01/08/2026
1 sierpnia 1944 wybuchło Powstanie Warszawskie. Do dziś toczy się poważna dyskusja pomiędzy historykami na temat znaczenia tego wydarzenia dla sytuacji nowożytnej Polski. W 82 rocznicę tego zdarzenia chcieliśmy przypomnieć, że w tym niespodziewanym zrywie powstańczym przeciwko nazistowskim okupantom wzięło udział wielu adwokatów i aplikantów adwokackich było ich zgodnie z szacunkami co najmniej 213. Wśród nich znaleźli się m.in. adwokaci: Władysław Siła-Nowicki, Witold Bayer, Maria Budzanowska, Wiesław Chrzanowski, Helena Wiewiórska, Jadwiga Rutkowska, Tadeusz de Virion, Stefan Korboński, Anna Sobocińska-Lorenc, Zdzisław Krzemiński, Kazimierz Ostrowski, Tadeusz Perdzyński Bohdan Suligowski.
Adwokaci odegrali bardzo ważną rolę przede wszystkim w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego działających w czasie Powstania. Należy w tym miejscu wspomnieć o Adamie Bieniu, pseudonim „Walkowicz”, pełniącym faktycznie w czasie Powstania Warszawskiego funkcję Delegata Rządu Londyńskiego na kraj, oraz o członkach władz powstańczych w delegaturach rządowych Stanisławie Kauziku, ps. „Dołęga”, „Modrzewski”, Feliksie Zadrowskim, ps. „Skupniewski”, Stanisławie Dryjskim, Antonim Pajdaku i wielu innych.
W czasie Powstania przedstawiciele Palestry poza akcjami o charakterze wojskowym odegrali ogromną rolę w działających w czasie Powstania instytucjach wymiaru sprawiedliwości. Sędzią Wojskowych Sądów Specjalnych w Śródmieściu był adw. Witold Majewski, a prokuratorem adw. Jerzy Litauer. W czasie powstania działał Karny Sąd Specjalny, któremu przewodniczył adw. Józef Ignacy Bielski, a prokuratorem był adw. Józef Namysłowski.
Część Ich Pamięci
Kurator IPAi
adw. Michał Wojtysiak
Przydatne linki
Czesław Jaworski „O udziale adwokatów w powstaniu Warszawskim raz jeszcze” – Palestra https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/10-2014/artykul/o-udziale-adwokatow-w-powstaniu-warszawskim-raz-jeszcze?fbclid=IwY2xjawL5gZpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBXSkdqM3dLOXFPYzZpOG5ZAR5JWPtzSi5H77hvhGxLAD7zeUourR2uR8Mw9AO6ma6Ul49d6XV2g66Bsiwrqw_aem_2fBP88Ap8FWUGnyjW5LIlQ
adw. Kazimierz Ujazdowski „Moje wspomnienia z powstańczej Warszawy” https://www.youtube.com/watch?v=tyv-ALggPmY
Stanisław Mikke „Adwokaci w Powstaniu Warszawskim” Palestra 38/7-8(439-440), 6-10 1994
https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1994-tom-38-numer-7-8439-440/palestra-r1994-t38-n7_8439_440-s6-10.pdf