Nationaal Archief

Nationaal Archief Ontdek bijna 1.000 jaar geschiedenis in het Nationaal Archief! Waar bevindt zich het 'geboortebewijs' van onze democratie? Waar liggen onze grondwetten?

Waar ligt het bewijs dat Manhattan in 1626 is geruild voor goederen ter waarde van een luttele 60 gulden? In het Nationaal Archief!

142 km documenten, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 historische kaarten en tekeningen vertellen de geschiedenis. Van cruciale overheidsdocumentatie tot persoonlijke correspondentie van invloedrijke personen en gewone Nederlanders. Ontdek ze bij het Nationaal Archief

. Huisregels:
Op de social media kanalen van het Nationaal Archief is iedereen van harte welkom om te reageren en mee te praten. Houd het netjes en ga met wederzijds respect met elkaar om. Ongepast taalgebruik, zoals discriminerende, racistische, bedreigende of kwetsende uitspraken, verbergen of verwijderen we.

Dolle Dinsdag: voorbarig feest en een overhaaste vluchtOp 5 september 1944 doen geruchten de ronde dat de geallieerden d...
04/09/2026

Dolle Dinsdag: voorbarig feest en een overhaaste vlucht

Op 5 september 1944 doen geruchten de ronde dat de geallieerden dichtbij zijn. Blije mensen hangen de vlag al uit, terwijl tienduizenden Duitsers en NSB’ers het land proberen te ontvluchten. De vlaggen en wimpels moeten echter snel weer opgeborgen worden: de bevrijding laat nog 8 maanden op zich wachten.

Tip voor docenten: de Bronnenbox van het Nationaal Archief bevat verschillende foto’s van deze dag, met daarbij een uitleg van de lesmethode 'See-Think-Wonder'. Deze daagt leerlingen uit om echt goed te kijken, bijvoorbeeld naar onderstaande foto. Wat zie je? Wat denk je dat er aan de hand is? En wat zou er nog meer kunnen gebeuren?

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/dolle-dinsdag-1944

Foto: J. van Rhijn, Collectie Spaarnestad, Nationaal Archief.

Deze zomer zochten liefhebbers weer driftig door onze collectie voor de jaarlijkse Nationaal Archief Zomerpuzzel. We ont...
03/09/2026

Deze zomer zochten liefhebbers weer driftig door onze collectie voor de jaarlijkse Nationaal Archief Zomerpuzzel. We ontvingen 45 inzendingen, waarvan 39 het goede antwoord wisten te geven. Uit deze groep is een winnaar geloot: Frieda Woldhek uit Voorschoten. Van harte gefeliciteerd!

Lees hier de juiste antwoorden op de vragen en welke artiest werd gezocht: https://obi41.nl/nhh325hu

Op 28 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de algehele mobilisatie af. In totaal werden bijna 300.000 man gemo...
01/09/2026

Op 28 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de algehele mobilisatie af. In totaal werden bijna 300.000 man gemobiliseerd van landmacht en marine.
Eén van de aanleidingen voor de mobilisatie was de spanning rond de Pools-Duitse stad Danzig (Gdansk) aan de Oostzee. Deze stad had in 1919 de status gekregen van ‘Vrije Stad’, onder bestuur van de Volkenbond. Maar de meerderheid van de bevolking wilde liever bij Duitsland horen. Op 1 september 1939 escaleerde de zaak. In de vroege ochtend beschoot de Duitse marine in de haven van Danzig een munitiedepot. En enkele uren later volgt de Duitse inval in Polen. De Tweede Wereldoorlog was begonnen.

Lees meer op:
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/danzig-nederlandse-mobilisatie-en-het-begin-van-de-tweede-wereldoorlog

Wil je een dienstplichtkaart of een staat van dienst bekijken van een gemobiliseerde soldaat? Bekijk dan de zoekhulp:
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/zoekhulpen/militairen-onderofficieren-en-soldaten-landmacht-nederland-1813-1940

Foto: N.V. Vereenigde Fotobureaux, 1939

Soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië: bronnen over de weg naar vrijheidIn de zeventiende eeuw begint de VOC met de ve...
17/08/2026

Soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië: bronnen over de weg naar vrijheid

In de zeventiende eeuw begint de VOC met de verovering van de Indonesische eilanden. Meer dan driehonderd jaar heeft Nederland daar de macht. Op 17 augustus 1945, twee dagen na het einde van de Tweede Wereldoorlog, roepen Sukarno en Hatta de Indonesische onafhankelijkheid uit.

De Bronnenbox van het Nationaal Archief bevat historische documenten die het proces van de onafhankelijkheidsverklaring tot de soevereiniteitsoverdracht belichten. Je vindt er originele documenten, zoals een foto van de overgave van Japan in 1945 en een foto van Sukarno die in 1949 de soevereiniteitsoverdracht aankondigt. Ook vind je er het Akkoord van Linggajati en de officiële overdracht van de soevereiniteit.

https://obi41.nl/yckv4wba

Foto: Sukarno meldt de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië aan het toegestroomde volk, Indonesië, december 1949. Fotograaf: Mendur, IPPHOS.

De oudste zeekaart van het Nationaal Archief: een portolaan uit 1533Hoe navigeerden schepen in de zestiende eeuw? In de ...
07/08/2026

De oudste zeekaart van het Nationaal Archief: een portolaan uit 1533

Hoe navigeerden schepen in de zestiende eeuw? In de Bronnenbox van het Nationaal Archief is een portolaan te bekijken, de oudste zeekaart uit de collectie. De term portolaan stamt af van het Latijnse woord 'portus', wat haven betekent. Dit soort kaarten waren bedoeld voor kustvaart, niet voor open zee. Op de kaart is een groot deel van Europa en Noord-Afrika weergegeven.

Bijzonder detail: de kaart is getekend op perkament, gemaakt van geitenhuid. Dit materiaal was beter bestand tegen het zoute zeewater dan kaarten van papier.

Meer historische bronnen ontdekken? De Bronnenbox bevat tal van historische documenten, soms voorzien van lesmateriaal voor het onderwijs.

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/portolaan-1533 -278835

🎟️ Museumnacht Den Haag: koop nu je kaartje!Op 10 oktober openen het Nationaal Archief en de KB nationale bibliotheek de...
03/08/2026

🎟️ Museumnacht Den Haag: koop nu je kaartje!

Op 10 oktober openen het Nationaal Archief en de KB nationale bibliotheek de deuren tussen 19:00 en 00:00 uur, want we doen mee met Museumnacht Den Haag. Verwacht een avond vol muziek, cultuur en verhalen uit het verleden!

👉 Bestel nu vast je tickets: https://museumnachtdenhaag.nl/tickets/

‘Contractarbeid’ in voormalig Nederlands-Indië: een misleidende term voor gedwongen uitbuitingIn de Bronnenbox van het N...
16/07/2026

‘Contractarbeid’ in voormalig Nederlands-Indië: een misleidende term voor gedwongen uitbuiting

In de Bronnenbox van het Nationaal Archief ontdek je dat ‘contractarbeiders’ niet vrijwillig werkten op rubber- en tabaksplantages in voormalig Nederlands-Indië. Wervers (mensenhandelaren) misleidden vaak ongeschoolde mensen uit verschillende delen van Azië met een premie. Maar in werkelijkheid was dit een schuld die ze afbetaalden door verplicht te blijven werken. Ook waren contracten vaak niet in de eigen taal geschreven en lieten tolken cruciale informatie weg, waardoor men niet begreep waarmee men akkoord ging.

Het leven op de plantages was zwaar. Arbeiders moesten twaalf tot veertien uur per dag zwaar lichamelijk werk verrichten en kregen vaak geen vast salaris. Wie niet ‘hard genoeg’ werkte, werd gevangengezet of mishandeld. De Deli Maatschappij alleen al stelde een half miljoen mensen uit China en Java te werk. Dit systeem bestond van ongeveer 1860 tot de Tweede Wereldoorlog.

In de Bronnenbox van het Nationaal Archief kun je originele documenten vinden, zoals het Koninklijk Besluit over vingerafdrukregistratie uit 1911. Ook vind je er een opdracht voor leerlingen.

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/gedwongen-arbeid-in-voormalig-nederland-indie-vanaf-1860

Foto: Mensen uit China ondertekenen hun contract op een plantage op Oost-Sumatra.

15/07/2026

Regio Zuid heeft nu ook vakantie! Tijd voor de NA Zomerpuzzel, inclusief prijs…

Beantwoord 9 vragen door te zoeken in onze digitale collectie.

Zo werkt het
🧩 Los de negen vragen op. Speur hiervoor door de digitale collectie van het Nationaal Archief. Gebruik alle hulpmiddelen die je handig vindt. Zoek eerst naar achtergrondinformatie. Dit helpt vaak bij het vinden van de antwoorden.
✍ Noteer bij elke vraag de gevraagde letters uit de antwoorden. Deze vormen tezamen de oplossing.
📨 Stuur je oplossing vóór 1 september 2026 naar [email protected]. Inzendingen die later binnenkomen, maken helaas geen kans meer op een prijs.

Ga naar de link in de bio voor de puzzel. Succes!

Adres

Prins Willem-Alexanderhof 20
The Hague
2595BE

Openingstijden

Dinsdag 10:00 - 21:00
Woensdag 10:00 - 17:00
Donderdag 10:00 - 17:00
Vrijdag 10:00 - 17:00
Zaterdag 11:00 - 17:00
Zondag 11:00 - 17:00

Telefoon

+31703315400

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nationaal Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen