Wat zijn de openingstijden?

Maandag 13:00 - 17:00 Dinsdag 10:00 - 22:00 Woensdag 10:00 - 22:00 Donderdag 10:00 - 22:00 Vrijdag 10:00 - 17:00 Zaterdag 11:00 - 17:00 Zondag 11:00 - 17:00

Tresoar

Tresoar is dé plek waar je de meest karakteristieke cultuur van Nederland ontdekt. Voor Friezen, fans van de Friese cultuur en iedereen die dat nog moet worden.

Tresoar is de bewaarplaats van de geschiedenis van Fryslân. Je vindt hier talloze in Fryslân verschenen kranten en tijdschriften, honderdduizenden boeken waaronder exemplaren uit de bibliotheek van Erasmus, tienduizenden foto’s, films, geluidsopnamen, rechtbankverslagen, notariële akten, de Atlas van Blaeu, handschriften en brieven van bekende Friezen, bedrijfsarchieven van Douwe Egberts en archie

ven van de Elfstedenvereniging, cd’s van Friese punk tot klassiek, het monnikenwerk de “Attische Nachten” uit 836 na Christus en de meer dan 150 bibliografieën gemaakt door J.J. Kalma, de oudste en nieuwste (Friese) literatuur, wetenschappelijke publicaties, digitale bestanden. En nog veel meer. In ons gebouw bruist het van activiteiten voor jong en oud: concerten, lezingen, tentoonstellingen, educatieve projecten, kindercolleges. Daarnaast is het een ideale ruimte voor wetenschappers, genealogen, studenten en scholieren om in alle rust (samen) te kunnen werken aan onderzoek. Kortom: Bij Tresoar moet je zijn om fysiek en/of digitaal te ontdekken, onderzoeken en vertellen. Je bent van harte welkom!

-----------------------------------

Tresoar is it bewarplak fan de skiednis fan Fryslân. Do fynst hjir in grut tal yn Fryslân ferskynde kranten en tydskriften, hûnderttûzenen boeken wêrûnder eksimplaren út de biblioteek fan Erasmus, tsientûzenen foto’s, films, lûdsopnamen, rjochtbankferslaggen, notariële akten, de Atlas fan Blaeu, hânskriften en brieven fan bekende Friezen, bedriuwsargiven fan Douwe Egberts en argiven fan de Alvestêdeferiening, cd’s fan Fryske punk oant klassyk, it muontsewurk de “Attische Nachten” út 836 nei Kristus en de mear as 150 bibliografyen makke troch J.J. Kalma, de âldste en nijste (Fryske) literatuer, wittenskiplike publikaasjes, digitale bestannen. En noch in hiel soad mear. Yn ús gebou brûst it fan aktiviteiten foar jong en âld: konserten, lêzingen, útstallings, edukative projekten, bernekolleezjes. Dêrnjonken is it in ideale romte foar wittenskippers, genealogen, studinten en skoalbern om yn alle rêst (tegearre) wurkje te kinnen oan ûndersyk. Koartom: By Tresoar moast wêze om fysyk en/of digitaal te ûntdekken, ûndersykjen en fertellen. Fan herte wolkom!

06/09/2026

𝘿𝙚 "𝙁𝙧𝙞𝙚𝙨𝙚 𝙎𝙥𝙤𝙤𝙧𝙬𝙚𝙜-𝙌𝙪𝙖𝙚𝙨𝙩𝙞𝙚” 𝙚𝙣 𝙙𝙚 𝙣𝙞𝙚𝙩-𝙞𝙣𝙜𝙚𝙡𝙖𝙨𝙩𝙚 𝙗𝙚𝙡𝙤𝙛𝙩𝙚 𝙫𝙖𝙣 𝙙𝙚 𝙨𝙥𝙤𝙤𝙧𝙬𝙚𝙜 𝙃𝙖𝙧𝙡𝙞𝙣𝙜𝙚𝙣-𝙃𝙚𝙚𝙧𝙚𝙣𝙫𝙚𝙚𝙣-𝘿𝙪𝙞𝙩𝙨𝙡𝙖𝙣𝙙

Na het openen van de eerste twee Nederlandse spoorlijnen rond 1840 schoot het met het nationale spoorwegnet niet zo op. Het initiatief werd overgelaten aan privé-partijen, en die bleken vaak terug te schrikken voor de financiële en bestuurlijke risico’s. Pas in 1860 nam de overheid een groter aandeel en werd besloten een tiental staatslijnen aan te leggen.

Een van de belangrijkste daarvan was een verbinding van Harlingen naar Duitsland via Leeuwarden en Groningen (Lijn B). De enige open zeehaven van Nederland moest zo een belangrijk element worden in de nationale handel. Maar de verbinding met het Pruisische Rijnland, het machtige industriële centrum van Duitsland, was nog altijd omslachtig.

Al vanaf de jaren vijftig werden plannen gecirculeerd om een directe verbinding aan te leggen van Harlingen naar Salzbergen, maar het duurde tot 1865 voordat verschillende Friese notabelen het initiatief namen om die ambities verder uit te werken. Het project van de Noorder-Spoorweg-Maatschappij werd groots aangepakt. In de archieven van Tresoar liggen nog altijd de getuigenissen: bijna honderd monumentale platen en tien dikke mappen vol plannen. Elk detail werd doordacht—stations in neogotische stijl, locomotieven en wagons, wissels, spoorstaven, wissels en bruggen; zelfs de hekken langs het traject werden in tekeningen uitgewerkt. Landmeters trokken door Friesland en stelden kadastrale kaarten samen; juristen werkten aan onteigeningsplannen en ingenieurs berekenden hellingen en bochten.

Waarom rijden we dan niet dagelijks met de trein naar van Harlingen naar Bolsward? De precieze reden is gehuld in een mist van bureaucratie en mislukte financiering. Misschien waren de kosten toch te hoog, speelden politieke belangen en verloren investeerders daarom hun vertrouwen. Hoe dan ook, de plannen vervaagden, de mappen werden dichtgeslagen, de tekeningen opgeborgen. Uiteindelijk kwam er een toch wat armzalig substituut: tussen 1882 en 1904 exploiteerde de Noord-Fries Tramwegmaatschappij een aantal tramdiensten tussen Harlingen en Heerenveen. Harlingen, ooit gedacht als een belangrijke poort naar Europa, bleef een havenstad met onvervulde dromen, en in het gebied erachter veranderde er vooralsnog ook weinig.

Meer weten over dit onderwerp? Kom dan op donderdag 17 september naar de lunchlezing van Ilja Nieuwland waarin hij het verhaal zal vertellen over de Noorder-Spoorweg-Maatschappij. Meer informatie en aanmelden 👉 https://ap.lc/YkREl

Illustratiebijschrift:
Impressie van het nooit gebouwde Station Sneek NSM zoals het er uit had kunnen zien rond 1895.

Tekst geschreven door Ilja Nieuwland.

02/09/2026

𝗔𝗹𝗹𝗲 𝗱𝗮𝗴𝗲𝗻 𝗶𝗲𝗽𝗲𝗻 📣 Goed nieuws: vanaf deze week zijn we van dinsdag t/m donderdag weer open tot 22:00 uur! Dus nóg meer tijd om te sneupen door onze collectie, langer te studeren of gewoon om een kijkje te nemen als je in de buurt bent ✨ Wolkom!

➡️ https://www.tresoar.nl/bezoeken/openingstijden

01/09/2026

𝗧𝗿𝗲𝘀𝗼𝗮𝗿 𝗱𝗼𝗲𝘁 𝗺𝗲𝗲 𝗮𝗮𝗻 𝗨𝗶𝘁 𝗶𝗻 𝗛𝘂𝗶𝘀 🎉 Zaterdag 12 september is de feestelijke start van het nieuwe culturele seizoen in Leeuwarden! Dwaal door bijzondere tentoonstellingen, ontdek je familiegeschiedenis, neem een kijkje achter de schermen in de indrukwekkende depots en doe mee aan inspirerende workshops en activiteiten voor jong en oud 👇🏼

30/08/2026

𝗗𝗲 𝘇𝘄𝗮𝗮𝗿𝘀𝘁𝗲 𝘀𝘁𝗿𝗮𝗳
Eeuwenlang was de doodstraf in Nederland de zwaarste straf die kon worden opgelegd. In 1870 werd de doodstraf afgeschaft. Tien jaar eerder, in 1860, werden de laatste doodstraffen voltrokken. Na 1860 werden nog wel personen ter dood veroordeeld, maar werd die straf niet meer ten uitvoer gebracht.

Dit gold bijvoorbeeld voor Willem Taekeles de Schaaf. Op 31 januari 1866 had Willem ‘s nachts ingebroken in een huis in Sneek, waar een weduwe woonde. Toen de weduwe wakker werd van het lawaai en uit bed wilde stappen, had Willem haar om het leven gebracht. ‘Uit vrees voor ontdekking’, zei hij tijdens de rechtszitting.

Hij werd door het Gerechtshof in april 1866 ter dood veroordeeld. “Hij heeft gedurende de geheele zitting hardnekkig de misdaad ontkend (…) en zich door allerlei uitvluchten zoeken te redden.”, stond er in de krant. Ook eerdere misstappen werden meegewogen in het oordeel van de rechter, zoals de mishandeling van zijn schoonmoeder en een poging tot vergiftiging van zijn stiefkind.

Tijdens de zitting had de rechter aangegeven dat Willem maar niet te veel moest rekenen op gratie van de koning. Maar dat gebeurde toch: in oktober 1866 werd de doodstraf door de koning omgezet in een gevangenisstraf van 20 jaar. Die moest Willem uitzitten in het Huis van Tuchtiging en Opsluiting in Leeuwarden.

Willem had in de rechtbank gezegd dat de inbraak onder meer was ingegeven door de op handen zijnde bevalling van zijn vrouw, ‘waarvoor kleederen en linnen nodig waren’. Maar zijn vrouw Anna draaide er uiteindelijk alleen voor op: hun zoon Gerrit werd geboren toen Willem in voorarrest zat. Anna overleed in 1876, halverwege Willems gevangenschap.

Op 16 juni 1885 kwam Willem op vrije voeten. Hij had ruim 10 maanden korter in de gevangenis gezeten dan de oorspronkelijke straf, waarschijnlijk omdat hij zich tijdens de gevangenschap goed had gedragen.

Willem heeft helaas niet lang van zijn vrijheid kunnen genieten. Hij verhuisde naar Amsterdam en trouwde daar in 1886 met een nieuwe vrouw. Hij werd herenigd met zijn zoon Gerrit, die bij hem kwam wonen. Eind april 1888 beviel zijn vrouw van een dochtertje. Twee weken later overleed Willem in het Amsterdamse Binnengasthuis aan de kroep.

28/08/2026

𝗘𝗸𝘀𝗽𝗼𝘀𝘆𝘀𝗷𝗲 𝗔𝘀 𝗶𝗲𝗻 𝗳𝗮𝗻 ú𝘀 𝗳𝗮𝗹𝘁 𝗻𝗼𝗰𝗵 𝗶𝗲𝗻 𝗺𝗼𝗮𝗻𝗻𝗲 𝘁𝗲 𝘀𝗷𝗲𝗻 𝘆𝗻 𝗧𝗿𝗲𝘀𝗼𝗮𝗿 📣

“𝘞𝘪𝘭𝘵 𝘶 𝘷𝘰𝘭𝘰𝘱 𝘨𝘦𝘯𝘪𝘦𝘵𝘦𝘯
𝘎𝘢 𝘯𝘢𝘢𝘳 𝘥𝘦 𝘛𝘦𝘳𝘳𝘰𝘳𝘪𝘴𝘵
𝘑𝘦 𝘣𝘦𝘯𝘵 𝘦𝘳 𝘯𝘢 𝘦𝘦𝘯 𝘬𝘰𝘳𝘵 𝘷𝘦𝘳𝘣𝘭𝘪𝘫𝘧
𝘝𝘰𝘭𝘬𝘰𝘮𝘦𝘯 𝘰𝘱𝘨𝘦𝘧𝘳𝘪𝘴𝘵.”

Alhoewel veel verzetsfamilies na de Tweede Wereldoorlog diep verdriet met zich meedroegen, wisten zij elkaar toch enigszins op te beuren door liedjes te zingen. Getraumatiseerde verzetsstrijders en hun families, en nabestaanden van verzetsslachtoffers zongen ze in de Terrorist: een Duitse barak die na de oorlog werd omgebouwd tot vakantieoord. De Friese Stichtingen 1940-1945 zorgden er met onder andere financiële hulp, bijeenkomsten, maar dus ook met broodnodige vakanties voor dat verzetsfamilies wat verlichting vonden in hun omstandigheden.

Dit mooie boekje vol veel gezongen liederen heeft de tentoonstelling helaas niet gehaald, maar wilden we je niet helemaal onthouden. Mensen konden hiermee heel even aan hun leed ontsnappen.

Bezoek As ien fan ús falt in Tresoar en ontdek in brieven, foto’s en aandenkens hoe belangrijk de Friese Stichtingen voor talloze verzetsfamilies zijn geweest. De tentoonstelling is nog te zien tot en met 27 september.

25/08/2026

𝗧𝗿𝗲𝘀𝗼𝗮𝗿 𝗫 𝗟𝗘𝗜𝗣! 𝗠𝗮𝗿𝗸𝘁 𝟮𝟬𝟮𝟲🎉

Leuke hotspots, chille studieplekken en de gezelligste verenigingen; gisteren ontdekten eerstejaarsstudenten uit binnen- en buitenland wat Leeuwarden allemaal te bieden heeft tijdens de jaarlijkse LEIP! Markt op het Wilhelminaplein. Tresoar was natuurlijk ook van de partij met een stand!

Onze enthousiaste collega’s vertelden daar wat je allemaal kunt doen bij Tresoar: lekker rustig studeren met goede koffie bijvoorbeeld. ☕ Ook konden studenten een leuke prijs winnen: een exclusieve Tresoar-tas met mooie quote! Perfect voor al die studieboeken! 📖

We kijken terug op een fantastische LEIP! Markt met veel enthousiaste en geïnteresseerde studenten. Was je er niet bij, maar wil je graag meer weten over de (studie)faciliteiten bij Tresoar? Loop gerust eens binnen voor meer informatie!

LEIP Leeuwarden

23/08/2026

Morgen begint LEIP Leeuwarden: een gezellige week waarin studenten kennismaken met Leeuwarden en Leeuwarden met de studenten! Ze brengen de nodige reuring met zich mee, maar hopelijk maken ze het niet zo bont als de studenten van de Academie van Franeker. De Academie werd in 1585 opgericht en daarmee was Friesland, na Holland, de tweede provincie in de Republiek met een universiteit. In meer dan twee eeuwen bood de universiteit les aan in totaal bijna 15.000 studenten. De studenten haalden heel wat streken uit en moesten met regelmaat voor de Academierechters verschijnen 🧑🏼‍⚖️

Zo ook de studenten Conradi, Beekkerk en Nieuwbuur. Op 22 januari 1787 moeten zij voor de Academierechter komen omdat ze in de nacht van 16 op 17 januari 1787 het huis van echtpaar Jan Pieters en Jaijke Jans zijn binnengevallen.

De dronken studenten klopten midden in de nacht aan en wilden binnengelaten worden: “Doe open Jan, of wij de trappen de deur open.” Jan en Jaijke deden de deur niet open, waarna de studenten door het raam naar binnen kropen. Ze riepen “met zware vloeken of zij geene meijden hadden en dat Jan meijden zoude halen en jenever”. Jaijke was van schrik “onder het bedstee gekropen, en aldaar wel anderhalf uur heeft gezeeten, geheel nakend.” Gelukkig maar, want al gauw vroegen de studenten naar Jaijke, “en zeijden dat zij zo goed als een meijd was.” Buurvrouw Tryntsje, die nog aan het spinnen was, had alles gezien en gehoord en kon de namen van de studenten, die bij vertrek nog een aantal ramen ingooiden, noemen.

Staand voor de rechters, verklaren de studenten dat zij “met toelating fan Jan Pieters door het venster zijn ingeklommen en dat er met woorden eenige gekheid is geschied.” Naar meisjes hebben ze niet gevraagd, maar ze geven toe dat ze “op een onbehoorlijke tijd en ongeschikte wijse aan het meergemelde huis die nagt sijn geweest.” De studenten vragen de Academierechters om “bij wege van moderatie en om moverende redenen dese saak de plano af te doen.” Met andere woorden: willen de rechters niet schikken? Dat willen ze wel. De studenten komen er vanaf met ieder een boete van drie goudguldens 💰

Meer lezen over de streken van Franeker studenten? Lees dan het boekje Skandebankjes, Franeker deugnieten en ondeugden rônom 1800, door Theo Kuipers, te lenen bij Tresoar!

📸 Op de foto oud-bestuursleden van studentenvereniging Bernlef, ca. 1941

20/08/2026

Fakatuere! 🚨

Tresoar zoekt een medewerker dienstverlening! Weet jij precies hoe je (internationale) bezoekers soepel en gastvrij moet ontvangen? Hoeven we jou niks meer uit te leggen over een aantrekkelijke entree en zit servicegericht werken in jouw bloed? Dan is deze vacature misschien wel wat voor jou!

Soest it faaks net sizze, mar Tresoar krijt in soad besikers. En in soad ferskillende typen ek. Je moatte der mar mei omgean kinne. Dêrom is de funksje meiwurker tsjinstferliening ek sa útdaagjend. Je moatte nammentlik foar al dy minsken it oansprekpunt wêze.

Lijkt het je wat om een glimlach op de gezichten van onze bezoekers te toveren? 😊 Wacht dan niet langer en solliciteer! 👉tresoar.nl/organisatie/werkenbijtresoar/medewerker-dienstverlening

19/08/2026

𝗛𝗷𝗼𝗲𝗱 𝗶𝘀 𝗶𝘁 𝗱𝗲 𝗗𝗲𝗶 𝗳𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗙𝗼𝘁𝗼𝗴𝗿𝗮𝗳𝘆! 📸 Onze online beeldbank staat vol met parels en uit ruim 130.000 beelden kozen een aantal van onze medewerkers hun favoriet. Heb jij al eens rondgekeken in onze beeldbank en ben je iets bijzonders tegengekomen? Deel het in de reacties, we zijn benieuwd!

👉 tresoar.nl/zoeken/collectie

18/08/2026

Boeiende ferhalen oer allerhanne ûnderwerpen en nijsgjirrichheden. Ontdek de gratis lunchlezingen van dit najaar! 💡

𝟭𝟳 𝘀𝗲𝗽𝘁𝗶𝗺𝗯𝗲𝗿: 𝗜𝗹𝗷𝗮 𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄𝗹𝗮𝗻𝗱
De “Friese Spoorweg-Quaestie” en de oningelaste belofte van de spoorweg Harlingen-Heerenveen-Duitsland

𝟭𝟱 𝗼𝗸𝘁𝗼𝗯𝗲𝗿: 𝗖𝗮𝘀𝗽𝗲𝗿 𝘃𝗮𝗻 𝗗𝗶𝗷𝗸 𝗲𝗻 𝗝𝗲𝗿𝗼𝗲𝗻 𝗣𝘂𝗻𝘁
Het zwaard van Grutte Pier: wapen of symbool?

𝟭𝟵 𝗻𝗼𝘃𝗶𝗺𝗯𝗲𝗿: 𝗣𝗮𝘂𝗹𝗶𝗻𝗲 𝗕𝗿𝗼𝗲𝗸𝗲𝗺𝗮
Een markante kiesrechtvrouw: Kee Groot (1868 - 1934)

𝟭𝟳 𝗱𝗲𝘀𝗶𝗺𝗯𝗲𝗿: 𝗡𝘆𝗻𝗸𝗲 𝗥𝗶𝘅𝘁 𝗝𝘂𝗸𝗲𝗺𝗮
De nacht hat persoanlikheid

👉 Oanmelde fia tresoar.nl/agenda

Adres

Boterhoek 1
Leeuwarden
8911DH

Openingstijden

Maandag	13:00 - 17:00
Dinsdag	10:00 - 22:00
Woensdag	10:00 - 22:00
Donderdag	10:00 - 22:00
Vrijdag	10:00 - 17:00
Zaterdag	11:00 - 17:00
Zondag	11:00 - 17:00

Telefoon

+31587890789

Website

http://www.tresoar.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Tresoar nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.