رابردوومان

19/06/2026

رەسەنایەتی و دەستووری ئافرەتان ئەمناوجەیە و شاهیدی ئەوەنئیمە خاوەنی ئەم خاکەین

19/06/2026

دەک رووتان رەش بیت ئیستا ئشیان پیتان نەما تەرمەکە گەیشوە شوینی خۆی ئیستا دەلین شیمال عیراق... دووبارە رووتان دەش بیت بەقوربانی نالە و ئازارەکانی برینەکەی غەزال بنهەزارن غەزال

18/06/2026

18/06/2026

جوانی و خۆشەویستی

17/06/2026

بۆچی سەدام حوسێن کوێت داگیر کرد؟

ئەم ڕووداوە لە ٢ی ئابی ١٩٩٠ ڕوویدا، کاتێک سەدام حسێن سەرۆک کۆماری ئەوکاتی عێراق فەرمانی بە سوپای عێراق کرد بچنە ناو کوێت و بە تەواوی لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا کوەیت داگیر بکەن.

هۆکارە سەرەکییەکانی لەشکرکێشی

1. قەیرانی ئابووری عێراق

دوابەدوای کۆتایی هاتنی شەڕی ئێران و عێراق (1980-1988)، عێراق دەیان ملیار دۆلار قەرزدار بوو، بە پلەی یەکەم قەرزاری کوێت و سعودیە بوو. سەدام داوای هەڵوەشاندنەوەی قەرزەکان یان کەمکردنەوەی قەرزەکانی دەکرد، بەڵام ئەمە بە ڕادەی ڕەزامەندی ئەو نەهاتەدی.

2. ناکۆکی نەوت

عێراق کوێت تۆمەتبار کرد بەوەی؛

بەرهەمهێنانی نەوتی زیاتر لە پشکی ئۆپێک.

هۆکاری دابەزینی نرخی نەوت، کە زیانی بە ئابووری عێراق گەیاند.

دەرهێنانی نەوت لە کێڵگەی سنووری ڕومەیلە بە شێوەیەک کە عێراق بە پێشێلکردنی سەروەت و سامانەکانی بزانێت.

3. ئیدیعای مێژوویی

ڕژێمی عێراق بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە کوێت بەشێکە لە پارێزگای بەسرە عوسمانی و لە سەردەمی ئیختیاری بەریتانیادا لە عێراق جیابووەتەوە، ئەمەش بانگەشەیەکی کوێت و زۆربەی جیهان ڕەتکردەوە.

دوای لەشکرکێشی چی ڕوویدا؟

سوپای عێراق بەتەواوی کوێتیان داگیرکرد.

عێراق کوێتى بە "پارێزگاى نۆزدەهەم"ى خۆی ناساند.

نەتەوە یەکگرتووەکان ئەو لەشکرکێشییەی شەرمەزار کرد و سزای ئابووری بەسەر عێراقدا سەپاند.

هاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا بۆ دەرکردنی هێزەکانی عێراق لە کوێت پێکهێنرا.

ڕزگارکردنی کوێت

لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٩١ ئۆپەراسیۆنی زریانی بیابان دەستی پێکرد.

لەخۆگرتبوو:

هێرشی چڕ و پڕی ئاسمانی.

هێرشێکی زەمینی لەلایەن هێزەکانی هاوپەیمانانەوە.

لە ٢٦ی شوباتی ١٩٩١ سوپای عێراق لە کوێت کشایەوە و وڵاتەکە بە تەواوی ئازاد کرا.

دەرئەنجامەکانی لەشکرکێشی

بە هەزاران کەسی سەربازی و هاوڵاتی مەدەنی کوژران یان بریندار بوون.

وێرانکردنی بەربڵاوی ژێرخانی کوەیت.

لە کاتی کشانەوەکەدا زیاتر لە ٦٠٠ بیرە نەوتی کوێت سووتێنران.

سزای نێودەوڵەتی درێژخایەن بەسەر عێراقدا سەپێندرا.

لاوازکردنی ڕژێمی عێراق بۆ ساڵانێک تا ڕووخانی لە ساڵی ٢٠٠٣.

ڕاستییە خێراکان

وردەکاری ڕاستییەکان

بەرواری داگیرکاری: ٢ی ئابی ١٩٩٠
بەرواری ڕزگاربوون: ٢٦ی شوباتی ١٩٩١
ماوەی پیشە: نزیکەی ٧ مانگ
سەرکردەی عێراق: سەدام حسێن
وڵاتی داگیرکراو: کوێت
جەنگی دەرئەنجامی: جەنگی دووەمی کەنداو (١٩٩٠-١٩٩١)

لەشکرکێشی کوەیت بە یەکێک لە گرنگترین ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکانی مێژووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی مۆدێرن دادەنرێت و هاوسەنگی هێزی ناوچەکەی بۆ دەیان ساڵی دواتر گۆڕی.

17/06/2026

سەیری بکەن سوپای عیراق لە سالی ١٩٤٨ دا شەری لەگەل سوریا و میسر و ئەردەن دژی ئیسرائیل کرد هەموو سەربازەکانی کورد بوونە کە شەهید بوونە ببینن

17/06/2026

بریاریکی گرینگ لە سەرۆک عبدالکریم قاسم و دابەش کردنی زەوی بە سەر جوتیاران کە کەمکردنەوە زەوی دەرەبەگەکان

17/06/2026

کی دەفتەری خزمەتی سەربازی ماوە .. خۆم ماومە
بەلام نازانم دووبارە توشی دەبینەوە یاخود نا

17/06/2026

لە دایک بوانی سالی ١٩٤٨ بۆ خزمەتی یەدەگی سەربازی باگکرانەوە

16/06/2026

لە ژێر نیشانەیەکی شێواودا... قامیشلی کوردان بەشێک لە یادەوەری مێژوویی خۆی وەردەگرێتەوە

لە کاتی نۆژەنکردنەوەی ڕووبەری بینای شارەوانی قامیشلۆ و هاوکات لەگەڵ لابردنی تابلۆ کۆن و شێواوەکە، کارەکانی نۆژەنکردنەوە گەنجینەیەکی مێژوویی ئاشکرا کرد کە ساڵانێک بوو لە پشت ڕووبەری مۆدێرن شاردرابووەوە.

تابلۆیەکی بەردی ئەسڵی دۆزرایەوە، کە بە ڕوونی لەسەری نووسرابوو " بینای شارەوانی قامیشلی ١٩٣٥"، کە لە سەرەوە وشەی "MAIRIE" بە زمانی فەرەنسی نووسرابوو. ئەمەش ئەو سەردەمە دەهێنێتە بەرچاو کە هاوکات بوو لەگەڵ سەردەمی مانداتی فەرەنسی لە ناوچەکەدا.

ئەم تابلۆیە وەک شایەتحاڵێکی بێدەنگ بۆ ٩١ ساڵ مێژووی شارەکە وەستاوە، لە ڕێگەی ناوی ئەسڵی شارەوانییەوە، "قامیشلی" (بە کۆتایی ژنانە)، کە ئەو ناوە بووە کە لە بەڵگەنامە فەرمییەکان و لەسەر بینا حکومییەکانی ئەو سەردەمەدا بەکارهاتووە، بەهای مێژوویی و جوانکارییەکەی تیشک دەخاتە سەر.

ئەم دۆزینەوە ڕەنگدانەوەی ڕەمزی تایبەتە بۆ کوردستان خەڵکی ئەو شارە، بەو پێیەی مشتومڕی گرنگی پاراستنی ناسنامەی شارستانی و مێژوویی قامیشلۆی زیندوو کردەوە، جەختی لەوە کردەوە کە "مێژوومان لە بەرددا هەڵکەندراوە و نە کات و نە نیشانە نوێیەکان دەتوانن بیسڕنەوە".