04/04/2026
OBJECT VAN DE MAAND APRIL
D. Van der Ploeg Elite zaden B.V.
De zaadhandel Van der Ploeg werd opgericht in Zwijndrecht door Dirk van der Ploeg, geboren in 1898 in Zevenhuizen bij Leek (Groningen).
Zijn vader Jacob van der Ploeg was beurtschipper en stoombootkapitein in Groningen en Friesland. In 1907 verhuisde het gezin naar Zwijndrecht, waar Dirks vader ging werken bij de Guyanofabriek.
Na enkele jaren te hebben gewerkt bij de zaadhandels Gebr. Van Namen en Remeeus en Van der Giessen, waar hij het vak leerde, stichtte Dirk van der PLoeg op 1 november 1920 een eigen handel in tuin- en landbouwzaden. Al snel is hij succesvol met verkoop van zaden in Nederland en Duitsland. Zijn klanten zijn tuinders en groothandels. De belangrijkste artikelen zijn wortel- en uienzaad, stamslabonen en tuinbonen.
In 1924 koopt hij het pakhuis Lombok aan de Ringdijk, waarnaast in 1930 een kantoor wordt gebouwd aan het Maasplein. Op 2 december 1929 wordt D. van der Ploeg’s Zaadteelt en Zaadhandel N.V. opgericht.
De zaterdagochtend-zaadmarkt in Hoorn speelde in die tijd een belangrijke rol in het vak. Dirk van der Ploeg was daar een vaste bezoeker. Daar werden vooral bonen en erwten verhandeld op monster van vele telers uit de omgeving.
Dirk van der Ploeg was ook actief op bestuurlijk vlak, o.a voorzitter van de ondervakgroep Groothandel in Tuinbouw- en Bloemzaden en later als voorzitter van de NTZ, de Vereniging voor de teelt van en de handel in tuinbouwzaden (later opgegaan in Plantum).
In 1946 treedt zoon A.D. (Anton) van der Ploeg toe tot het bedrijf. Hij richt zich vooral op rasverbetering en productie en werd bijgestaan door Cor van Ophem, hoofdselecteur en veredelaar. Een groot succes was het spinazieras Nores het eerste eigen ras met kwekersrecht.
Ramp
Het bedrijf werd zwaar getroffen door de watersnoodramp van 1953. De gebouwen kwamen onder water te staan, waardoor een groot deel van de voorraden verloren gingen. Ook de teeltgebieden in Zeeland en West-Brabant waren vele jaren onbruikbaar door de invloed van het zoute water. Er werden nieuwe teeltgebieden gevonden in Frankrijk en Tanzania.
In 1960 werd het bedrijf verplaatst naar Barendrecht, waar alle activiteiten konden worden geconcentreerd. In 1962 trad Dirk van de Ploeg terug en kwam de algemene leiding van het bedrijf in handen van Anton van der Ploeg.
Meerdere zaadbedrijven hadden Tanzania ontdekt voor de productie van zaaizaad van stamslabonen. Dat was zo succesvol, dat in 1964 sprake was van een zeer grote oogst, waardoor de markt in Europa werd overvoerd en zaadbedrijven in financieringsproblemen kwamen. Een bijzondere stap werd gezet door Van der Ploeg, Gebr. Bakker, Gebr. Sluis, Sluis & Groot en nog enkele kleinere bedrijven met de oprichting van de N.V. Phaseolus. Deze N.V. kocht de overproductie aan stamslabonen op en er kwam een teeltverbod. In de volgende jaren werd er telkens een quotum aan de deelnemers vrijgegeven, net voldoende om aan de vraag te voldoen. Het geheel stond onder strenge controle van de NAKG en het Bedrijfschap.
Samenwerking en fusie
In de zeventiger jaren worden gesprekken gevoerd met andere zaadbedrijven over samenwerkings- of fusiemogelijkheden. Met Leen de Mos en Nunhems komt het tot samenwerking op het gebied van productie en verkoop. Tot fusies is het niet gekomen.
Van 1974 tot 1978 wordt er flink geïnvesteerd in verwerking en veredeling. Toch bleek het moeilijk om de ontwikkelingen in de sector bij te houden.
In 1980 worden gesprekken gevoerd met Nickerson-Zwaan, dat eigendom was van Shell, welke leiden tot een fusie in 1981. De activiteiten en faciliteiten van Van der Ploeg en Nickerson-Zwaan zijn complementair, zodat deze fusie succesvol werd en alle medewerkers hun baan behielden. Het nieuwe bedrijf krijgt de naan Nickerson Zwaan.
In 1990 trekt Shell zich terug uit de zaadwereld en verkoopt de aandelen aan Limagrain, die de activiteiten van Nickerson-Zwaan in 2008 onderbrengt in Hazera Seeds.
Schenking
Anton van der Ploeg liet in 1987 een fraai uitgevoerd gedenkboek maken over de historie van
D. van de Ploeg Elite zaden, A.R. Zwaan Voorburg en Nickerson-Zwaan. Dat boek, een plaquette van Dirk van der Ploeg heeft hij geschonken aan Saet & Cruyt, samen met een deel van zijn archief, waaronder het eerste kasboek, correspondentie en een aantal prijscouranten.
Een selectie is te zien in de expositie op de zaadvloer van Sow to Grow over het bedrijf D. van der Ploeg Elite zaden B.V.
