25/05/2026
Depotschatje 5: Firma Jonkers in Vught
Het Vughts Museum wil een zo’n goed mogelijk beeld geven van de geschiedenis en cultuur van Cromvoirt, Helvoirt en Vught. Daarbij maakt het museum gebruik van allerlei voorwerpen en kunst uit het depot. Maar veel objecten komen nooit of heel sporadisch uit het depot. Elke maand belichten de vrijwilligers van de Werkgroep Collectiebeheer en registratie een depotschatje. In het Vughts museum is een aantal mappen aanwezig met ontwerptekeningen voor meubels van meubelmakerij Jonkers, een familiebedrijf dat was gevestigd aan de Kleine Gent en een winkel aan Taalstraat 132 in Vught.
Meubelfabriek Jonkers is opgericht in 1847 door Franciscus Jonkers (1830-1894). Hij was de derde zoon van Johannes Jonkers en Anna Maria Rooyakkers te Vught. Na het overlijden van Franciscus werd het bedrijf in 1894 voortgezet door zijn zoon Josephus (Jos, 1866-1940), die weer werd opgevolgd door zijn zoon Johannes (1898-1973). Johannes was de vader van de laatste directeur Frans Jonkers, die het bedrijf in 1995 heeft verkocht. Van 1997 tot 2003 is het bedrijf onder de namen Meubelmakerij Vincent Sars en De Heer Stijlmeubelen doorgegaan op industrieterrein De Brand in ’s-Hertogenbosch, waar in 2003 het faillissement is uitgesproken.
In 1898 en 1919 werd het bedrijf door brand verwoest, maar het werd met veel energie en doorzettingsvermogen weer opgebouwd. In de jaren ’20 van de 20ste eeuw was het bedrijf uitgegroeid tot een meubelmakerij, atelier, stoffeerderij, expeditie en meerdere winkels, in Vught, Nijmegen, Eindhoven en ’s-Hertogenbosch. In Tilburg was nog een extra werkplaats. De zonen van Jos Jonkers kregen elk een eigen zaak onder de naam ‘Jonkers’ woninginrichting’. Antoon begon in 1923 in Eindhoven, Martien in Nijmegen, Johan in ’s-Hertogenbosch en Frans in Vught. Ook de dochters hadden een belangrijke functie binnen het bedrijf. Op 20 september 1947 werd het eeuwfeest gevierd met een H. Mis in de St. Petruskerk, een koffiemaaltijd in hotel Modern aan het Marktveld, een receptie in de zaak en een feestavond in Modern.
De winkels in Nijmegen en Eindhoven zijn respectievelijk in 1956 en 1961 gesloten, maar de winkel in Den Bosch, die vanaf 1930 aan de Schapenmarkt zat, is in 1967 verhuisd naar een groter pand aan de Vughterstaat en is daar in 1975 uitgebreid. Daardoor kon de collectie ook worden vergroot met onder meer slaapmeubelen, gordijn- en meubelstoffen, tapijt en perzen, keramiek en verlichting. Door de verkoop van het bedrijf in 1997 is de zaak in Den Bosch in dat jaar opgeheven.
Gedurende vier generaties is Jonkers uitgegroeid tot een gespecialiseerd bedrijf in stijlvolle interieurs. Er kwamen opdrachten uit heel Nederland, maar ook van daarbuiten. Er werd gewerkt voor particulieren, evenals voor grote ondernemingen, waar directiekamers en conferentievertrekken werden ingericht. Gemeentebesturen wisten de firma Jonkers te vinden voor de inrichting van hun raadszalen en burgemeesterskamers, zoals het raadhuis van Vught dat tussen 1935 en 1937 van villa tot gemeentehuis was verbouwd door architect H. W. Valk. Het complete interieur was door de architect ontworpen en werd uitgevoerd door Jonkers.
In de fabriek aan de Kleine Gent werd alles met de hand gemaakt, hoewel er in de loop van de tijd ook machines zijn aangeschaft voor diverse basis-bewerkingen.
Er werden meubels gemaakt in allerlei stijlen, zoals authentieke oudhollandse kasten, hele eetkamers, slaapkamers, banken en boekenkasten, maar ook lambriseringen, ballusters en monumentale trappen. Alles werd op bestelling gemaakt.
Er was een grote opslag van verschillende soorten hout. Toen tijdens een storm in 1972 een enorme eik op landgoed Bleijendijk was omgewaaid, werd deze boom opgeslagen bij Jonkers, waar hij twee jaar te drogen heeft gelegen. Rond 1974 vervaardigde Theo Pijnenburg van firma Jonkers van dit hout een bord met het wapen van Vught, de afbeeldingen werden door diens collega beeldhouwer Sjef de Rijk gemaakt. Dit bord bewaren we in het depot van het museum. Van het hout zijn ook meubels en dergelijke gemaakt.
Veronica Dénis
