Wartime Asia เอเชียยามสงคราม

15/06/2026

12/06/2026

06/06/2026

06/06/2026

ใครเป็นใคร ในกองทัพพายัพ

จากการออกอากาศภาพยนตร์สารคดี "กองทัพพายัพ" ช่อง YouTube "Siam Historical Cafe" เมื่อวานนี้

เพจของเราซึ่งได้ร่วมเป็นที่ปรึกษาข้อมูลประวัติศาสตร์ จึงจะนำเสนอเรื่องราวของบรรดาแม่ทัพนายกองของกองทัพพายัพ ผู้ที่เป็นกำลังสำคัญขับเคลื่อนกองทัพ ยามสงครามมหาเอเชียบูรพา

1. พลโท จรูญ รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์ (หลวงเสรีเริงฤทธิ์) : แม่ทัพพายัพท่านแรก

ท่านผู้นี้เป็นนายทหารเหล่าสื่อสาร ได้ร่วมคณะราษฎรสายทหารบกก่อการปฏิวัติ พ.ศ. 2475 เติบโตในราชการตามลำดับ เป็นหัวหน้าแผนกทหารสื่อสาร รองแม่ทัพบูรพาในกรณีพิพาทอินโดจีน ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก อธิบดีกรมรถไฟ

เมื่อเข้าสงครามมหาเอเชียบูรพาช่วงต้นสงคราม ได้รับแต่งตั้งตำแหน่งสนามเป็นแม่ทัพพายัพท่านแรก ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2484 ขึ้นตรงต่อกองทัพบกสนาม มีภารกิจในการตั้งกองทัพพายัพ วางอัตรากำลังรบ การเลือกที่ตั้งทหาร วางแผนการรบ ซักซ้อมการปฏิบัติการหน่วยรอง และอำนวยการรบในระยะเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน พ.ศ. 2485 จนกองทัพพายัพสามารถยึดเมืองสำคัญ เช่น เชียงตุง เมืองยอง พยาค เมืองสาด เมืองยอง เมืองยาง

หลังจากนั้นแม่ทัพเสรีเริงฤทธิ์พ้นจากกองทัพพายัพ ย้ายกลับมาเป็นรัฐมนตรีในรัฐบาลพิบูลสงคราม จนเมื่อสงครามยุติในปี พ.ศ. 2488 กลับถูกฟ้องคดีอาชญากรสงคราม พร้อมกับจอมพล ป. พิบูลสงคราม พล.ท. มังกร พรหมโยธี หลวงวิจิตรวาทการ ฯลฯ แต่ศาลตัดสินยกฟ้อง ภายหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490 พล.ท. เสรีเริงฤทธิ์ได้กลับมารับราชการอีกครั้ง ในตำแหน่งอธิบดีกรมรถไฟ และผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย จนเกษียณอายุ เมื่อ พ.ศ. 2503 ถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2525

2. พลตรี ผิน ชุณหะวัณ (หลวงชำนาญยุทธศาสตร์) : ผบ.พล สู่ข้าหลวงครองเชียงตุง

บุคคลนี้สำเร็จจากโรงเรียนนายร้อยทหารบกรุ่น พ.ศ. 2458 ร่วมรุ่นกับจอมพล ป. พิบูลสงคราม พลต.อ. อดุล อดุลเดชจรัส พล.อ. มังกร พรหมโยธี พล.อ. จิร วิชิตสงคราม ฯลฯ เป็นนายทหารราบ และนายทหารฝ่ายเสนาธิการตามลำดับ หลังจากปราบกบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 ได้เติบโตในหน้าที่ราชการจนเป็นผู้บังคับการมณฑลทหารบกที่ 3 คุมกำลังทหารบกทั้งภาคอีสาน จนได้เป็นรองแม่ทัพอีสานในกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส พ.ศ. 2483 - 2484

เมื่อเข้าสงครามมหาเอเชียบูรพา ในช่วงแรกเริ่มสงคราม พลตรี ผิน ชุณหะวัณได้เป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 3 ภายใต้กองทัพพายัพ ซึ่งจัดจากทหารส่วนใหญ่ของมณฑลทหารบกที่ 3 ภาคอีสาน โดยเป็นกองพลหลักในการเข้าตีที่หมายสำคัญของกองทัพพายัพในรัฐฉาน ได้แก่เมืองเชียงตุง - ดอยเหมย เมื่อเริ่มต้นการรุกเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2485

กองพลที่ 3 ต้องเคลื่อนที่ผ่านเส้นทางยากลำบากที่เป็นหล่มโคลน โดยกองพลที่ 3 มอบให้กรมทหารราบที่ 8 ทำการรุกยึดดอยเหมย ปราการแข็งแรงปากประตูเข้าเมืองเชียงตุง หากข้าศึกสู้พลางถอยพลาง จนสามารถยึดเมืองเชียงตุงได้สำเร็จ

แล้ว พล.ต.ผิน ได้เป็นประธานรับมอบเมือง พร้อมกับเชิญธงชาติไทยขึ้นสู่ยอดเสากลางเมืองเชียงตุง เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2485 หลังจากนั้นในเดือนเดียวกัน กองพลที่ 3 มอบให้กรมทหารราบที่ 7 รุกข้ามน้ำหลวยเพื่อประชิดชายแดนยุนนาน แต่ข้าศึกตีโต้จนต้องถอยร่นกลับมาที่เชียงตุง

หลังจากนั้นพลโท ผิน ชุณหะวัณย้ายเป็นข้าหลวงทหารประจำสหรัฐไทยเดิม ปกครองพื้นที่รัฐฉานที่กองทัพพายัพควบคุมเอาไว้ จนถึงปี พ.ศ. 2487 ถูกย้ายประจำกรมเสนาธิการทหาร แล้วลาออกจากราชการในปีต่อมา

ต่อมาพ.ศ. 2490 ได้นำกรมกองทหารในประจำการก่อการรัฐประหาร แล้วกลับมารับราชการเป็นผู้บัญชาการทหารบก จเรทหารทั่วไป รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร รองนายกรัฐมนตรี จนพ้นจากราชการทหารและการเมืองหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2500 ถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2516

3. หลวงวีรวัฒนโยธิน : ผู้การกรมพิชิตเชียงตุง สู่ข้อกล่าวหาเรื่องพระพุทธรูป

ท่านผู้นี้มีชื่อปรากฏที่ค่ายวีรวัฒน์โยธิน จังหวัดสุรินทร์ เป็นนายทหารราบฝ่ายเสนาธิการและผู้บังคับหน่วยรบ ได้เคยนำหน่วยผ่านสถานการณ์สำคัญในยามสงครามโลกครั้งที่ 2 ตั้งแต่กรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส พ.ศ. 2483 - 2484 พ.ท. หลวงวีรวัฒนโยธินได้เป็นผู้บัญชาการกองพลสุรินทร์ ทำการรุกด้านเทือกเขาพนมดงรักเข้ายึดป้อมสำโรงในแดนอินโดจีนฝรั่งเศส

ต่อมาเมื่อเข้าสู่สงครามมหาเอเชียบูรพา พ.ศ. 2484 - 2488 ในช่วงต้นของสงครามที่รัฐบาลไทยผูกพันธไมตรีกับญี่ปุ่น พันเอก หลวงวีรวัฒน์โยธิน เป็นผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 8 กองพลที่ 3 กองทัพพายัพ นำกรมทหารหน่วยแรกของกองทัพพายัพรุกเข้าเมืองเชียงตุง รัฐฉาน เข้าพม่าตอนกลาง

ในศึกครั้งนี้แม้แต่ผู้การหลวงวีรวัฒน์โยธินก็ต้องเผชิญฝ่าความยากลำบาก ทั้งเส้นทางป่าเขาและโคลนเลน เชื้อมาเลเรีย ฝ่าดงกระสุนข้าศึก และเกิดอาการแผลติดเชื้อขนาดใหญ่ที่ขา เกิดจากแมลงป่าท้องถิ่น จึงต้องย้ายกลับมาเป็นผู้บังคับหน่วยทหารในเขตหลังที่เพชรบุรีและสระบุรี

ปลายสงคราม พล.ต. หลวงวีรวัฒน์โยธินได้ย้ายไปเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 1 นำกองพลเตรียมการต่อต้านญี่ปุ่น และรักษาสถานการณ์ในนครหลวงกรุงเทพฯ จนสงครามยุติ

อย่างไรก็ตามได้เกิดข้อกล่าวหาจากชนพื้นเมือง ฟ้องร้องนายทหารอังกฤษหลังสงครามว่า หลวงวีรวัฒนโยธินได้เคยยึดพระพทธรูปสำคัญจากวัดเชียงยืน เมืองเชียงตุง ซึ่งไม่เคยกลับคืนวัดแห่งนี้อีกเลย

หลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490 หลวงวีรวัฒนโยธิน ลาออกจากราชการ ประสบผลสำเร็จจากธุรกิจฟาร์ม จนถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2511

4. ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี : นายพลนักบินหน้าแนว

ท่านผู้นี้เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2443 สำเร็จจากโรงเรียนนายร้อยทหารบก เป็นนายทหารนักบินและนายทหารเสนาธิการ ได้เคยทำการบินปราบกบฏบวรเดช ต่อมาได้ศึกษาต่อที่อังกฤษ จึงได้เติบโตในราชการกองทัพอากาศ และได้เป็นนายทหารใกล้ชิดจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศสได้นำกองบินทำการรบโจมตีสนามบินฝรั่งเศสในกัมพูชา จนได้รับเหรียญกล้าหาญ

เมื่อแรกเริ่มสงครามมหาเอเชียบูรพา พ.ศ. 2484 - 2486 ได้เลื่อนเป็นเสนาธิการทหารอากาศและผู้บังคับกองบินใหญ่ผสมพายัพ ยศพลอากาศตรี ทำการรบร่วมกองทัพพายัพด้านรัฐฉาน ตั้งกองบินที่ลำปาง ทำการบินตรวจการณ์และโจมตีข้าศึก ทั้งแนวรบที่พยาค ดอยเหมย เชียงตุง เมืองยอง ท่าข้ามตาปิง เมืองมะ ฯลฯ เพื่อสนับสนุนกองทัพพายัพ ให้สามารถรุกคืบตามแผนยุทธการ

ในการบินแทบทุกครั้ง พล.อ.ต.ฟื้นจะต้องขึ้นบินนำกองบินต่อสู้ด้วยตนเอง ช่วงครึ่งหลังของสงคราม พ.ศ. 2486 - 2488 ได้เลื่อนเป็นรองแม่ทัพอากาศ และผู้บังคับกองบินใหญ่ที่ 1 นำกองบินป้องกันภัยทางอากาศสัมพันธมิตร และเตรียมการต่อต้านญี่ปุ่นในพระนครและภาคตะวันตก

หลังสงครามปี พ.ศ. 2492 - 2500 ได้เป็นผู้บัญชาการทหารอากาศ และรับยศเป็น จอมพลอากาศ ฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี ต่อมาได้เป็นรัฐมนตรี และรองนายกรัฐมนตรีตามลำดับ จนหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2500 จึงพ้นจากตำแหน่งทางการเมืองและทหาร ภายหลังถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2530

5. หลวงหาญสงคราม : ผบ.กองพลหน้า สู่ขุนพลงานใต้ดิน

ท่านผู้นี้เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2439 เดิมชื่อฟ้อน สุวรรณไศละ สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยทหารบกร่วมรุ่นกับจอมพล ป. พิบูลสงคราม พล.ต.อ. อดุล อดุลเดชจรัส จอมพล ผิน ชุณหวัณ ฯลฯ เริ่มต้นราชการทหารทหารในเหล่าทหารราบนายทหารฝ่ายเสนาธิการ ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกต่าง ๆ

เป็นนายทหารที่มีชื่อเสียงในด้านความกล้าหาญ ความเฉียบขาด ความเข้มแข็ง ความเคร่งครัดในระเบียบวินัย และความซื่อสัตย์ ไม่เคยที่จะประพฤติทุจริต มีความยุติธรรม ประหยัดมัธยัสถ์ไม่ฟุ้งเฟ้อ

ในยามสงคราม หลวงหาญสงครามจึงได้มีบทบาทสำคัญด้านแนวหน้ามาโดยตลอด ในกรณีพิพาทอินโดจีนปี พ.ศ. 2483 - 2484 เป็นผู้บัญชาการกองพลพายัพ ยึดได้ดินแดนจังหวัดล้านช้าง

ในสงครามมหาเอเชียบูรพา (พ.ศ. 2484 - 2488) ช่วงต้นสงครามเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 4 ในกองทัพพายัพ เปิดฉากเป็นกองพลแรกที่นำกองทัพพายัพรุกเข้าพื้นที่รัฐฉาน ยึดเมืองเลน เมืองพยาค เมืองยอง เปิดทางให้กองพลที่ 3 ยึดเมืองเชียงตุง แล้วย้ายไปเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 3 ขยายผลรุกเมืองมะ เมืองลาประชิดชายแดนยูนนาน

ต่อมาได้สถานการณ์เปลี่ยนแปลงในช่วงกลางสงคราม ได้รับนโยบายจากผู้บัญชาการทหารสูงสุด (จอมพล ป. พิบูลสงคราม) ลักลอบประสานกับกองทัพจีนที่ประจันหน้าอยู่ที่ชายแดนแนวหน้ากองทัพพายัพ เพื่อร่วมต่อต้านกองทัพญี่ปุ่น ปลายสงคราม ภายใต้รัฐบาลเสรีไทย ได้ย้ายไปเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 37 ปฏิบัติการต่อต้านญี่ปุ่นด้านภาคอีสาน โดยร่วมมือกับเสรีไทยและสัมพันธมิตร

ภายหลังสงครามพลโท หลวงหาญสงคราม ได้เป็นเสนาธิการทหาร เสนาธิการกลาโหม รองจเรทหารทั่วไป และที่ปรึกษาการทหาร และเลื่อนยศเป็นพลเอก จนเกษียณจากราชการ พ.ศ. 2500 และถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2513

6. หลวงวิชิตสงคราม : แม่ทัพผู้ปราดเปรื่องและสุขุม

พลเอก จิร วิชิตสงคราม หรือหลวงวิชิตสงคราม ชื่อเดิมจิ๊ด ยุววรรธนะ เป็นนักเรียนนายร้อยทหารบก ร่วมรุ่นกับจอมพล ป. พิบูลสงคราม พล.ต.อ. อดุล อดุลเดชจรัส จอมพล ผิน ชุณหวัณ ฯลฯ นายทหารปืนใหญ่และนายทหารฝ่ายเสนาธิการ ผู้ผ่านศึกสงครามโลกครั้งที่ 1 และปรมาจารย์เสนาธิการระดับชั้นนำ หลังกบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 ได้เลื่อนเป็นเสนาธิการทหารบก ผ่านกรณีพิพาทอินโดจีน (พ.ศ. 2483 - 2484)

ต่อมาในช่วงก่อนและต้นสงครามมหาเอเชียบูรพา (พ.ศ. 2484 - 2486) พลโท จิร วิชิตสงคราม (คืนบรรดาศักดิ์ตามนโยบายรัฐบาล) เสนาธิการทัพบกสนามได้วางแผนการต่อสู้กองทัพญี่ปุ่น จนเมื่อไทยจำเป็นต้องทำสัญญาพันธไมตรีร่วมรบกับญี่ปุ่น ได้วางแผนจัดตั้งกองทัพพายัพทำการรบด้านภาคเหนือ - รัฐฉาน

ต่อมา พ.ศ. 2486 พลโทจิรได้เป็นแม่ทัพพายัพเอง นำกองทัพรุกข้ามน้ำหลวยประชิดชายแดนจีนด้านยูนนาน ด้วยแผนยุทธการ “รูดปากถุง” ได้ชัยชนะกวาดล้างข้าศึกอย่างเด็ดขาด โดยแม่ทัพวิชิตสงครามออกตรวจตราประสานแนวรบด้วยตนเอง เผชิญกับแนวรบข้าศึก เส้นทางทุรกันดาร และไข้ป่าทั่วสมรภูมิ จนได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ

ช่วงกลางสงครามมหาเอเชียบูรพา พ.ศ. 2486 - 2487 จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีผู้บัญชาการทหารสูงสุดได้เริ่มนโยบายใต้ดินต่อต้านญี่ปุ่น แม่ทัพวิชิตสงคราม เสนาธิการกองทัพบกสนามและแม่ทัพพายัพได้ดำเนินการสำคัญได้แก่ การลักลอบประสานกองทัพจีนด้านยูนนาน และการวางกำลังทัพบกไทยต่อต้านญี่ปุ่น

ต่อมาช่วงปลายสงคราม (พ.ศ. 2487 - 2488) ได้ย้ายเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐบาลนายควง อภัยวงศ์ บริหารโครงสร้างกองทัพในช่วงวิกฤติไทย - ญี่ปุ่น

หลังสงคราม ระหว่าง พ.ศ. 2488 - 2490 พลโท จิร วิชิตสงครามได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ต่อมาเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ที่ปรึกษาการทหาร เสนาธิการกลาโหม จนเกษียณอายุราชการในยศพลเอก แล้วได้เป็นเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ ฯลฯ ภายหลังถึงแก่อนิจกรรมปี พ.ศ. 2522

ท่านสามารถติดตามชมสารคดี "กองทัพพายัพ" EP1 ได้ตามลิงก์นี้ครับ

https://youtu.be/XDSocjHgJ3U?si=LyAIM7qPwvDtni2g

#กองทัพพายัพ #80ปีสงครามมหาเอเชียบูรพา #สงครามมหาเอเชียบูรพา #สารคดีกองทัพพายัพ #ไนสนามโปรดักชั่น

05/06/2026

รายงานคณะกรรมาธิการวิสามัญแห่งสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2489 ยืนยันว่า ค่าใช้จ่ายของขบวนการเสรีไทยทั้งในและต่างประเทศได้รับการตรวจสอบแล้วอย่างละเอียด และไม่ปรากฏหลักฐานการสูญหายหรือทุจริตตามที่มีการกล่าวอ้าง
เอกสารยังสะท้อนให้เห็นถึงการทำงานของขบวนการใต้ดินในภาวะสงคราม ซึ่งต้องอาศัยความลับ ความเสียสละ และการเสี่ยงชีวิตของผู้ปฏิบัติงานจำนวนมากเพื่อรักษาเอกราชของชาติ
พร้อมคำชี้แจงเพิ่มเติมของ ปรีดี พนมยงค์ ที่อธิบายที่มาของค่าใช้จ่าย การสนับสนุนจากภาครัฐ และบทบาทของเสรีไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่นี่ : https://pridi.or.th/th/content/2026/06/2875

05/06/2026

05/06/2026

ตลอด 4 ปี ที่แอดมินร่วมคิด แลกเปลี่ยนความรู้ ข้อมูล
ช่วยเขียนบท ตรวจเนื้อหา
สนับสนุนกองถ่าย จัดหารถ หาสถานที่ ออกเงิน
จนถึงกับร่วมแสดง

เพื่อฟื้นประวัติศาสตร์กองทัพพายัพ
กองทัพสนาม แห่งกองทัพบกไทย
คราวสงครามโลกครั้งที่ 2

กองทัพที่สาบสูญจากความรับรู้ของคนไทยไปกว่า 80 ปี

Docudrama กองทัพพายัพ ออกมาแล้ว
เชิญชม EP1 ได้เลยครับ

และขอให้อดทนรอติดตาม EP ต่อ ๆ ไป
มีทั้งหมด 3EP ครับ

นี่คือเรื่องจริงของทหารไทยกว่า 5 หมื่นนายซึ่งยกทัพเข้าสู่รัฐฉาน ใ...

31/05/2026

เพลงเล่าชีวิตคนที่บ้านถูกทิ้งระเบิดคราวสงครามเอเชียบูรพา ถูกรังแก ใส่ความ หางานยาก จนต้องพึ่งโรงจำนำ แล้วต้องเจอเล่ห์กลโรงจำนำอีกด้วยครับ

"ชีวิตกับโรงจำนำ" คำร้อง/ทำนอง/ขับร้อง"ชลอ ไตรตรองศร"ดนตรีวงชลอ ไตรตรองศรแผ่นครั่งโคลัมเบีย ตราตัวโนตดนตรี