Το κοινωφελές Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου (ΙΒΠ) -πρώην Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα (ΠΛΙ)- είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με έδρα το Ναύπλιο. Ιδρύθηκε το 1974 από την Ιωάννα Παπαντωνίου στη μνήμη του πατέρα της Βασιλείου, με στόχο την καταγραφή, μελέτη, διάσωση και διάδοση του νεότερου ελληνικού πολιτισμού.
Το 1981 το Ίδρυμα βραβεύθηκε με το European Museum of the Year main Award (EMYA) για την έκθεση του «Παραγωγή, επεξεργασία και εφαρμογή φυσικών υφαντικών υλών», αλλά και για την προσφορά του στη μελέτη του νεότερου ελληνικού πολιτισμού, το μέγεθος και την ποιότητα των συλλογών του, την εκπαιδευτική και καινοτόμο -από αισθητικής πλευράς- έκθεση και την πρωτοτυπία των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Είναι το μοναδικό ελληνικό μουσείο που του έχει απονεμηθεί αυτό το βραβείο μέχρι σήμερα.
Το 1983 εκδόθηκε το βιβλίο του διακεκριμένου Ελβετού εθνομουσικολόγου Samuel Baud-Bovy «Essai sur la chanson populaire grecqe», με πρόλογο του Φοίβου Ανωγειανάκη, ενώ την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε ο διπλός μουσικός δίσκος με μουσική και τραγούδια από την Κάτω Ιταλία και τη Σικελία, αποτέλεσμα της ερευνητικής εργασίας του Λάμπρου Λιάβα και του Νίκου Διονυσόπουλου. Το 1985 ολοκληρώθηκε η εθνομουσικολογική έρευνα σε χωριά της Κύπρου και αργότερα κυκλοφόρησε το μουσικό λεύκωμα «Ελληνική Δημοτική Μουσική της Κύπρου» σε επτά δίσκους. Τη μουσική επιμέλεια είχε ο εθνομουσικολόγος Φοίβος Ανωγειανάκης. Την έρευνα προετοίμασε και οργάνωσε ο συνεργάτης του ΙΒΠ, Αλέκος Ιακωβίδης.
Τον Οκτώβριο του 1989 το ΙΒΠ ίδρυσε τον «Σταθμό», το πρώτο ελληνικό Μουσείο Παιδικής Ηλικίας.
Το 1989 στο ΙΒΠ ανατέθηκε από τη Μελίνα Μερκούρη το Εθνικό Αρχείο Ελληνικής Παραδοσιακής Ενδυμασίας, ενώ το 2003 η Ιωάννα Παπαντωνίου ίδρυσε την Ελληνική Εταιρία Ενδυμασιολογίας, ως προέκταση του Αρχείου.
Το 1999 το Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου γιόρτασε ταυτόχρονα τα 25 χρόνια από την ίδρυσή του και τη χιλιετία, με την έκθεση «Τα Καλύτερα του ΠΛΙ» και τις παράλληλες εκθέσεις:
«Άμφια, το ένδυμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας», Μουσείο Μπενάκη
«Κρόσσια, Χιτώνες, Ντουλαμάδες, Βελάδες», Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
«Γιάννης Τσεκλένης - Ένας Έλληνας σχεδιαστής μόδας», Θέατρο Θησείο
«Jean Dessès – Ένας Έλληνας σχεδιαστής μόδας», Κτίριο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
«Οι ελληνικές φορεσιές του Λυκείου των Ελληνίδων στο έργο του Τσαρούχη», σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τσαρούχη & το Μουσείο Λυκείου των Ελληνίδων
Το 2004 το ΙΒΠ συμμετείχε στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα με την έκθεση «Πτυχώσεις. Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 21ου αιώνα”.
Το 2006, στο ήδη αναμορφωμένο εσωτερικά κτίριο του Μουσείου, παρουσιάστηκε η έκθεση με θέμα «Ελληνικόν άστυ: Ναύπλιον 1822-1922», που αφορούσε κυρίως το αστικό Ναύπλιο και τις γύρω περιοχές.
Το 2007 στο Ίδρυμα Λανίτη στη Λεμεσό και το 2010 στο νέο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα, το ΙΒΠ παρουσίασε την έκθεση "Ενδύεσθαι". Για ένα Μουσείο Πολιτισμού του Ενδύματος”.
Το 2013 το Ίδρυμα τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για την πολυετή προσφορά του στον πολιτισμό.
Το 2014, για τον εορτασμό των 40 χρόνων από την ίδρυση του ΙΒΠ, έγιναν οι ακόλουθες εκθέσεις:
“Νύφες. Παράδοση και μόδα στην Ελλάδα”, νέο Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα - Φουγάρο, Ναύπλιο και “Αχνάρια μεγαλοπρέπειας. Μια νέα ματιά στην παράδοση της ελληνικής γυναικείας φορεσιάς”, Ελληνικό Κέντρο, Λονδίνο - “Ελληνικός Κόσμος”, Αθήνα και Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο, Λευκωσία.
Η μόνιμη έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου “Οι συλλογές: ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο” είναι αφιερωμένη στις συλλογές του ΙΒΠ, που αριθμούν σήμερα περίπου 50.000 αντικείμενα. Σε μια ελεύθερη και τολμηρή εγκατάσταση διαγράφεται η πορεία από τον 19ο στον 21ο αιώνα. Επιλεγμένα αντικείμενα σε θεματικές ενότητες μας ταξιδεύουν στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του ελληνικού ιστορικού χώρου και χρόνου.
Πριν λίγα χρόνια το ΙΒΠ εγκαινίασε τον πολιτιστικό του χώρο "Κανάρη 4" στο Κολωνάκι, που -εκτός από έδρα του ΙΒΠ στην Αθήνα- αποτελεί και την έδρα της Ελληνικής Εταιρείας Ενδυμασιολογίας, με στόχο να ξεκινήσει η προετοιμασία για το υπό ίδρυση Μουσείο Μόδας (ΜΜ) και Πολιτισμού του Ενδύματος, ένα όνειρο της προέδρου του ΙΒΠ Ιωάννας Παπαντωνίου.
Στον ερευνητικό τομέα, στις δεκαετίες 1970-1980, περιλαμβάνονται έρευνες σ’ όλη την Ελλάδα, με σκοπό την καταγραφή και μελέτη του λαϊκού πολιτισμού, της μουσικής και του χορού, της προβιομηχανικής τεχνολογίας και του παιδικού παιχνιδιού. Τα αποτελέσματα των ερευνών γίνονται ο κορμός της εκδοτικής δραστηριότητας του Ιδρύματος, με ξεχωριστή την παρουσία της επιστημονικής επετηρίδας «Εθνογραφικά», που σήμερα αριθμεί 15 τόμους και της νεότερης σειράς «Ενδυματολογικά», που έχουν ήδη εκδοθεί 5 τόμοι.
Ως μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM), το ΙΒΠ έχει οργανώσει οκτώ διεθνή συνέδρια και συναντήσεις.
Το ΙΒΠ έχει οργανώσει πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με πιο σημαντικές:
“Τρεις κύκλοι της ζωής”. Ευρωπάλια, Βρυξέλλες 1982
“Η Ελληνική Φορεσιά και το Κόσμημα άλλοτε και τώρα”. Αθήνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1985
“H Ελληνική Φορεσιά” και “Παιδικό σχέδιο – Καραγκιόζης”. Salute to Greece, Ντάλας 1990
“Πτυχώσεις. Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 20ού αιώνα”. Πολιτιστική Ολυμπιάδα, Αθήνα 2004
“Ενδύεσθαι. Για ένα Μουσείο Πολιτισμού του Ενδύματος”. Λεμεσός 2007 και Αθήνα 2010
ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Κυριακή-Πέμπτη: 09.00-15.00
Παρασκευή-Σάββατο: 09.00-15.00, 18.00-21.00
Κλειστά: 1η και 6η Ιανουαρίου, Πάσχα, 1η Μαΐου, Χριστούγεννα
ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
Γενική είσοδος: 5 €
Ομαδικά (15 άτομα και πλέον),
Παιδιά και νέοι 13-18 και άτομα άνω των 65 ετών, Φοιτητές/Σπουδαστές: 3 €
Κάτοχοι κάρτας ICOM, Υποστηρικτές ΙΒΠ, ΑΜΕΑ, Διπλωματούχοι ξεναγοί, Άνεργοι, Δημοσιογράφοι (με επίδειξη ταυτότητας σε ισχύ), Πολύτεκνοι, Παιδιά έως 12 ετών: Δωρεάν είσοδος
Ξεναγήσεις (15 άτομα και πλέον) : 7 €
Εκπαιδευτικά προγράμματα: 3 €
=================================================
The Basil Papantoniou Foundation (BPF) -ex Peloponnesian Folklore Foundation (PFF)- is a nonprofit institution based in Nafplion and aims at the research, preservation, study and presentation of the contemporary culture. It was founded in 1974 by Ioanna Papantoniou in memory of her father, Vassilios Papantoniou. Papantoniou, which was converted into a museum in 1981 and its first exhibition, was entitled: "Local costumes of the Peloponnese". In 1981 with the exhibition “The Production, Elaboration and Use of Natural Fibres in Greece” won the European Museum of the Year main Award (EMYA) “because of the manifold activities of the Foundation in the area of tradition, the quality and size of its collections, the excellence of its displays, the superb graphics, the range and scholarship of its research projects and the originality and thoroughness of its educational programmes”. In October 1989, the BPF founded “Stathmos”, the first Greek childhood museum, housed in the engine-shed of the Nafplion railway station. In 1989 Melina Merkouri also assigned the Greek National Traditional Costume Archives to the Basil Papantoniou Foundation. In addition Ioanna Papantoniou has founded in 2003 the Greek Costume Society as an extension of this Archive. The Folklore Museum, renovated 1999, housed the exhibition “The best of the PFF” and celebrated its 25thanniversary with the following exhibitions:
"Vestments, the Eastern Orthodox Church" - Benaki Museum, Athens
"Crossia, Chitones, Doulamades and Velades" - Foundation of the Hellenic World, Athens
"Yannis Tseklenis - A Greek Fashion Designer" - Thesion Theatre, Athens
"Jean Desses - A Greek Fashion Designer"- Building of the Society of Greek Archaeologists, Athens
"The Greek costumes of Lykeion ton Hellinidon in the work of Tsarouchis" - jointly organised with the Tsarouchis Foundation, Museum of the Lykeion ton Hellinidon, Athens
In 2006, to celebrate its 32 years a new reshuffling led to a larger museum shop, an exhibition with the emphasis on “The Greek town: Nafplion 1822-1922”. In 2015, the permanent exhibition “The collections: A journey through space and time” is dedicated to the Foundation collections which now number over 50.000 artifacts, relating to the contemporary Greek culture. The continuous enrichment of the collections presented through a daring free installation, number selected items from the natural and social environment, developing in Greek historical space and time. A research project was run over the whole of Greece in 1970-1980. Its aim was the documentation and study of folk culture, music and dance, preindustrial technology and children games. The results of the research became the main body of the publishing activities of the Foundation, that include the special scientific journal “Ethnographica”, which numbers today 14 volumes, and the journal “Endymatologica”, published in 5 volumes. As a member of the International Council of Museums (ICOM), the PFF has organised eight conferences and meetings. The BPF has also organised many exhibitions in Greece and abroad, the most important of which are the following:
Brussels 1982 - EUROPALIA, "Three cycles of life"
Athens 1985 - Athens Cultural Capital of Greece, :Greek Costumes and Jewellery, past and present"
Dallas, Texas - Salute to Greece (Year devoted to Greece), "Greek Costumes"
Dallas, Texas - Salute to Greece (Year devoted to Greece), "Children’s drawings/Karagiozis"
Athens 2004, Cultural Olympiad, "Ptychoseis = Folds+Pleats, Drapery from Ancient Greek Dress to 21st century Fashion"
Benaki Museum, Athens "Endyesthai-Towards a Costume Culture Museum"
Opening hours
Sunday-Thursday: 09.00-15.00
Friday-Saturday: 09.00-15.00, 18.00-21.00
Closed: 1st and 6th of January, Easter, 1st of May, Christmas
Museum tickets
Full admission:5 €
Organized groups (groups of 15 persons and more), Persons 13-18 and over 65 years old, Students: 3 €
ICOM members, BPF memberships, Visitors with disabilities, Qualified guides, Unemployment card holders, Journalists (with the demonstration of their valid journalistic identity), People having many children, Children aged up to 12 years: Free admission
Tour guides (groups of 15 persons and more): 7 €
Educational programmes: 3 €
