Monument of Tolerance

24/05/2026

Op zondag 24 mei 2026 waren wij aanwezig bij de sfeervolle viering van Memorial Day op het Amerikaanse kerkhof in Margraten.
De indrukwekkende service vond plaats onder een blauwe hemel en de zon scheen volop. Gelukkig was er af en toe een licht briesje voelbaar waardoor de warmte draaglijk was.

Naast de diverse hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de Ambassadeur van de USA in Nederland Joseph Popolo en minister van Defensie Dilan Yeșilgöz, waren ook de Amerikaanse WO II veteranen Harry Humason en Arnold Strauch aanwezig die we eerder deze week bij ons monument hadden mogen verwelkomen.

In de diverse speeches werd gerefereerd aan enkele persoonlijke verhalen van begraven militairen en aan hun verbintenis met adoptanten van de graven. Met een indrukwekkende flypast werd de bijeenkomst afgesloten.

18/05/2026

- scroll down for English -

Op 18 mei 2026 hadden wij de eer om een Amerikaanse WOII-veteraan te mogen verwelkomen bij ons Monument of Tolerance.

De Amerikaans-Nederlandse stichting Mission Margraten Plus organiseerde voor de zesde keer op rij deze bijzondere reis. Het doel hiervan is om Amerikaanse veteranen van de Tweede Wereldoorlog samen met Nederlandse burgers de gevallen soldaten te laten herdenken — onder andere op de Amerikaanse Begraafplaats in Margraten — én om Nederlandse, Europese en Amerikaanse leerlingen en studenten in contact te brengen met deze veteranen, zodat de verhalen over de oorlog en de impact ervan levend blijven (info van website Mission Margraten Plus).

Voor de vijfde keer begon het verblijf in Nederland bij ons monument, en dat beschouwen wij als een enorme eer.

Dit jaar mochten wij Harry Humason verwelkomen. Deze indrukwekkende en nog altijd kwieke 100-jarige veteraan wist ons diep te raken met zijn verhalen en levenswijsheid. Zijn ervaringen hebben geleid tot een krachtige levensboodschap:
“In war nobody wins – everyone loses.”

Een boodschap die naadloos aansluit bij waar ons Monument of Tolerance voor staat: verdraagzaamheid, menselijkheid en het belang van vrede.

Wij wensen Harry, Steve en alle bestuursleden van Mission Margraten Plus nog een prachtige tijd samen toe. Dank jullie wel dat jullie opnieuw bij ons zijn geweest.
---

On May 18, 2026, we had the honor of welcoming an American WWII veteran to our Monument of Tolerance.

For the sixth consecutive year, the Dutch-American foundation Mission Margraten Plus organized this special journey. Its purpose is to give American World War II veterans the opportunity to commemorate the fallen soldiers together with Dutch citizens — including at the American Cemetery in Margraten — and to connect Dutch, European, and American pupils and students with these veterans, ensuring that the stories of the war and its impact continue to live on (information from the Mission Margraten Plus website).

For the fifth time, the stay in the Netherlands began at our monument, something we consider a tremendous honor.
This year, we had the privilege of welcoming Harry Humason. This remarkable and still energetic 100-year-old veteran deeply moved us with his stories and wisdom. His experiences led him to a powerful life motto:
“In war nobody wins – everyone loses.”

A message that perfectly reflects what our Monument of Tolerance stands for: tolerance, humanity, and the importance of peace.

We wish Harry, Steve, and all board members of Mission Margraten Plus a wonderful time together. Thank you once again for visiting us.

with Har Brouns Huub Stollman Ron Peters Minka Dohmen Roel Rijks Stephanie L Folwell

pictures: Aron Nijs Fotografie Meerssen

05/05/2026

- scroll down for English –

We ontvingen het verdrietige bericht dat op 28 april 2026, op de indrukwekkende leeftijd van 103 jaar, onze goede vriend de Britse veteraan George Dunn DFC is overleden.

Als piloot bij RAF Bomber Command voerde Flight Lieutenant George Dunn tijdens de Tweede Wereldoorlog maar liefst 44 missies uit, vliegend met zowel de Halifax als de Mosquito bij verschillende squadrons. Wij beschouwen het als een groot voorrecht dat George meerdere keren onze gast is geweest en dat wij deze warme, bijzondere man hebben mogen leren kennen. Zijn verhalen maakten diepe indruk en vormen een blijvende bron van inspiratie voor ons allen.

Wij wensen zijn familie en vrienden veel kracht en troost toe bij dit grote verlies. Zijn herinnering zal in onze harten voortleven — wij zullen hem nooit vergeten.
---
We received the sad news that on 28 April 2026, at the remarkable age of 103, our dear friend British veteran George Dunn DFC passed away.

As a pilot with RAF Bomber Command, Flight Lieutenant George Dunn flew no fewer than 44 missions during the Second World War, operating both the Halifax and the Mosquito with various squadrons. We consider it a great privilege that George was our guest for several years, allowing us to get to know this warm and remarkable man. His stories left a profound impression and are a lasting source of inspiration to us all.

We wish his family and friends much strength and comfort during this difficult time. His memory will live on in our hearts — we will never forget him.

25/04/2026

ANZAC Day 2026

In the morning, we paid our respects to all the ANZACs in The Hague at the national service.

It was a beautiful and moving service, with several contributions, including a very poignant speech by the Australian Ambassador, H.E. Mr Greg French, and beautiful, emotional songs by Emma Brown.

For our tomorrow, they gave their today.
Lest we forget.

New Zealand Embassy The Hague embassy

29/11/2025

-scroll down for English –

Ter gelegenheid van de 25e herdenking bij het Monument van Verdraagzaamheid werden enkele bijzondere speeches gehouden. Vandaag delen we de speech van Humanistisch raadsman Sietse Sinnema die de herdenking met een indringende boodschap afsloot.

Beste mensen,

Mijn naam is Sietse Sinnema en ik heb afgelopen jaar de functie van Veteranen Geestelijk Verzorger overgenomen van aalmoezenier Sanneke Brouwers. Zelf ben ik van humanistische huize, dus verwacht van mij geen gebed of preek. Dat doet een humanist niet. Een humanist wil veel meer de eigen kracht aanspreken die ieder mens in zich heeft.

We staan hier om de mannen te eren die 80 jaar geleden hun leven gaven voor onze vrijheid. Ruim 800 kerels uit meer dan 10 verschillende landen, zijn hier gesneuveld, terwijl ze hun leven nog voor zich hadden. Zij behoorden tot de geallieerde troepen die van heinde en verre waren samengeraapt om de Duitse bezetter te verdrijven. Amerikanen, Canadezen, Britten, Australiers en vele andere nationaliteiten, onder de wapens geroepen om vrede, veiligheid en stabiliteit terug te brengen in ons land. Een land ver van hun eigen land.
De meesten van ons hier nu aanwezig hebben dit allemaal niet meegemaakt. De verhalen zijn ons verteld en we staan er niet eens meer dagelijks bij stil dat we in Nederland nu al ruim 80 jaar in goede vrijheid kunnen leven. Daarmee wordt de geschiedenis van deze gesneuvelde soldaten een abstract verhaal. Het wordt steeds moeilijker om je voor te stellen hoe het voor deze jongens geweest moet zijn. Een tijdlang trainen en opwerken in hun eigen land en dan het vliegtuig in om op onbekend terrein te doen waarvoor ze getraind waren. En voor 27 van hen werd deze grond hun graf. De meesten amper 20 jaar en gestorven in een vreemd land op vreemde grond.

Om dit verhaal wat invoelbaarder te maken neem ik u mee naar de huidige tijd.
25 Nederlandse militairen zijn omgekomen tijdens de missie in Afghanistan. Ook een land ver van huis, vreemde cultuur, vreemde grond. En daar de dood vinden. Opgeleid en getraind om er vrede, veiligheid en stabiliteit te brengen, maar gesneuveld in die strijd. 25 families in Nederland die het vreselijkste bericht-ooit kregen dat hun zoon niet meer levend thuis zou komen. 25 militaire eenheden die door moesten strijden en nauwelijks de kans kregen om het verlies van hun kameraad te verwerken.
Dit zal 80 jaar geleden niet anders zijn geweest. Al die families door verdriet verscheurd, al die eenheden die hun kameraad moesten achterlaten, en dat alles in en voor een land ver van huis. Dit verplicht ons om te herdenken. Dit verplicht ons om zo nu en dan het steeds abstracter wordende verhaal concreet te maken, invoelbaar te maken. Alleen al het feit DAT we hier in vrijheid kunnen staan om te herdenken, danken we aan deze helden. Hier zo bij elkaar staan wij op hun schouders. En ook al zijn ze er niet meer, het blijken hele sterke schouders. Want we staan er al 80 jaar op. Hun dood heeft in zoverre zin gehad dat wij sindsdien de waarde van vrijheid hoog houden. Alleen al zodat hun dood niet voor niets is geweest.

Als we dat vergelijken met Afghanistan, dan is het nog maar de vraag of ze de gevallenen daar ooit kunnen herdenken. Het land is nog steeds niet erg stabiel en bevolkingsgroepen leven zeker niet allemaal in vrijheid. Zij kunnen niet samenkomen om te herdenken. Wij kunnen dat wel. Ik maak bewust deze vergelijking om ons hier en nu er weer eens van te doordringen hoe waardevol en bevochten onze vrijheid is. Deze mannen hebben ervoor gestreden en hun leven gegeven. Wij kunnen niet anders dan onze dankbaarheid tonen door te herdenken. Fijn dat u vandaag gekomen bent om dat te doen.

En er is nog iets dat ik wil memoreren. We staan hier niet alleen als Nederlanders die dankbaar zijn dat we in vrijheid kunnen herdenken, we doen dat tezamen met Duitsers en Oostenrijkers. Mensen die we 80 jaar geleden als vijanden beschouwden. Als je in ogenschouw neemt dat de gruwelijkheden inmiddels 80 jaar achter ons liggen, dan kun je met recht stellen dat de tijd vele wonden heelt. We zien in dat we verder moeten, we zien in dat even boos zijn misschien oke is, maar dat boos blijven dat niet is. Dan sta je stil. Dan koester je wrok, Daar komt niemand verder mee. Dus ik vraag u om niet alleen trots te zijn op eenieder die destijds zijn leven heeft gegeven voor onze vrijheid, maar ook om trots te zijn op onszelf. Dat we als land in staat zijn gebleken om te vergeven. Dat we in staat blijken om verdraagzaam te worden, in gezamenlijkheid terug te kijken, om toe te geven wie waar verantwoordelijk voor was en daar lering uit te trekken.

Een mens alleen kan niet overleven. Daar zijn andere mensen voor nodig. Daar is samenwerking voor nodig. Daar is vergeving voor nodig. Daar is verdraagzaamheid voor nodig. En als we hedentendage de wereld om ons heen bekijken, dan is deze roep om samenwerking, vergeving, verdraagzaamheid en onderlinge afstemming meer nodig dan ooit. Uw aanwezigheid hier, van alle nationaliteiten, bewijst dat het kan. Alleen ontbreekt vaak de wil.

Ik zou willen dat de wereld even toekeek hier, naar ons, bij deze herdenking. Dan zouden ze zien dat als je je boosheid opzij kunt zetten, er ruimte komt voor verdraagzaamheid en tolerantie.
Ik dank u voor uw komst en aandacht.

---
On the occasion of the 25th commemoration at the Monument of Tolerance, several special speeches were delivered. Today we share the speech by Humanist counsellor Sietse Sinnema, who concluded the commemoration with a powerful and moving message.

Dear people,
My name is Sietse Sinnema, and this past year I took over the role of Veterans’ Spiritual Counsellor from chaplain Sanneke Brouwers. I myself come from a humanist background, so don’t expect a prayer or sermon from me. That’s not what a humanist does. A humanist seeks instead to appeal to the inner strength that every human being carries within themselves.
We are gathered here to honour the men who gave their lives 80 years ago for our freedom. Over 800 young men from more than 10 different countries fell here, while they still had their whole lives ahead of them. They belonged to the Allied forces, assembled from far and wide to drive out the German occupier—Americans, Canadians, Britons, Australians, and many other nationalities, called to arms to restore peace, safety, and stability to our country. A country far from their own.
Most of us present here today did not experience any of this ourselves. The stories have been passed on to us, and we no longer reflect daily on the fact that we in the Netherlands have been able to live in freedom for more than 80 years. As a result, the history of these fallen soldiers becomes an abstract story. It becomes increasingly difficult to imagine what it must have been like for these young men: training and preparing for a long time in their own land, then boarding an aircraft to do on unknown soil what they were trained for. And for 27 of them, this ground became their grave. Most barely 20 years old, dying in a foreign land, on foreign soil.
To make this story a little more tangible, let me bring you to the present day. Twenty-five Dutch soldiers were killed during the mission in Afghanistan—also a land far from home, with a foreign culture and foreign soil. And there they met their death. Trained and prepared to bring peace, safety, and stability, but fallen in that struggle. Twenty-five families in the Netherlands received the worst message imaginable: that their son would not return home alive. Twenty-five military units that had to continue the fight, with hardly any opportunity to process the loss of their comrade.
Eighty years ago it would have been no different. All those families torn by grief, all those units forced to leave behind their fallen comrades, all of it in and for a land far from home. This obliges us to remember. It obliges us, from time to time, to make this increasingly abstract story concrete again—to make it felt. The very fact that we can stand here in freedom to commemorate is thanks to these heroes. Standing here together, we stand on their shoulders. And even though they are no longer here, those shoulders prove strong—for we have stood on them for 80 years already. Their deaths have had meaning in that we have held the value of freedom high ever since. If only so that their sacrifice was not in vain.
If we compare this with Afghanistan, the question remains whether the fallen there will ever be able to be commemorated. The country is still not stable, and not all groups live in freedom. They cannot come together to remember. We can. I make this comparison deliberately, to help us realise again—here and now—how precious and hard-won our freedom is. These men fought for it and gave their lives for it. We can do no less than show our gratitude by remembering. Thank you for being here today to do just that.
And there is something else I wish to highlight. We stand here not only as Dutch people who are grateful that we can commemorate in freedom; we do so together with Germans and Austrians—people whom 80 years ago we considered enemies. When you take into account that the horrors now lie 80 years behind us, you can rightly say that time heals many wounds. We recognise that we must move forward; we recognise that being angry for a moment may be okay, but remaining angry is not. That only makes you stand still. That fosters resentment, and that helps no one. So I ask you not only to be proud of all those who gave their lives for our freedom back then, but also to be proud of ourselves—that as a country we have been able to forgive. That we have shown we can become tolerant; that we can look back together, acknowledge who was responsible for what, and learn from it.
A person cannot survive alone. Other people are needed; cooperation is needed; forgiveness is needed; tolerance is needed. And when we look at the world around us today, this call for cooperation, forgiveness, tolerance, and mutual understanding is more urgent than ever. Your presence here, from all nationalities, proves that it is possible. Too often, only the will is lacking.
I wish the world could look at us here—at this commemoration. They would see that when you set aside your anger, space emerges for tolerance and mutual understanding.
Thank you for your presence and your attention.

27/11/2025

Mooi interview met ons Stichtingslid Hugo Levels

Haelen - 27 november 2025 - 25 jaar geleden was de eerste herdenking bij het Monument van Verdraagzaamheid gelegen aan de Roggelseweg in Haelen, in het Leudal. Hugo Levels weet nog hoe hij samen met John Wagemans en Harrie Schuwirth op het idee kwam om een monument op te richten voor alle gesneuveld...

25/11/2025

Prachtige sfeervolle reportage

Haelen - 24 november 2025 - Op donderdag 13 november werden bij het Monument van Verdraagzaamheid aan de Roggelseweg in Haelen voor de 25e keer de militairen herdacht die in de Tweede Wereldoorlog het leven lieten voor onze vrijheid. Een kwart eeuw waarin gezamenlijk wordt stilgestaan bij de offers....

23/11/2025

On the occasion of the 25th commemoration at the Monument of Tolerance, several special speeches were delivered. In the coming days, we will share these texts with you.

Today the speech of Marcus Optendrenk, Minister of Finance of the German federal state of North Rhine-Westphalia

- scroll down for English -
- scroll naar beneden voor Nederlands -

---
Meine sehr verehrten Damen und Herren,

80 Jahre ist es her, dass sich an diesem Ort das Land, aus dem ich komme, und die Länder, aus denen Sie kommen, in erbitterter Feindschaft gegenüberstanden.
80 Jahre ist es her, dass das nationalsozialistische Deutschland ganz Europa mit Schrecken und Gewalt überzog.
Unzählige Soldaten ließen im Zweiten Weltkrieg ihr Leben, um Europa von dieser Grausamkeit zu befreien.

Das Mahnmal, an dem wir uns befinden, gedenkt der Soldaten, die hier in der Region in verschiedenen Phasen des Krieges fielen.

Die ersten starben bei dem Überfall des nationalsozialistischen Deutschlands auf die Niederlande, später waren es vor allem abgestürzte Piloten.
Die meisten Soldaten fielen im Herbst 1944, als die Alliierten die strategisch wichtige Maasbrücke in Venlo erobern wollten.

Heute stehe ich mit großer Demut vor Ihnen. Demut vor dem großen Mut und der Entschlossenheit, Freiheit und Demokratie gegenüber Schrecken und Unmenschlichkeit verteidigt zu haben.
Zugleich empfinde ich Dankbarkeit vor der großen Versöhnungsleistung unserer Partner und Freunde, die Deutschland wieder in den Kreis der ihrigen aufgenommen haben.

Dies ist keine Selbstverständlichkeit.

Die Wunden, die dieser Krieg und die Taten des nationalsozialistischen Deutschlands hinterlassen haben, lassen sich nur schwer heilen.
Dieser Ort ist etwas Besonderes: Er erinnert nicht nur an die Toten unter den Niederländern und den Alliierten, sondern gedenkt auch der gefallenen deutschen Soldaten.
Dies ist hier ein Ort der Versöhnung und der Verständigung.
Und er ist zugleich eine Mahnung:
Dieser Ort fordert uns dazu auf, uns mit der Geschichte auseinanderzusetzen.
Er fordert uns auf, innezuhalten und Lehren aus der Geschichte zu ziehen.

Herr Gouverneur Roemer, Sie hatten die Frage eingangs gestellt: Haben wir aus der Geschichte gelernt? Dieser Tage können uns Zweifel beschleichen. Umso wichtiger ist daher die Botschaft, die von diesem Ort ausgeht.
Schauen wir an Orte wie diesen hier, so wird klar: Mahnung verpflichtet zur Handlung.

Dieser Ort verpflichtet zu Toleranz.
Dieser Ort steht für Menschlichkeit unter schwierigsten Umständen.
Dieser Ort fordert uns auf, hinzuschauen, einzuschreiten und Widerrede zu leisten – überall da, wo Menschlichkeit infrage gestellt wird.

---
English:

Ladies and gentlemen,

Eighty years ago, in this place, the country I come from and the countries you come from stood in bitter enmity toward one another.
Eighty years ago, National Socialist Germany brought terror and violence over all of Europe.
Countless soldiers lost their lives in the Second World War in order to liberate Europe from this cruelty.

The memorial at which we stand commemorates the soldiers who fell here in the region during various phases of the war.
The first died during the attack by National Socialist Germany on the Netherlands; later, they were mainly downed pilots.
Most soldiers fell in the autumn of 1944, when the Allies sought to capture the strategically important Meuse bridge in Venlo.
Today, I stand before you with great humility—humility in the face of the courage and determination that were shown in defending freedom and democracy against terror and inhumanity.
At the same time, I feel deep gratitude for the great work of reconciliation by our partners and friends, who welcomed Germany back into their circle.
This is not something that can be taken for granted.
The wounds left by this war and by the deeds of National Socialist Germany are hard to heal.

This place is something special: it not only remembers the Dutch and Allied dead, but also commemorates the fallen German soldiers.
This is a place of reconciliation and understanding.
And it is also a reminder:
This place calls on us to confront history.
It calls on us to pause and draw lessons from history.

Governor Roemer, you asked at the beginning: Have we learned from history? These days we may have our doubts. All the more important, therefore, is the message that emanates from this place.

When we look at places like this one, it becomes clear: remembrance obliges us to act.
This place obliges us to tolerance.
This place stands for humanity under the most difficult circumstances.
This place calls on us to look closely, to intervene, and to speak up—wherever humanity is called into question.
---
Nederlands:

Geachte dames en heren,

Tachtig jaar geleden stonden op deze plaats het land waar ik vandaan kom en de landen waar u vandaan komt in verbitterde vijandschap tegenover elkaar.
Tachtig jaar geleden overspoelde het nationaalsocialistische Duitsland heel Europa met angst en geweld.

Ontelbare soldaten verloren in de Tweede Wereldoorlog hun leven om Europa van deze wreedheid te bevrijden.
Het monument waar wij ons bevinden, herdenkt de soldaten die hier in de regio in verschillende fasen van de oorlog zijn gevallen.
De eersten stierven tijdens de aanval van het nationaalsocialistische Duitsland op Nederland; later ging het vooral om neergehaalde piloten.
De meeste soldaten sneuvelden in het najaar van 1944, toen de geallieerden de strategisch belangrijke Maasbrug in Venlo wilden veroveren.

Vandaag sta ik met grote nederigheid voor u—nederigheid voor de grote moed en vastberadenheid waarmee vrijheid en democratie tegenover terreur en onmenselijkheid zijn verdedigd.
Tegelijkertijd voel ik dankbaarheid voor de grote verzoeningsprestatie van onze partners en vrienden, die Duitsland weer in hun midden hebben opgenomen.
Dit is geen vanzelfsprekendheid.

De wonden die deze oorlog en de daden van het nationaalsocialistische Duitsland hebben achtergelaten, zijn moeilijk te helen.
Deze plek is iets bijzonders: zij herdenkt niet alleen de doden onder de Nederlanders en de geallieerden, maar gedenkt ook de gesneuvelde Duitse soldaten.
Dit is een plaats van verzoening en begrip.
En het is tegelijkertijd een waarschuwing:
Deze plek vraagt ons om ons met de geschiedenis uiteen te zetten.
Zij vraagt ons om stil te staan en lessen uit de geschiedenis te trekken.

Gouverneur Roemer, u stelde aan het begin de vraag: Hebben wij van de geschiedenis geleerd? Deze dagen kunnen ons doen twijfelen. Des te belangrijker is daarom de boodschap die van deze plek uitgaat.

Wanneer we kijken naar plaatsen zoals deze, wordt duidelijk: herdenken verplicht tot handelen.
Deze plek verplicht tot tolerantie.
Deze plek staat voor menselijkheid onder de moeilijkste omstandigheden.
Deze plek roept ons op om te kijken, in te grijpen en tegengeluid te geven—overal waar menselijkheid wordt bedreigd.

Photo Funcksterrshoots PhotoGraphy.

22/11/2025

On the occasion of the 25th commemoration at the Monument of Tolerance, several special speeches were delivered. In the coming days, we will share these texts with you.

Today, the speech of Susannah Gordon, New Zealand ambassador to the Netherlands

- scroll naar beneden voor tekst in het Nederlands -

Tihei mauri ora! Behold, the breath of life!

E mihi ana ki te rangi. E mihi ana ki te whenua. E mihi ana ki te tangata whenua o tenei rohe, e rau Rangatira mai
I pay homage to the heavens above. I pay homage to the land below, I greet the people of this area, I acknowledge all the senior representatives here,

E nga mate, haere, haere, haere atu ra
To the deceased, rest in eternal peace

Kua haere mai tatou i tawhiti, i tata, ki te hapai i tenei kaupapa
We have come together from near and far to uplift this occasion

No reira, tena kotou, tena koutou, tena koutou katoa And so I greet you all once again and thank you

Our New Zealand Embassy in The Hague has been coming here to Leudal for many years now, to offer our support for the work you are doing to remember those who died in this region during the Second World War.. Ria- you and your Foundation do incredible work to bring this history to life, and to help us all to remember. It is also such an honour to speak today alongside the King’s Commissioner of Limburg Emile Roemer and Minister Marcus Optendrenk, Minister of Finance of North Rhine-Westphalia.

Coming here to this Monument of Tolerance leads us to pause and reflect and to remember those who died in World War Two, and in all wars. We reflect on the enormous human cost of conflict for the families who lost their loved ones. And we also remember those who were injured: the injuries we see and the injuries we can’t see.

One of the remarkable things about this annual event, and about the Monument of Tolerance, is that it brings together people from many countries, from different sides of these conflicts, to reflect and remember together. My own country New Zealand is literally on the other side of the world. We couldn’t be further away geographically. Yet some of our young men lie buried here in the soil of Limburg far from their homeland, alongside the fallen of the Netherlands, Germany and many other countries. In this loss and burden, we are all connected.

The links between Europe and the Indo Pacific region are not new. In World War One, New Zealand had a population of 1 million: 100,000 served overseas during the war, and more than 18,000 died. You only need to visit the memorial sites in Belgium, France, and Turkey to see the human cost of that war.

In World War Two, New Zealanders were again here in Europe, fighting for freedom. In the Netherlands, they were mostly among the air crews flying out of Britain. The survival rate of those crews was shockingly low, with only a 25% chance of seeing the end of the war.

But we were also fighting in the Pacific, alongside the Netherlands and other allies, resisting imperial Japan’s steady march southward.

These defence partnerships continue to this day. This year, our Prime Minister, the Hon Christopher Luxon visited the Netherlands for the NATO Summit, as one of NATO’s Indo-Pacific partner countries. New Zealand continues to support Ukraine as it defends itself. And, like many countries in Europe, we are stepping up our spending on defence as we continue to look for ways to protect our security from foreign military threats, hybrid threats, and new and emerging technology threats.

But as we do that, we must also remember that wars are horrific, with enormous human cost. The best way to win wars is not to have them in the first place. Lasting, enduring peace is built on a basis on tolerance and respect for differences, respect for the rule of law, and the peaceful settlement of disputes. So, as we build up our defences, we also need to invest in connections, in diplomacy, and in remembering.

This is why efforts such as yours here in Leudel are so important. At the same moment as we remember those who have died in conflict, we are reminded that we must also work for peace.

Thank you again for inviting me here to share this ceremony with you.

Tena koutou katoa!

----
Tihei mauri ora! Zie de adem van het leven

E mihi ana ki te rangi. E mihi ana ki te whenua. E mihi ana ki te tangata whenua o tenei rohe, e rau Rangatira mai.
Ik breng eerbetoon aan de hemelen boven ons.
Ik breng eerbetoon aan het land onder ons.
Ik begroet de mensen van deze streek.
Ik betuig mijn respect aan alle hooggeplaatste vertegenwoordigers die hier aanwezig zijn

E nga mate, haere, haere, haere atu ra
Aan de overledenen: rust in eeuwige vrede.

Kua haere mai tatou i tawhiti, i tata, ki te hapai i tenei kaupapa
We zijn van heinde en ver samengekomen om deze gelegenheid eer aan te doen.

No reira, tena kotou, tena koutou, tena koutou katoa
En zo groet ik u allen nogmaals en dank ik u.

Onze Nieuw-Zeelandse ambassade in Den Haag komt al vele jaren hier naar Leudal om onze steun te betuigen voor het werk dat jullie doen om hen te herinneren die in deze regio zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ria – jij en je stichting verrichten ongelooflijk werk om deze geschiedenis tot leven te brengen en om ons allemaal te helpen herinneren. Het is ook een grote eer om vandaag te spreken samen met de Commissaris van de Koning in Limburg, Emile Roemer, en minister Marcus Optendrenk, minister van Financiën van Noordrijn-Westfalen.

Hier bij dit Monument van Verdraagzaamheid komen we tot stilstand om te reflecteren en om hen te gedenken die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog en in alle oorlogen. We staan stil bij de enorme menselijke tol van conflicten voor de families die hun dierbaren hebben verloren. En we herinneren ons ook degenen die gewond raakten: de verwondingen die we zien en de verwondingen die we niet zien.

Een van de bijzondere aspecten van deze jaarlijkse bijeenkomst, en van het Monument van Verdraagzaamheid, is dat het mensen uit vele landen samenbrengt, van verschillende kanten van deze conflicten, om samen te reflecteren en te herdenken. Mijn eigen land, Nieuw-Zeeland, ligt letterlijk aan de andere kant van de wereld. Geografisch gezien kunnen we niet verder weg zijn. Toch liggen enkele van onze jonge mannen hier begraven in de Limburgse aarde, ver van hun thuisland, naast de gevallenen uit Nederland, Duitsland en vele andere landen. In dit verlies en deze last zijn we allemaal met elkaar verbonden.

De banden tussen Europa en de Indo-Pacifische regio zijn niet nieuw. In de Eerste Wereldoorlog had Nieuw-Zeeland een bevolking van 1 miljoen: 100.000 van hen dienden in het buitenland tijdens de oorlog, en meer dan 18.000 kwamen om. Wie de herdenkingsplaatsen in België, Frankrijk en Turkije bezoekt, ziet de menselijke tol van die oorlog.

In de Tweede Wereldoorlog waren Nieuw-Zeelanders opnieuw hier in Europa, vechtend voor vrijheid. In Nederland behoorden zij voornamelijk tot de bemanningen van vliegtuigen die vanuit Groot-Brittannië opereerden. De overlevingskans van die bemanningen was schokkend laag: slechts 25% maakte de oorlog mee tot het einde.
Maar we vochten ook in de Stille Oceaan, samen met Nederland en andere bondgenoten, om het oprukkende keizerlijke Japan naar het zuiden te weerstaan.

Deze defensiepartnerschappen bestaan tot op de dag van vandaag. Dit jaar bezocht onze premier, Hon. Christopher Luxon, Nederland voor de NAVO-top, als een van de Indo-Pacifische partnerlanden van de NAVO. Nieuw-Zeeland blijft Oekraïne steunen in zijn verdediging. En net als vele landen in Europa verhogen we onze defensie-uitgaven terwijl we blijven zoeken naar manieren om onze veiligheid te beschermen tegen buitenlandse militaire dreigingen, hybride dreigingen en nieuwe en opkomende technologische dreigingen.

Maar terwijl we dat doen, moeten we ook blijven beseffen dat oorlogen verschrikkelijk zijn en een enorme menselijke tol eisen. De beste manier om oorlogen te winnen, is door te voorkomen dat ze überhaupt ontstaan. Duurzame vrede is gebouwd op verdraagzaamheid en respect voor verschillen, respect voor de rechtsstaat en de vreedzame beslechting van geschillen. Dus terwijl we onze verdediging versterken, moeten we ook investeren in verbindingen, in diplomatie en in herinnering.
Daarom zijn inspanningen zoals die van jullie hier in Leudal zo belangrijk. Op hetzelfde moment dat we hen herdenken die in conflicten zijn omgekomen, worden we eraan herinnerd dat we ook moeten werken aan vrede.

Nogmaals dank dat u mij hebt uitgenodigd om deze ceremonie met u te delen.

Tena koutou katoa!

Photo: FFuncksterrshoots PhotoGraphy.NNew Zealand Embassy The Hague