Hallingdal Museum

13/05/2026

11/05/2026

«Før har jeg staaet i Lunden grøn, Men nu er jeg bleven en Trøis saa Skjøn. Syver Halsteensen 1844», påskrift Syver Halsteensen Grøth 1844.

08/05/2026

Gratulerer med frigjørings- og veterandagen!

14 Hallinger mistet livet som følge av andre verdenskrig, og 100 ble arrestert. 93 av disse ble sendt i fengsel, tukthus og konsentrasjonsleirer.

Den 8. Mai 1945 kom freden igjen til Norge og Hallingdal. I dag hyller vi alle dem som tok opp kampen mot okkupasjonsmakten, og for alle som har kjempet for frihet og demokrati siden da.

📸 HFN_Fa_26089 fra Leif Levorsens fotoalbum (1917-1983). Ukjent fotograf / Hallingdal Museums Fotosamling

07/05/2026

Eit gasipannelin frå samlinga! Dette er eit jentepannelin - eit hovudplagg for ugifte jenter - frå Øvre Hallingdal. Pannelinet er dekorert med gasisaum, eit fleirfarga ullgarnsbroderi på tyll, og kanta med brune bolu (svarte og lilla mønstrete fløyelsband). Pannelinet manglar skuven (dusken) på toppen og knyteband.

📸 Vibeke Hjønnevåg / Hallingdal Museum

29/04/2026

JORDGLOBUS: På dei gamle skulene var utstyret ofte sparsamt i starten. Eit kart eller to, steintavler og griflar, ei kuleramme, og ei tavle av svartmåla bord. Mange av lærarane på den tida var nevenyttige, og laga ting til undervisninga. Denne globusen er eit slikt døme.

Globusen er heimelaga i tre og måla for hand. Den skal vere laga av læraren i Tveito i Ål før 1900. Truleg er det snakk om Knut Engebretson Tveito (1811-1900), som budde på garden søre Tveito i Votndalen. Han var lærar i Votndalen og Leveld frå 1832 og truleg til 1853, og ordførar i Ål i perioden 1864-1875.

Globusen vart kjøpt opp av Berdines Kaland i 1907, og innlemma i samlinga til det som då heitte Hallingdal Folkemuseum. Kaland kjøpte den frå Arne Solheim i Ål, som var kjent for å vere interessert i gamle gjenstandar.

📸 Torgil H. Pålsrud / Hallingdal Museum

27/04/2026

Hovudlag for hest dekorert med kauriskjell 🐚

Desse skjella, som er vanlege i Det indiske hav, har vorte brukte både til pynt og som betalingsmiddel gjennom historia. Maldivene var eit viktig senter for handel med kauriskjell fram til midten av 1800-talet.

Visste du at kauriskjell er kalla «ørmeskalla» i tidlege museumsregistreringar?

📸 1: Torgil H. Pålsrud / Hallingdal Museum
📸 2: Hallingdal Museum

24/04/2026

Birgit Hagen (1912-2004) var ein allsidig kunstnar frå Ål – tekstilkunstnar, målar og teiknar.

Ho vaks opp i Vats, på småbruket Hagen (Brattegardshagen). Naturen sette mellom anna tydelege spor i kunstnarskapet hennar.

Dette verket kalla ho «Vaar i Bjønsen» (1977).

Kvite steiner. Djupblaat vatn med rødlig skjær.
Bjørk med glinsende rødbrune stammer. Som kobber.
Svarte greiner likesom brent metalltraa.
Slik som vi fandt den paa fjellet. Den skiftet i fargen. Graablaa.
Svart. Snøen inntil vatnet. Det intense lys faar fargene fram.

Det er vaar i Bjønsen.
Rypene snakker sammen. Fugl som bygger.
Svart fugl med røde føtter mot brun jord.
Brune knopper. Graa klipper. Svartgrønn busk.
Rust i myrer. Blaat vatn.
Silke. Potteblaat med kvitt.
Fiolblaa. Sauesvart og kvitt.
Mose. Fiolblaa myr. Glinsende bjørk. Som metall.
Lillablaa. Svarte greiner. Blaasvart vatn og myr.
Snøfjell.

📸 "Vaar i Bjønsen". Foto: Bjørn Johnsen / Hallingdal Museum
📸 Birgit Hagen. Foto: Fotograf Skredegård

20/04/2026

Ein kan jo av og til lure på om det spøker på jobb… Dette urverket på magasinet starta av seg sjølv 🤔

16/04/2026

Før ein tok i bruk sauma-, nåle- og strameiband, eller vovne og hekla band – fanst det eit eldre lag band. Her finn ein snor «slijin» eller «sløngd», ullbole, kamelhårbole og gasiband.

Kamelhårbole var oftast brukt som forkleband, men det finst òg døme på bruk nedst på døsene. Truleg har dei som har brukt kamelhårbole vore fødd i tidsrommet 1800-1850, i følgje Aagot Noss.

Kamelhårbolen er truleg vove i det som vart kalla kamelgarn, som eigentleg kom frå mohairgeita (tidlegare kalla angorageit). Ordet kan ha opphav i tysk kämel, fordi den lange halsen til angorageita minnar om halsen på ein kamel.

14/04/2026

I dag kan du snu primstaven🌿14. april vart rekna som fyrste sommardag og markerte overgangen frå vinter til sommar. Ofte er fyrste sommardag markert på primstaven med eit tre eller ein kvist.

I Hallingdal var det forbod mot «kringgjerning» denne dagen, altså arbeid som gjekk rundt. Ein måtte heller ikkje sy, for då kunne det koma makk i osten! 14. april var også flyttedag for tenestefolk – eit tilsetjingsforhold var over, og eit nytt kunne byrje.