druk ik destijds moest werken.

Lees de verhalen op: www.blokhuispoort.nl/verhalen/ingezonden-verhalen/trauma/

30/05/2026

Ingezonden verhaal van Hans
Begin 1982 kreeg ik een verzoek van Brigadier Gerrit van Coevorden rond 19.00 uur om met een gedetineerde naar het Bronovo Ziekenhuis te gaan.

Lees het hele verhaal op: https://www.gestichtswacht.nl/korps-gestichtswacht/gewa-verhalen/hans-brouwers/

30/05/2026

Johan Hendrik in het jaar 1860 als bewaarder binnen de gevangenissen muren betrokken zou zijn geweest bij valsemunterij. Hij werd daarom ook op 24-05-1860 vanwege ernstige plichtsverzuim ontslagen als bewaarder van de gevangenis van Leeuwarden. Zelfs een smeekbrief van Johan Hendrik aan de minister van Justitie van 07-08-1860 kon hier geen verandering meer in aanbrengen. In deze brief vroeg hij om compassie met hem te hebben vanwege zijn grote en jonge gezin.

Lees meer op: www.blokhuispoort.nl/verhalen/ingezonden-verhalen/johan-hendrik-mentjox/

30/05/2026

Schrijf je ook mee?
Ben jij een oud GEWA - BEWA, deel dan jouw verhaal hier op deze website over het Korps Gestichtswacht of BEWA. Heb jij een verhaal dat geschiedenis moet maken, stuur dan jouw verhaal in. Heb je ook nog afbeeldingen dan plaatsen wij die er ook bij. Lees wel eerst de spelregels voor het meeschrijven op deze pagina.
https://www.gestichtswacht.nl/schrijf-mee/

30/05/2026

Gewa (Gestichtswacht)
Het Korps Gestichtswacht voert vanaf 1942 beveiligingstaken uit in de Nederlandse gevangenissen, ziekenhuizen en in de Rijksasielen voor Psychopaten. De Gestichtswachter wordt ook regelmatig ingezet bij gedetineerden transport. Het Korps Gestichtswacht is bewapend met de karabijn, pistool, knevelketting en de wapenstok.

Het Korps Gestichtswacht voert beveiligingstaken uit in de Nederlandse gevangenissen, ziekenhuizen en in de Rijksasiels voor Psychopaten. Onderdeel DJI gevangeniswezen

04/05/2026

Veenhuizen tijdens de Tweede Wereldoorlog We herdenken de groep Veenhuizers, waaronder tien Gestichtswachters, die tijdens een grote razzia in 1944 gearresteerd werden door de S.D. Ze werden overgebracht naar een concentratiekamp en zijn niet meer teruggekomen.

https://www.gestichtswacht.nl/korps-gestichtswacht/gewa-40-45/

03/05/2026

Dossier Hermannus (Herman) van der Vegte
Mijn vader zou nooit een bezoek aan de Noorderbegraafplaats overslaan als hij met zijn jongste zoon op familiebezoek was in Leeuwarden, 4 mei dodenherdenking zie ik tranen van mijn moeder en werden altijd deze 3 mensen genoemd.

Dat het moeten werken in deze Strafgevangenis naast mededogen met je medemens gevaarlijk was blijkt uit documenten die ik vond in een kistje van mijn vader, een verklaring van Nispens en de la Fontaine met potlood uit 1946 dat bij evt. sabotage de bewaarders v.d. Vegte, Zijlstra, Boenders en Terpstra zonder meer mochten worden doodgeschoten. Een opdracht van januari 1945 en weer wordt Grundmann genoemd.

www.blokhuispoort.nl/strafgevangenis/40-45/herman-van-der-vegte/

03/05/2026

DE PENITENTIAIRE KAART VAN NEDERLAND
Penitentiaire kaart langs de Nederlandse strafgestichten. Augustus 1950. Na het overzicht over de ontwikkeling van de strafvoltrekking in Nederland, laten wij thans een artikel volgen, waarin de lezer een rondreis maakt langs de Nederlandse Strafgestichten. Zodoende kan hij de Penitentiaire kaart van Nederland leren kennen en een indruk krijgen van de huidige stand van het Nederlandse Gevangeniswezen. Red

Ontdek de verhalen, geschiedenis en activiteiten in de Blokhuispoort.

05/04/2026

🕵️‍♀️ Free Online Escape Rooms voor Smartphone-avonturiers.
Welkom bij jouw startpunt voor vijf spannende, educatieve en slimme escape room uitdagingen—direct te spelen op je smartphone!

Deze verzameling digitale ontsnappingsspellen combineert het mysterie van een fysieke escape room met het gemak van spelen waar en wanneer je wilt. Of je nu onderweg bent, op de bank ligt, of met vrienden een gezamenlijke puzzelsessie wilt organiseren, deze escape rooms zijn ontworpen om je mee te slepen in intrigerende verhaallijnen vol raadsels, verrassingen en slimme twists. Duik in de uitdagingen... en ontdek of jij het mysterie kunt ontrafelen vóór de tijd om is. 🔐 Leeftijd 10 -100

www.blokhuispoort.nl/zien-en-doen/escape-rooms/

05/04/2026

GEWA t-shirt
Voor wie het uniform draagt — of gedragen heeft.

Dit Korps Gestichtswacht T‑shirt is ontworpen voor leden die onze traditie, discipline en verbondenheid willen uitdragen. Het shirt combineert comfortabel katoen met een authentieke opdruk gebaseerd op het historische uniform van de Gestichtswacht.

Voor wie het uniform draagt — of gedragen heeft. Dit Korps Gestichtswacht T‑shirt is ontworpen voor leden die onze traditie, discipline en verbondenheid willen uitdragen. Het shirt combineert comfortabel katoen met een authentieke opdruk gebaseerd op het historische uniform van de Gestichtswacht...