Muzeum w Brodnicy

20/10/2026

Dołączamy do zaproszenia Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Brodnicy na spotkanie wspomnieniowe poświęcone Kazimierzowi Grążawskiemu – wybitnemu archeologowi, historykowi średniowiecza, regionaliście i wieloletniemu pracownikowi naszego Muzeum.

Zapraszamy 29 października, o godz. 17.30 do Sali Wielkiej Pałacu Anny Wazówny, by wspólnie przypomnieć postać człowieka, który z pasją odkrywał historię Brodnicy.

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Brodnicy zaprasza na wieczorek wspomnień z cyklu „Ludzie, których nie można zapomnieć”. Będzie one poświęcone Kazimierzowi Grążawskiemu – archeologowi, historykowi średniowiecza i regionaliście. Spotkanie zaplanowano na 29 października (czwartek) o godz. 17:30 w Pałacu Anny Wazówny, w Sali Wielkiej.

Kazimierz Grążawski był profesorem Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie i wieloletnim pracownikiem Muzeum w Brodnicy.
Pochodzący z Brodnicy naukowiec był cenionym archeologiem, który przez wiele lat badał przeszłość i przybliżał jego historię kolejnym pokoleniom. Był autorem licznych publikacji, m.in. „Kasztelania świecka i michałowska”, „Pogranicze polsko-pruskie i krzyżackie”, „Pogranicza kulturowe w Europie średniowicznej”, „Życie codzienne miast zakonu krzyżackiego w Prusach” oraz „Zjawiska magiczno-demoniczne na terenie dawnych ziem pruskich na tle porównawczym”.

Szczególne miejsce w jego działalności zajmowała historia Brodnicy, której poświęcał swoją wiedzę, czas i zaangażowanie. Na temat miasta napisał i wydał m.in. „Tajemnice regionu brodnickiego”, „Zabytki Brodnicy i okolic”, „Życie codzienne nad Drwęcą we wczesnym średniowieczu” oraz przewodnik po Pojezierzu Brodnickim.

Działał również na rzecz rozwoju miasta i regionu jako radny miejski i powiatowy oraz wydawca i organizator imprez plenerowych (Medievalia). Zmarł 28 października 2024 roku, w wieku 67 lat pozostawiając po sobie trwały ślad w lokalnej społeczności. Jest pochowany na cmentarzy parafialnym w Brodnicy.

Podczas spotkania przypomnimy postać człowieka, który z pasją odkrywał tajemnice przeszłości i z oddaniem pracował na rzecz rodzinnego miasta. Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią Brodnicy i Ziemi Michałowskiej do wspólnego wspomnienia Kazimierza Grążawskiego.

Instagram: https://www.instagram.com/p/Deq8G0tjFQT/

20/10/2026

📜 TAJNE SPOTKANIA, ZAKAZANA POLSKA LITERATURA I 211 KSIĄŻEK. BRODNICCY FILOMACI WALCZYLI O POLSKOŚĆ!

Czy wiecie, że w XIX-wiecznej Brodnicy młodzi ludzie potajemnie uczyli się języka polskiego, poznawali ojczystą historię i literaturę, a nawet organizowali tajne obchody świąt narodowych? 🇵🇱

W czasach zaboru pruskiego, gdy polityka germanizacji ograniczała możliwości nauczania w języku polskim, uczniowie brodnickiego gimnazjum nie chcieli rezygnować ze swojej tożsamości. Ich odpowiedzią stała się działalność filomacka.

📚 Jedną z najważniejszych postaci tego ruchu był Marian Karwat, który w 1873 roku założył w Brodnicy konspiracyjne Towarzystwo Tomasza Zana. Młodzi filomaci spotykali się w prywatnych domach, a latem również nad jeziorem Niskie Brodno i w Księżym Lesie. Uczyli się polskiej historii, geografii, literatury i pieśni narodowych.
Ich działalność wymagała ostrożności. Nowi członkowie składali przysięgę dochowania tajemnicy, posługiwali się pseudonimami, a książki przechowywano w bezpiecznych miejscach. 📖 Co ciekawe, pod koniec XIX wieku tajna biblioteka brodnickich filomatów miała liczyć aż 211 książek!

Marian Karwat zapisał się w historii naszego miasta również jako lekarz. W 1896 r. został pierwszym dyrektorem brodnickiego szpitala miejskiego i przez lata łączył pracę zawodową z działalnością społeczną i patriotyczną.

✨ Historia filomatów przypomina nam, że dziedzictwo narodowe to nie tylko zamki, zabytkowe mury i pamiątki. To również ludzie, którzy w trudnych czasach potrafili zachować język, kulturę i pamięć o własnych korzeniach.

Zdjęcie pochodzi z artykułu „Orły doktora Mariana Karwata”, opublikowanego w miesięczniku „Ziemia Michałowska”, nr 318/ marzec 2017. Całość można przeczytać tutaj https://www.biblioteka.brodnica.pl/images/ziemia_michalowska_318.pdf?utm_source=chatgpt.com

19/10/2026

🪵 Czy potrafisz wyobrazić sobie życie w okolicach Brodnicy 10 000 lat temu? 🤔

Nie było sklepu, do którego można było pójść, gdy dopadł głód - jedzenie trzeba było zdobyć samodzielnie: polując, łowiąc ryby lub zbierając to, co dawała natura.🌿

🛖 Nie było też domów takich jak dziś. Schronienie trzeba było sobie zbudować samemu z gałęzi, drewna i osłonić je skórami zwierząt. Jak skutecznie chroniło to naszych praprzodków przed chłodem i deszczem, możemy sobie tylko wyobrazić.

🔎 Jak wyglądało ich obozowisko? Jakich narzędzi używali? Jak wyglądał zwykły dzień ludzi żyjących na naszych terenach tysiące lat temu?

🏛️ O tym opowiada niezwykła wystawa w Centrum Edukacji Ekologicznej w Brodnicy "ŻYCIE CODZIENNE MEZOLITYCZNYCH MYŚLIWYCH Z MSZANA, SPRZED 10 000 LAT".

🪵 Odtworzone w skali 1:1 obozowisko pozwala zajrzeć do świata naszych odległych przodków i lepiej wyobrazić sobie, jak wyglądało ich życie.

🏛️ Zapraszamy do naszego Centrum Edukacji Ekologicznej, gdzie możecie poznać fascynujący świat mezolitycznych myśliwych, a jeśli nie możecie odwiedzić nas osobiście, zachęcamy do wirtualnego spaceru po wystawie i odkrywania tajemnic naszej odległej przeszłości! 🪵🌿

Ciekawostka - wystawa została nagrodzona w ogólnopolskim konkursie na Najciekawsze Wydarzenie Muzealne Roku w 1997 roku.

Wirtualna wycieczka prezentująca Muzeum w Brodnicy, zrealizowana w ramach projektu Kultura w zasięgu 2.0

18/10/2026

🍁 17 października obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. 🍁

To doskonała okazja, by przypomnieć o sile lokalnych tradycji, pamięci i zwyczajów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. W Brodnicy szczególne miejsce wśród nich zajmuje RÓŻYCZKOWANIE.🌹

Poza trwałymi zabytkami architektury, Brodnica posiada niezwykły, żywy skarb o ponad stuletniej historii. Ta unikalna w skali całego kraju tradycja narodziła się i pozostaje nierozerwalnie związana z murami I Liceum Ogólnokształcące im. Filomatów Ziemi Michałowskiej w Brodnicy.

To właśnie na szkolnym dziedzińcu przy ul. Lidzbarskiej co roku odbywa się poruszający ceremoniał. Młodsze roczniki uroczyście dekorują abiturientów symboliczną różą przypinaną do piersi. Gest ten oznacza wejście w dorosłość, ale też dożywotnią przynależność do wielkiej, filomackiej społeczności. Choć z biegiem lat ten piękny ceremoniał zaczął inspirować inne placówki, jego historyczne i autentyczne korzenie tkwią wyłącznie w Brodnicy. ❤️

Na czym dokładnie polega ta tradycja? W dniu pożegnania klas maturalnych uczniowie młodszych roczników podchodzą do abiturientów i uroczyście przypinają do ich ubrań czerwoną różę. W zamian za ten symboliczny gest każdy maturzysta rewanżuje się młodszym kolegom i koleżankom czymś słodkim – tradycyjnie wręczając im czekoladę lub inne słodycze. Ten radosny i pełen uśmiechu zwyczaj w piękny sposób łączy kolejne pokolenia uczniów brodnickiego liceum.

🔊 Aktualnie trwają intensywne przygotowania formalne zmierzające do wpisania brodnickiego różyczkowania na oficjalną, Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Zaangażowani w ten proces depozytariusze kompletują niezbędną dokumentację historyczną dla Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Jako Muzeum mocno kibicujemy tej inicjatywie – ta tradycja w pełni zasługuje na takie wyróżnienie!

🎓 Drodzy Absolwenci! Kto z Was przechowuje jeszcze w domowych archiwach zasuszoną różę ze swojego święta?

18/10/2026

🏰 CZY WIECIE, ŻE HISTORIA BRODNICY ZACZĘŁA SIĘ TAKŻE PO DRUGIEJ STRONIE DRWĘCY?

Zanim Brodnica stała się ważnym średniowiecznym ośrodkiem handlowym i administracyjnym, istotną rolę odgrywało Michałowo - najstarsza część naszego miasta, położona na lewym brzegu Drwęcy.

Już w XII wieku funkcjonowała tam komora celna i kasztelania związana z książętami mazowieckimi i kujawskimi. Z czasem znaczenie Michałowa zaczęło maleć, a rozwijająca się po drugiej stronie rzeki Brodnica przejęła rolę głównego ośrodka w tej okolicy.

Dzieje Michałowa są ważną częścią historii Ziemi Michałowskiej- regionu, którego przeszłość przez stulecia kształtowały granice, handel, konflikty i spotkania różnych kultur.

📜 Historia naszej małej ojczyzny kryje jeszcze wiele fascynujących opowieści. A Wy wiedzieliście, że początki Michałowa sięgają aż XII wieku?

05/10/2026

05/10/2026

Dzień dobry w poniedziałek! ❤️

Wieża Krzyżacka w Brodnicy poleca się na dobry początek tygodnia! 😊

Piękny widok, trochę historii i spacer po Brodnicy – czego chcieć więcej? ☀️

02/10/2026

ALFONS MALICKI - „A jednak przetrwałem... i żyję!” Wojenne kroniki Obrońcy Helu ❤️

To było naprawdę niezwykłe i bardzo wzruszające spotkanie.

Na odsłonięcie pamiątkowej tablicy poświęconej Alfonsowi Malickiemu przyszły tłumy, między innymi jego dawni wychowankowie, którzy nie wiedzieli wówczas, jak niezwykłą historię nosił w sobie ich nauczyciel. Nie wiedzieli, że Alfons Malicki był obrońcą Helu w 1939 roku i że przez sześć lat przebywał w niemieckiej niewoli.

Dziś, 2 października 2026 roku, oddali hołd jego pamięci wspólnie z harcerzami z Hufca ZHP Brodnica, żołnierzami Wojska Polskiego z 4. Brodnickiego Pułku Chemicznego, samorządowcami oraz gośćmi z Alternatywnego Cypla z Helu, którzy przez 15 lat gościli i pielęgnowali wystawę dokumentującą życie Alfonsa Malickiego w niewoli.

To wzruszające, że pamięć o brodniczaninie pozostanie żywa i pielęgnować ją będą kolejne pokolenia, które przekażą historię Alfonsa Malickiego dalej.

Pielęgnujmy pamięć o tych, którzy walczyli o to, abyśmy dziś mogli spokojnie żyć i pracować w bezpiecznej Ojczyźnie. To jest nasza historia, to jest nasza tożsamość. ❤️

Wystawę „Alfons Malicki. A jednak przetrwałem... i żyję! Wojenne kroniki Obrońcy Helu” można oglądać na murach zamkowych brodnickiego muzeum do końca października, o ile pozwolą na to warunki pogodowe.

A kiedy będziecie przechodzić ul. Hallera zatrzymajcie się na chwilę i wspomnijcie Brodniczanina, który część swojej duszy zostawił na Helu.❤️

02/10/2026

ALFONS MALICKI - „A jednak przetrwałem... i żyję!” Wojenne kroniki Obrońcy Helu ❤️

Na murach zamkowych brodnickiego muzeum można już oglądać wystawę poświęconą Alfonsowi Malickiemu.

Skorzystajcie z pięknej pogody, wybierzcie się na spacer po zamkowych murach i zatrzymajcie chwilę przy wystawie. Poznajcie historię człowieka, który ukochał Brodnicę i swoją pasją, pracą oraz przywiązaniem zapisał się w historii naszego miasta. ❤️

Dziś o 17.30 – odsłonięcie pamiątkowej tablicy przy ul. Hallera 13, a o 18.00 – wernisaż wystawy „Alfons Malicki. A jednak przetrwałem... i żyję! Wojenne kroniki Obrońcy Helu”.

Zapraszamy! 🏰❤️

18/09/2026

🎨🎶 "ŚLĄSK W MOICH OCZACH" – WERNISAŻ WYSTAWY SYLWII LIPINY – DZIĘKUJEMY ZA TEN WYJĄTKOWY WIECZÓR!

Dzisiejszy wernisaż wystawy „Śląsk w moich oczach” Sylwii Lipiny był spotkaniem malarstwa i muzyki, ale także piękną opowieścią o Śląsku widzianym z bardzo osobistej perspektywy.

Sylwia Lipina, poprzez swoje akwarele, pokazuje tę część Śląska, której nie zawsze szukamy w pierwszym skojarzeniu – pełną zieleni, światła, pejzaży i naturalnych przestrzeni. 🌿🎨

Towarzyszył jej mąż, Maciej Lipina – muzyk, wokalista i gitarzysta, którego muzyczna opowieść o Śląsku pięknie dopełniała malarską historię Sylwii.

I chyba właśnie to wzajemne przenikanie się ich twórczości było jednym z najpiękniejszych elementów tego wieczoru. Obrazy i muzyka, dwie różne formy sztuki, a jednocześnie wspólna opowieść o miejscu, z którym są związani.

Dziękujemy Sylwii i Maciejowi Lipinom za dzisiejsze spotkanie, rozmowy, emocje i tę wyjątkową podróż po Śląsku. ❤️

A tych, którzy nie mogli być dziś z nami, zapraszamy do Galerii Brama na wystawę „Śląsk w moich oczach”.

📸 Zobaczcie krótką relację z dzisiejszego wieczoru. 🎥

Organizatorem wystawy jest Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Brodnicy.
Zadanie dofinansowane z budżetu Gminy Miasta Brodnicy.