08/09/2026
De schatkist die het verhaal van Passendale kan vertellen.
Begin van deze week heb ik de kans gekregen om een wondermooi stukje geschiedenis toe te voegen aan mijn collectie.
Het betreft een Duitse M16 helm, een Britse 1907 bajonet, een Belgische Ma**er 1889 en een Franse Berthier Karabijn 1890.
De objecten op hun eigen zijn al bijzonder maar het verhaal waar deze ooit gevonden zijn maakt het alleen maar spannender.
In 1990 op een boerderij die gelegen was in de Molenstraat nummer 7 te Passendale, wou de boer een nieuwe varkensstal bouwen. Bij het uitgraven van een put botste de boer op een kist “de schatkist”. Tijdens het openen van deze kist zag de boer twee geweren, aantal bajonetten, een helm en enkele granaten liggen. De twee geweren, helm en één bajonet heb ik kunnen overkopen van de zoon van de toenmalige boer. Jammer genoeg heb ik de volledige inhoud van de kist nog niet kunnen kopen, maar dat komt nog wel.
Wat is er nu zo bijzonder is aan de locatie waar ze gevonden zijn?
De Molenstraat lag op de beruchte heuvelrug van Passendale ook wel Passchendaele Ridge genoemd. Dit was voor het Duitse leger een cruciale verdedigingslinie omringd met bunkers en loopgraven in 1917.
Nu komt het leuke aan dit alles en dat is uitzoeken van wie (dit zal zeer moeilijk worden) en welke eenheid deze voorwerpen waren.
De Britse 1907 bajonet gaat hoogst waarschijnlijk verloren gegaan zijn in begin Oktober 1917 tijdens de Slag om Passendale. Hier waren verschillende Britse eenheden aanwezig.
The Lancashire Fusiliers & the Manchester Regiment vochten zich via de flanken nabij de Molenstraat omhoog richting het dorp onder hevige Duitse beschietingen.
Ook The Duke of Wellington’s Regiment & the West Yorkshire Regiment probeerde gelijktijdig zowel ten noorden als ten westen van de Molenstraat het dorp te bereiken, maar leden gigantische verliezen door de diepe modder en de onverwoestbare Duitse bunkers.
De Duitse M16 helm kan zowel van een soldaat geweest zijn die behoorde tot de 195 infanterie-division die gedurende de relatief “rustigere” zomermaanden van 1917 de bewuste heuvelrug bewaakte en de betonnen bunkers bouwden die de Britten in November moesten zien te overmeesteren. MAAR de helm kan ook toe behoren aan een soldaat die deel uitmaakte van Könlich Bayerisches infanterie- regiment nr.3 of nr. 22. Zij leden zware verliezen in November 1917 wanneer de Britten het dorp probeerde over te nemen.
De Belgische Ma**er 1889 kan van een soldaat geweest zijn die deel uitmaakte van de 6e legerafdeling. De karabiniers en de grenadiers waren in Oktober 1914 actief in Passendale om de flanken te verdedigen. De tweede mogelijkheid is dat geweer van een soldaat afkomstig dat op 28 September 1918 Passendale bevrijde van de Duitsers. De infanteristen van het 1e en 2e Linieregiment die toen in de Molenstraat actief waren, hadden allemaal een Ma**er 1889 of de aangepaste Ma**er 1889/16.
Het Franse Berthier karabijn 1890 gaat van de Franse 87e of 89e territoriale divisie geweest zijn of van het 1e – 2e Cavaleriekorps. Deze eenheden hebben tijdens de eerste slag bij Ieper (oktober-november 1914) Passendale bezet en verdedigd voordat de Duitsers de heuvelrug innamen.
Wat betreft de Ma**er 1889 en de Berthier 1890 is er ook nog altijd een kans dat deze buit genomen waren door het Duitse leger en zij deze tijdens de bloedige strijd hebben gebruikt.
Nu ga ik de delicate voorwerpen verder onderzoeken en proberen de stempels of andere aanwijzingen zichtbaar te maken. Zodanig dat we meer te weten komen tot wie deze behoorden.
