Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

20/10/2026

Lekcje muzealne w Dziale Historii Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu 🏛️

Uczniowie i nauczyciele chyba już wdrożyli się w nowy plan zajęć w kolejnym roku szkolnym, więc my zapraszamy wszystkich chętnych na lekcje muzealne prowadzone w Dziale Historii naszej placówki. Zajęcia prowadzone są dla osób z różnych grup wiekowych, a ich forma dostosowywana jest do danego zespołu 👨‍🏫

Tematy lekcji muzealnych:

1. Jak powstał Brzeg? Czyli o lokacji miasta i pierwszych mieszkańcach ⚓

Uczestnicy tej lekcji dowiadują się m.in.: jak wyglądał proces powstawania średniowiecznego miasta, czym była lokacja na prawie niemieckim, jak wyglądała zabudowa i społeczność dawnych miast oraz interpretują źródło, którym jest potwierdzenie aktu lokacyjnego miasta Brzeg z 1250 roku 📜

2. Zamek to, czy pałac? Czyli o tym, jak rozróżnić te dwa typy budowli 🏰

Uczestnikom tej lekcji przedstawiane są dzieje architektury rezydencjonalnej na przestrzeni średniowiecza i nowożytności. Odbiorcy zapoznają się z terminologią z zakresu historii sztuki oraz dowiadują się, jakie procesy odpowiadały za przekształcenia zamków w założenia pałacowe, a także jak można rozpoznać rodowód danej siedziby możnowładczej ⏳

3. Kobiety w dziejach Brzegu. Czyli o paniach, które zapisały się w historii lokalnej 👩

Podczas tych zajęć uczestnicy zapoznają się z sylwetkami wybitnych kobiet, które miały wpływ na losy Brzegu lub pozostawiły po sobie trwały ślad w materialnym dziedzictwie miasta i regionu. W związku z tym lekcja opowiada o takich postaciach jak: Barbara Hohenzollern, Ludwika anhalcka, Ludwika Karolina Radziwiłł, czy Eva Angelika von Löbbecke 👸

4. Mężczyźni w dziejach Brzegu. Czyli o panach, którzy zapisali się w historii lokalnej 👦

Podczas tych zajęć uczestnicy zapoznają się z sylwetkami wybitnych mężczyzn, którzy mieli wpływ na losy Brzegu lub pozostawili po sobie trwały ślad w materialnym dziedzictwie miasta i regionu. W związku z tym lekcja opowiada o takich postaciach jak: Ludwik I Sprawiedliwy, Jerzy II Wspaniały, Jerzy IV Wilhelm, czy Robert Schärff 🤴

5. Utracone dziedzictwo Brzegu. Czyli o skarbach, które tu były, a już ich nie ma ⚜️

Uczestnicy lekcji dowiadują się o wybitnych przykładach dziedzictwa, które zostały wykonane lub znajdowały się w Brzegu, a w związku z różnymi kolejami losu już ich tutaj nie ma. W trakcie zajęć uczestnicy zapoznają się z losami m.in.: Kodeksu lubińskiego, pucharu ślubnego księcia Fryderyka III, czy ewangelickiej nekropolii istniejącej w miejscu obecnego Brzeskiego Centrum Medycznego 🏺

6. Brzeg sto lat temu. Czyli spacer po mieście z dawnej pocztówki 🖼️

W trakcie zajęć uczestnikom przedstawiany jest dawny wygląd Brzegu na podstawie starych fotografii i pocztówek oraz porównania określonych miejsc ze stanem współczesnym. W trakcie lekcji opowiadana jest historia przestrzeni miejskich ukazywanych na dawnych widokach 📸

7. Znikające miasto – Brzeg. Czyli o wojennych zniszczeniach i powojennych rozbiórkach 🏚️

W trakcie tej lekcji uczestnicy dowiadują się o skali zniszczeń Brzegu podczas działań II wojny światowej, ale uwaga skupiona jest także na okresie powojennym, kiedy to doszło do znacznych rozbiórek starej zabudowy. Podczas zajęć przedstawiana jest skala ubytku tkanki miejskiej oraz kontekst historyczny podejmowanych wtedy decyzji 🔨

Koszt lekcji muzealnej to 200 zł bez względu na liczbę uczestników 💸

W celu umówienia się na określone zajęcia należy skontaktować się, dzwoniąc na numer telefonu: 77 401 91 14 lub 728 753 324 📞

Lekcje muzealne Działu Historii Muzeum Piastów Śląskich prowadzi kierownik Działu – Marek Pyzowski 👨‍💼

Zapraszamy serdecznie! 😀

20/10/2026

17/10/2026

Roman Salyutov to jeden z ulubionych i najwyżej cenionych przez Juliusza Adamowskiego pianistów. A Juliusz Adamowski jak mówi o kimś „fenomenalny”, wie, co mówi, i nie rzuca słów na wiatr. Dlatego nieprzypadkowo dzisiejszy recital był kolejnym Romana Salyutova występem na brzeskim zamku w ramach Wieczorów Lisztowskich. Zna go i docenia od lat brzeska publiczność. Nie zawiodła i tym razem. Roman Salyutov zagrał recital fortepianowy, który Juliusz Adamowski, organizator Wieczorów oraz ich prelegent, zatytułował „Wirtuozeria lewej ręki”. Choć na koniec Wieczoru stwierdził, że teraz dałby tytuł „Potęga lewej ręki”. W programie znalazły się: Sarabanda z opery „Almira” G.F. Händla w transkrypcji fortepianowej F. Liszta, Chaconne J.S. Bacha w transkrypcji fortepianowej na lewą rękę J. Brahmsa, Valse de bravoure F. Liszta, Grand Fantaisie sur „Robert le Diablo” G. Meyerbeera w transkrypcji fortepianowej na lewą rękę A. Fumagalliego oraz Polonez fis-moll F. Chopina. Chopina nie mogło zabraknąć, wszak dzisiaj 17 października, a tego dnia w roku 1849 w Paryżu zmarł ten wielki kompozytor, o czym przypomniał witający koncertową publiczność dr Andrzej Peszko, zastępca dyrektora Muzeum. Na pewno nie była to ostatnia na brzeskim zamku prezentacja wirtuozerii, siły i potęgi, nie tylko lewej ręki, tego najwyższej rangi pianisty, a także dyrygenta i muzykologa, jakim jest Roman Salyutov.

16/10/2026

Finis coronat opus. Końcem wieńczącym dzieło jest publikacja Atlasu Historycznego Brzegu, zwłaszcza w wersji drukowanej. Ale za koniec wieńczący dzieło można równie dobrze potraktować spotkanie wokół tego dzieła z jego autorami, do którego dojdzie na brzeskim zamku 22 października 2026, godz. 17.00, i na które wszystkich Państwa serdecznie zapraszamy. Myśląc o końcu dzieła, satysfakcjonującym po żmudnej nad nim pracy, przypomnijmy sobie, jak było na jego początku, w roku 2019...

https://atlasmiast.umk.pl/atlasy/brzeg/

16/10/2026

Przypominamy o październikowym Wieczorze Lisztowskim, którego tytuł „WIRTUOZERIA LEWEJ RĘKI”. To już jutro. Oczytani słyszeli, wiedzą o „Lewej ręce ciemności”, natomiast jeśli nie posiadają gruntownego wykształcenia muzycznego, mogą się tylko próbować mgliście, niepewnie domyślać, co kryje się za „wirtuozerią lewej ręki”. Na pewno piękna, mistrzowska, brawurowa gra, w której lewa ręka odgrywa jakąś szczególną i nadzwyczajną rolę. Ale konkretnie? Jeszcze jeden powód, aby przyjść na Wieczór Lisztowski i rozjaśnić sobie to tajemnicze pojęcie dzięki grze Romana Salyutova i za sprawą komentarza do niej Juliusza Adamowskiego.

Zatem wraz z Juliuszem Adamowskim i Towarzystwem im. Ferenca Liszta zapraszamy w sobotę 17 października o godz. 18.00 do Sali Pinottiego brzeskiego zamku na kolejny recital fenomenalnego pianisty Romana Salyutova. Bardzo urozmaicony i bogaty program koncertu zawiera rzadko wykonywane, a znaczące dzieła: Sarabandę z opery „Almira” G.F. Händla w transkrypcji fortepianowej F. Liszta, Chaconne J.S. Bacha w transkrypcji fortepianowej na lewą rękę J. Brahmsa, Valse de bravoure F. Liszta, Grand Fantaisie sur „Robert le Diablo” G. Meyerbeera w transkrypcji fortepianowej na lewą rękę A. Fumagalliego oraz Poloneza fis-moll F. Chopina.

15/10/2026

Kolejna publikacja o charakterze naukowym autorstwa naszego pracownika 📖

Artykuł kierownika Działu Historii Muzeum Piastów Śląskich, Marka Pyzowskiego, został niedawno opublikowany w siódmym tomie rocznika "Varia Genealogica" wydawanego przez Opolscy Genealodzy 🌳

Tekst pt. "Gloryfikacja genealogii ostatnich Piastów w sztuce" powstał na podstawie prelekcji, którą Marek Pyzowski zaprezentował uczestnikom 12 edycji Ogólnopolskiej Konferencji Genealogicznej GENEAMI w Brzegu w 2025 roku 👨‍🏫

Artykuł zwraca uwagę na to, jak ostatni przedstawiciele rodziny Piastów celebrowali pamięć o swoich przodkach. W związku z tym szczegółowo opisane zostały zachowane do dziś, ale też nieistniejące elementy wyposażenia oraz dekoracje książęcych siedzib i mauzoleów w Brzegu, Oławie oraz Legnicy 🏰

Wszystkich zainteresowanych poszerzaniem wiedzy o rodzinie Piastów śląskich zachęcamy do lektury, którą można nabyć poprzez kontakt z Opolscy Genealodzy (link w komentarzu) 📚

14/10/2026

Zapraszamy na spotkanie w Muzeum Piastów Śląskich z autorami „Atlasu historycznego Brzegu” – 22 października 2026, godz. 17.00. Obecność zapowiedzieli: dr hab. Rafał Eysymontt, prof. UWr. – redaktor tomu, współautor, oraz inni współautorzy, w tym: prof. dr hab. inż. arch. Małgorzata Chorowska, dr Radosław Gliński, Krzysztof Demidziuk.

„Atlas...” został opublikowany w wersji elektronicznej w 2023 roku i jest dostępny tutaj: https://atlasmiast.umk.pl/atlasy/brzeg/. Teraz ukazał się w wersji papierowej.

Będzie możliwość nabycia „Atlasu...” podczas spotkania w atrakcyjnej cenie.

Spotkaniu autorskiemu towarzyszyć będzie przygotowana przez dr. Andrzeja Peszkę wystawa kartografii oraz widoków Brzegu ze zbioru Muzeum Piastów Śląskich.

11/10/2026

Zabytek miesiąca Działu Historii ⏳

Październikowy zabytek miesiąca Działu Historii Muzeum Piastów Śląskich nawiązuje do eksponatu prezentowanego we wrześniu. A to z tego powodu, że również należał do Juliusa Peppela 👴

Julius Peppel to wybitna postać w historii Brzegu. W latach 1895-1910 sprawował urząd burmistrza miasta i znacznie przyczynił się do jego rozwoju. Podczas rządów Peppela wzniesiono m.in. kompleks tzw. "Czerwonych Koszar", budynek sądu, osiedle mieszkalne przy ulicy Piłsudskiego, Wolności, Robotniczej, nowoczesną kanalizację i wodociągi. Rozpoczęto także elektryfikację miasta. To on był założycielem największego brzeskiego parku - Wolności, który do dziś nosi jego imię. Swoimi działaniami wprowadził miasto w nowoczesne standardy XX stulecia 🏗️

W zbiorach Działu Historii Muzeum Piastów Śląskich przechowywana jest nie tylko laska Juliusa Peppela, która była prezentowana w ubiegłym miesiącu, ale też jego walizka toaletowa, którą pokazujemy dzisiaj 🧳

Walizka została wykonana ze skóry. Na jej zewnętrznej obudowie znajduje się tabliczka z inskrypcją: "Julius Peppel (B)", czyli Julius Peppel (B) - Bürgermeister - Burmistrz 🪧

Wnętrze walizki ozdobione jest czerwonym materiałem ze specjalnymi przegródkami pod określone przedmioty. Znajduje się tam lusterko z kółeczkiem do zawieszania oraz siedem szklanych pojemników (w jednym z nich oryginalne mydło, w drugim różowy proszek, pozostałe - puste), dwie szczotki (jedna z rączką) i mała łyżka do butów. Zachowana jest także para kluczyków 🛄

Zabytek ten nie jest prezentowany na wystawie stałej. Na co dzień przechowywany jest w magazynie Działu Historii. Tym bardziej zachęcamy do zwrócenia uwagi na jego dokumentację fotograficzną, którą prezentujemy w niniejszym wpisie 📲

10/10/2026

„About Chopin” to piąty solowy album tego artysty, CD+WINYL, i promująca go trasa koncertowa. Na trasie tej, wśród 30 miast w Polsce, znalazł się Brzeg. Dzisiaj, w Sali Pinottiego brzeskiego zamku, wysłuchaliśmy tego przepięknego koncertu „o Chopinie”, „wokół Chopina”. About Chopin? Jak to rozumieć? Były to utwory inspirowane Chopinem, jazzowe interpretacje jego kompozycji, improwizacje, impresje chopinowskie – w brawurowym wykonaniu Macieja Tubisa.

Oto, co pisze o projekcie i jego twórcy organizator trasy – cytujemy, bowiem każde słowo tej zapowiedzi znalazło potwierdzenie podczas dzisiejszego wieczoru:

„About Chopin” to solowy koncert fortepianowy, w którym muzyka Fryderyka Chopina staje się punktem wyjścia do improwizacji i zupełnie nowych muzycznych opowieści. Znane nokturny, preludia, mazurki i walce spotykają się tu ze współczesnym językiem fortepianu, jazzową swobodą i autorskimi kompozycjami Macieja Tubisa.

Maciej Tubis jest pianistą, kompozytorem i improwizatorem obecnym na polskiej scenie muzycznej od ponad 20 lat. Ma na koncie liczne albumy, setki koncertów oraz występy na scenach w Polsce i za granicą. Jego muzyka łączy klasyczne wykształcenie z jazzową improwizacją i współczesnym, charakterystycznym brzmieniem fortepianu. Jest również doktorem sztuki i wykładowcą Akademii Muzycznej w Łodzi, a jego działalność artystyczna była wielokrotnie nagradzana i wyróżniana.

W ostatnich latach ukazały się m.in. albumy „Into The Night”, „All Your Fears, All Your Hopes” oraz koncertowy „Solo Live”, pokazujące coraz bardziej osobisty, minimalistyczny kierunek jego twórczości.

W „About Chopin” Tubis wraca do muzyki, która towarzyszyła mu od początku pianistycznej drogi, ale nie próbuje jej odtwarzać. Rozpoznawalne motywy Chopina przenikają się z improwizacją i autorską muzyką, dzięki czemu każdy koncert może potoczyć się nieco inaczej.

To Chopin potraktowany nie jak muzealny eksponat, lecz jak żywa muzyka – bliska, emocjonalna i otwarta na to, co wydarzy się w danej chwili.

Maciej Tubis - pianista