19/08/2021
Dok, bakit sobrang bilis nagawa ng COVID-19 vaccine? Ligtas ba talaga yan?
Payo ni Doktor Doktor Lads
Maraming mga tao ang nagdududa sa COVID-19 vaccine dahil mabilis itong nagawa at ibinigay sa publiko. Marami sa kanilang mga tanong ay kung ligtas ba talaga ito at epektibo.
Kadalasan po, tumatagal ng ilang taon, minsan dekada pa, bago makadiskubre ng bakuna laban sa isang sakit. Pero ang paggawa ng COVID-19 vaccine ay kaiba mula sa ibang mga sakit. Dahil ito ay pandemya, ibig sabihin apektado nito ang buong mundo. Sa loob lang ng halos isang taon ay nakakuha na ng approval mula sa FDA ang Pfizer at Moderna mRNA vaccines.
Mukha man pong sobrang bilis ng pagkakagawa ng COVID-19 vaccines, makakasiguro po kayo na dumaan ito sa masusing proseso at pag-aaral bago ito inilabas sa publiko. Narito ang mga dahilan kung bakit mabilis na nakagawa ng vaccine laban sa COVID-19.
1. Matagal nang may mga laboratoryo na nag-aaral ng coronavirus at bakuna laban dito. Bagamat bagong virus ang COVID-19, ito po ay nahahawig sa iba pang coronavirus na naminsala na sa iba't ibang bansa noon tulad ng SARS at MERS. Kaya hindi po tayo nagstart from scratch sa paggawa ng bakuna laban sa COVID-19. May previous data na po tayo on coronaviruses and vaccines dahil noon pa mang nagsimula ang SARS outbreak noong 2002 ay pinag-aaralan na ito. May mga naidentify na pong mga vaccine targets from SARS noong 2002 at dahil may pagkakahawig ang COVID-19 virus dito, nagamit ito ng mga researchers para mapabilis ang proseso ng paggawa ng vaccine.
2. Sabay-sabay na inaaral at tinetest ang mga vaccine candidates ng napakaraming doktor at siyentipiko sa iba't ibang bansa. Hindi tulad ng ibang mga bakuna, sa COVID-19 vaccine po, halos lahat ng mga malalaki at mayayamang bansa ay nagtutulung-tulong upang makahanap ng COVID-19 vaccine. Dahil sa dami ng mga sabay-sabay na nag-aaral napabilis po ang mga proseso na dapat pagdaanan upang maaprubahan ang COVID-19 vaccine.
3. Gumamit tayo ng makabagong teknolohiya na nagpabilis ng pagdiskubre ng COVID-19 vaccine. Noon po, matagal talagang makadiskubre ng bakuna dahil hindi pa high tech ang mga gamit ng mga siyentipiko at mga doktor. Pero ngayon, dahil sa advancement sa research, nakahanap na ng paraan ang mga siyentipiko upang mapabilis ang pagproduce ng vaccine. Ngayon, kaya nang mabilis na magawa ang mga bakuna sa laboratoryo.
4. Sobrang laki ng financial support o na nakuha ng mga scientists at doctors na nagsasagawa ng research sa COVID-19. Malaking bahagi po ito sa pagpapabilis ng proseso para makadiskubre ng bakuna. Kaya po matagal bago makagawa ng bakuna noong unang panahon, ay dahil kulang sa budget. Pero dahil ang COVID-19 ay isang pandemic, naglaan ang pamahalaan ng iba't ibang bansa ng malaking pondo para mapabilis ang pag-aaral ng COVID-19 vaccine.
Ayan po ang mga dahilan kung bakit mabilis na nagkaroon ng bakuna laban sa COVID-19. Hindi dahil mabilis itong nagawa, hindi na ito ligtas, at hindi na ito masusing pinag-aralan. Sana maliwanagan po kayo.
