History Of Arakan

04/10/2025

#အာရကန်နိုင်ငံကိုနိုင်ငံအလိုက်ခေါ်ခဲ့သည့်အမည်များ #

1. အိန္ဒိယ (India)

အန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ရှည်လျားတဲ့သမိုင်းတလျောက်မှာ ရခိုင်နိုင်ငံကို “Arakan” (အာရကန်) လို့ ခေါ်ခဲ့ကြတယ်။ရခိုင်လူမျိုးတွေကိုတော့ မောဂ်၊မဂ်-မဓကတိုင်းသားတွေလို့ခေါ်ကြတယ်။ဘုရားရှင်ရဲ့အနွယ်ဝင်တွေ အာရီယံတွေ သကျသာကီဝင်တွေလို့လည်းခေါ်ကြတယ်။ယနေ့တိုင် ရမ်းဗြဲသားတွေက အချင်းချင်း မဂ်လို့ ခေါ်နေကြသေးတယ်။

2. ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် (Bangladesh)

ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ပိုမိုစပ်ဆိုင်ရာ “Roshang / Rohang” (ရောရှောင်) လို့ ခေါ်ခဲ့ကြတယ်။

ဘင်္ဂါလီတွေနှင့်ဒေသခံ Chittagonian တွေက အခုထိ Roshang -ဆိုပြီး ခေါ်ကြတယ်။

3. နီပေါ (Nepal)

နီပေါ သမိုင်းစာအုပ်တွေထဲမှာ တိုက်ရိုက်နာမည်နည်းပါးပေမယ့် အိန္ဒိယစာအုပ်တွေနဲ့လိုက်ဖက်ပြီး Arakan သို့မဟုတ် Rakhan / Rakhanga လို့ မှတ်တမ်းတွေမှာတွေ့ရတယ်။

4. ပါကစ္စတန် (Pakistan)

၁၉၄၇ မတိုင်ခင် (India-Bangladesh-Pakistan တစ်ပြိုင်နက်တည်းဖြစ်နေချိန်) မှာ Arakan လို့ ခေါ်ခဲ့တယ်။

၁၉၄၇ နောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်ကို Rohang (ရိုဟင်)လို့ ပါစ္စတန်က ​ခေါ်လာကြတယ်။

5. သီရိလင်္ကာ (Sri Lanka / Ceylon)

သီရိလင်္ကာ ဗုဒ္ဓစာအုပ်တွေထဲမှာ “Rakkhanga / Rakkhapura” (ရက္ခဂေါ၊ ရက္ခပူရ) လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

“Rakkha” ဆိုတဲ့စကားပေါင်းက Rakkhita-ရက္ခိတ (ကာကွယ်သူများ) သို့မဟုတ် **Rakkhasa -ရက္ခိသျှ-ရက္ခိဆ -စောင့်​ရှောက်သူများလို့ သုံးအနှုန်းကြတာ ဖြစ်တယ်။

၆.ဗြိတိသျှ (British)

ဗြိတိသျှအာဏာချိန် (1826–1948) တုန်းက Arakan လို့ တိကျစွာ ခေါ်ခဲ့တယ်။

British Burma အစောပိုင်း map တွေထဲမှာ Arakan Division လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။

၇.တရုတ်နိုင်ငံ

Lo-hsing (露興 / Lu-hsing), A-lo-king ဆိုပြီး တရုတ် ရှေးဟောင်း ရာဇဝင်စာတမ်း (Ming Shilu, Tang annals) တွေမှာ ဖော်ပြထားတယ်။

တချို့ မှတ်တမ်းတွေမှာ Chin-tan, Chen-tan လို့ အမည်ပုံစံတွေပါ တွေ့ရတတ်တယ်။

၈.အာရပ် / ပိုဆားအင်ဒိုနီးရှား (Arab & Persian)

အာရပ်ခရီးသွားတွေ၊ ဗဟုသုတပညာရှင် Ibn Battuta (၁၄ ရာစု) မှတ်တမ်းထဲမှာ Rahan / Rahma ဆိုပြီး တွေ့ရတယ်။

အာရပ်စာတမ်းတွေမှာ “Al-Rahanga” လို့ ခေါ်သုံးခဲ့ကြတယ်။

၉. ထိုင်း(Thailand)

ထိုင်းမှတ်တမ်းများမှာ ရခိုင်နိုင်ငံကို Rakhine -ရခိုင် Rakhang-ရခန်း Rakhine Prathet လို့တွေ့ရတတ်တယ်။

၁၀.ဗုဒ္ဓသာသနာသမိုင်းစာအုပ်များ (India – Sri Lanka – Southeast Asia)

Rakkhapura၊ Rakkhanga (ရက္ခဂေါ-ရက္ခပူရ/ရက္ခဂဟ/မဟိံသကတိုင်း) လို့ ခေါ်ကြတယ်။

ရခိုင်လူမျိုးကို “Rakkhita = ကာကွယ်သူများ နေရာ” အနေနဲ့ သုံးခဲ့ကြတယ်။

၁၁.ဂရိနှင့် ရောမ (Greek & Roman)

ဂရိ ဗဟုသုတပညာရှင် Ptolemy (ခရစ်နှစ် ၁၅၀ ခန့်) မှာ Argyre (အာဂျိုင်း = ငွေရပ်မြို့) လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

ဒါဟာ ရခိုင်ကို ရွေငွေပေါကြွယ်ဝတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။

လေ့လာစရာက AD ၂ ရာစုမှာ ဂရိတွေက Arakan နိုင်ငံကို တွေ့ရှိခဲ့တာဟာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတယ်။အေဒီနှစ်ရာစုမှာ ဂရိနိုင်ငံကိုစိုးစံတဲ့ဘုရင်အန်တိုနီနပ်စ် – AD 138–161 ခုနှစ်များတွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ဂရိနိုင်ငံ၏ စစ်ပွဲများနှင့်နိုင်ငံကိုတည်ငြိမ်အောင်ထိန်းသိမ်းခဲ့တဲ့ဘုရင်ဖြစ်တယ်။အန်တိုနီနပ်စ် အကြောင်းကို ရုပ်ရှင်တောင်ရိုက်လို့ရှိသေးတယ်။
အန်တိုနီနပ်စ် နဲ့ခေတ်ပြိုင် ရခိုင်ဘုရင်ကတော့ တတိယဓညဝတီခေတ် AD 135-153 မှာ နန်းတက်စိုးစံတဲ့ ရခိုင်ဘုရင် သူရိယဝမလနှင့်မိဖုရား ကေသရံသီ တို့နဲ့ခေတိပြိုင်ဖြစ်တယ်။ဓညဝတီခေတ်မှာ ဂရိလူမျိုးတွေ ရခိုင်ကို ရောက်ခဲ့လေသလားဆိုတာကတော့ စဥ်းစားစရာတစ်ုခုဖြစ်နေတယ်။ Arakan နိုင်ငံကို မရောက်ခဲ့ပဲနဲ့တော့ သူတို့ကျောက်စာမှတ်တမ်းတွေမှာ ရခိုင်နိုင်ငံကို မှတ်တမ်းတင်ဖို့က အလှမ်းဝေးတယ်လို့ တွေးမိတယ်။

Crd to Original.

05/02/2025

30 different names of Arakan

Various names of Arakan from different kinds of Historical Records

1. Arakan – The most common historical name used by the British and other foreign sources.
2. Arracan – Used by early European traders and travelers.
3. Arakadesa – A variation found in historical texts.
4 .Arakhadesa – A name found in Pali and Sanskrit texts, similar to “Arakan.”
5. Araakanda – A variation of “Arakan” used in some Persian literary sources. It was often used when referring to the kingdoms and royalty in the region, particularly the Mrauk U Kingdom.

6. Rakhaing – The traditional name used by the Arakan ethnic people.
7. Rakhine – The official name in Myanmar since 1989 when the government changed many colonial-era names.
8. Rakhain – A variation of “Arakan ,” found in old Burmese texts.
9. Rakhapura / Rekkha Pura/Yakkha Pura – An ancient name meaning "Land of the Arakan ."
10. Rekkha Pura – Another old variation of “Rakhapura.”
11. Rakkhaing – Used in Thai historical texts.

12. Rosanga – A name used in some Indian and Bengali historical records.
13. Roshang – Used in Bengali, Persian, and Mughal-era records.
14. Rohang – Used in Bengali and Persian historical texts.
15. Rahma – Found in some old Arabic and Persian records.
16. Rossawn – Used in Bengali, Persian, and Mughal-era records.
17. Al-Rahman – This is another Arabic term that has been used in certain medieval Arabic travel accounts. It is related to the name “Rahma,” and may have been associated with the religious or cultural identity of the region..

18. Danyawaddy – The name of the first known Arakan Kingdom, meaning "Blessed Land."
19. Waithali / Vesali – The name of another ancient Arakan kingdom.
20. Kala Mukha – A Sanskrit name meaning "Land of the Dark People" (used in some ancient Indian records)

21. Mogan – A name used by some early European travelers.
22. Moghul Arakan – Used during the Mughal influence in Bengal.
23. Maruk U – The capital of the last great Arakan kingdom (1430-1785).
24. Mogan – A name used by some early European travelers.

25. Luótuó / Lluójī :These names appear in ancient Chinese texts and may have been transliterations of local names like "Rakhapura" or "Arakan."
26. Ālìkǎn / Ālàgàn : These are phonetic approximations of "Arakan" in Chinese records.
27. Bālǐ / Bólì : Some Chinese sources referred to Arakan as "Bali" or "Boli," possibly linked to the Pali and Buddhist influences in the region.
28. Móluóyí : This name appears in Tang Dynasty records, possibly referring to the early Arakan kingdoms like Danyawaddy.
29. Náncāng / Náncāo : Some medieval Chinese texts referred to regions in present-day Myanmar, including Arakan , with these terms.
30. Lann Pye – Burmese name meaning "Gateway Kingdom," sometimes used in Thailand.

03/02/2025

Various names of Arakan from different kinds of Historical Records

1. Arakan – The most common historical name used by the British and other foreign sources.
2. Arracan – Used by early European traders and travelers.
3. Arakadesa – A variation found in historical texts.
4 .Arakhadesa – A name found in Pali and Sanskrit texts, similar to “Arakan.”
5. Araakanda – A variation of “Arakan” used in some Persian literary sources. It was often used when referring to the kingdoms and royalty in the region, particularly the Mrauk U Kingdom.

6. Rakhaing – The traditional name used by the Arakan ethnic people.
7. Rakhine – The official name in Myanmar since 1989 when the government changed many colonial-era names.
8. Rakhain – A variation of “Arakan ,” found in old Burmese texts.
9. Rakhapura / Rekkha Pura/Yakkha Pura – An ancient name meaning "Land of the Arakan ."
10. Rekkha Pura – Another old variation of “Rakhapura.”
11. Rakkhaing – Used in Thai historical texts.

12. Rosanga – A name used in some Indian and Bengali historical records.
13. Roshang – Used in Bengali, Persian, and Mughal-era records.
14. Rohang – Used in Bengali and Persian historical texts.
15. Rahma – Found in some old Arabic and Persian records.
16. Rossawn – Used in Bengali, Persian, and Mughal-era records.
17. Al-Rahman – This is another Arabic term that has been used in certain medieval Arabic travel accounts. It is related to the name “Rahma,” and may have been associated with the religious or cultural identity of the region..

18. Danyawaddy – The name of the first known Arakan Kingdom, meaning "Blessed Land."
19. Waithali / Vesali – The name of another ancient Arakan kingdom.
20. Kala Mukha – A Sanskrit name meaning "Land of the Dark People" (used in some ancient Indian records)

21. Mogan – A name used by some early European travelers.
22. Moghul Arakan – Used during the Mughal influence in Bengal.
23. Maruk U – The capital of the last great Arakan kingdom (1430-1785).
24. Mogan – A name used by some early European travelers.

25. Luótuó / Lluójī :These names appear in ancient Chinese texts and may have been transliterations of local names like "Rakhapura" or "Arakan."
26. Ālìkǎn / Ālàgàn : These are phonetic approximations of "Arakan" in Chinese records.
27. Bālǐ / Bólì : Some Chinese sources referred to Arakan as "Bali" or "Boli," possibly linked to the Pali and Buddhist influences in the region.
28. Móluóyí : This name appears in Tang Dynasty records, possibly referring to the early Arakan kingdoms like Danyawaddy.
29. Náncāng / Náncāo : Some medieval Chinese texts referred to regions in present-day Myanmar, including Arakan , with these terms.
30. Lann Pye – Burmese name meaning "Gateway Kingdom," sometimes used in Thailand.