Starofordoński Spichlerz Historii

03/10/2026

Fordon (Dz.Byd. 168 1934)
Starofordoński Spichlerz Historii

24/09/2026

Kto jeszcze nie zwiedzał Starego Fordonu z Amonem w roli przewodnika, ten wiele stracił!

W ramach naszej sobotniej akcji Społeczne Obchody Dnia Turystyki macie świetną okazję, żeby nadrobić tę zaległość

SODT # 3 | Fordon miasto trzech kultur startuje punktualnie o 12:00 z płyty Rynku w Fordonie.
Waszym przewodnikiem będzie Damian Amon Rączka z Starofordoński Spichlerz Historii.

Tego dnia odbywać się będzie aż 6 darmowych spacerów. Szczegóły w zakładce wydarzenia.

Projekt współfinansowany przez miasto Bydgoszcz.

20/09/2026

Motoryzacja w Fordonie 1920-1939

W Fordonie było tylko kilka aut osobowych. Posiadali je Albert Medzeg (cegielnia), doktor Buxakowski, Stefan Niewitecki (firma autobusowa), inż. Szymański (dyrektor papierni), Rudolf Kochanke i Henryk Ziółkowski (właściciel przetwórni owoców i win) Po mieście jeździły DKW Kochanke, Mercedes Medzega, trzy Fiaty 508 Buxakowskiego, Szymańskiego i Ziółkowskiego.
Posiadanie auta było niewątpliwym przywilejem nielicznych. Najtańszy na rynku był Fiat 508. Kosztował 4950 złotych. DKW powyżej 5900, a Mercedes ponad 31 tysięcy. Utrzymanie Fiata przy przebiegu 1000 kilometrów miesięcznie to koszt 2670 zł. Ubezpieczenie pojazdu wynosiło 500 zł, podatek 150. Paliwo na 1000 km 660 zł plus 60 za oliwę i smary.
W mieście działały też dwie firmy autobusowe, Stefana Niewiteckiego i Louisa Dattela, ten ostatni nie wytrzymał konkurencji i splajtował. Firma Niewiteckiego używał min. pojazdów marki Chevrolet.
Lata trzydzieste to boom na motocykle różnych pojemności. Koszt zakupy Sokoła 600 nie był mały, wynosił 2300 zł, co przy średnim zarobku 120-150 zł zwykle przerastało możliwości mieszkańca Fordonu. Pozostawał rower. Nowy był już za 100 zł.

Damian Amon Rączka Starofordoński Spichlerz

28/08/2026

Anglicy w Fordonie. Fordon 1940-1944

To że w Fordonie podczas niemieckiej okupacji przetrzymywano jeńców sowieckich, jest powszechnie wiadome. Otrzymałem informację z Wielkiej Brytanii, że w mieście pracowali również jeńcy angielscy. Szeregowy Charles Payne żołnierz BEF (British Expeditionary Corps) trafił do Fordonu z Torunia ze Stalagu XXA.
Angielscy jeńcy byli przetrzymywani w baraku znajdującym się przy ul. Wyzwolenia. Nie wiadomo gdzie pracowali. Możliwe że w cegielni Alberta Medzega, a może przy rozbiórce mostu. Charles Payne wspominał pomoc jaką nieśli Polacy, często z narażeniem życia. Można domniemywać że chodzi o lata 1940/41, bo później Brytyjczycy otrzymywali paczki z Czerwonego Krzyża.
Jeżeli ktoś dysponuje wiedzą nt. jeńców angielskich w Fordonie proszę o informację. Rodzina Charlesa Payne czeka na każde info.
W załączeniu zdjęcie baraku jenieckiego na Wyzwolenia. Po wojnie przetrzymywano w nim niemieckich mieszkańców Fordonu.

Damian Amon Rączka Starofordoński Spichlerz Historii

18/08/2026

Port rzeczny Bydgoszcz Wschód

Załadunek i rozładunek barek w porcie rzecznym Bydgoszcz Wschód. Widoczne tu żurawie zniknęły przed paru laty z krajobrazu tego fyrtla Bydgoszczy. (IKP 88 1972)

12/08/2026

Zapraszam na spotkanie do Nowej Synagogi w Gdańsku. Temat będzie dotyczył opieki nad dziedzictwem żydowskim Bydgoszczy i Fordonu. Już 6 września

Amon.

11/08/2026

Siostra Jadwiga Sikorska (1916-1993) Z Fordonu do Brazylii

Jadwiga Sikorska urodziła się w Fordonie w 1916 r. Mając 21 lat złożyła śluby zakonne u salezjanek w Wilnie. W 1939 trafiła na misję do Brazylii. Przez 21 lat z pełnym poświęceniem pracowała w placówkach szkolnych i szpitalach w Sao Paulo. Kolejnym wyzwaniem były różne miejscowości w Amazonii. Pracowała w schronisku, szkole i sierocińcu dla dziewcząt w Manaus. Była niesamowicie pogodną, pełną radości i zaangażowania siostrą. Mieszkańców ujął jej optymizm, życzliwość i chęć niesienia pomocy w trudnych sytuacjach. Prócz wiedzy medycznej doskonale radziła sobie z naturalnymi sposobami leczenia. Lokalni nazywali ją „Nosa Madre Teresa” (Nasza matka Teresa) Wszechstronność siostry Jadwigi Sikorskiej była powodem, że siostra przełożona wysyłała ją do najtrudniejszych miejsc w Amazonii. Zawsze pełna entuzjazmu i pokory, z niezłomnością niosła pomoc ludziom w chorobie i potrzebie. Nieustannie w biegu. Zmarła na nowotwór w 1993.
Jej wpływ na społeczność lokalną doskonale oddaje wspomnienie dyrektorki wydziału medycyny:
„Chciałabym podziękować, jako mieszkanka stanu Amazonas siostrze Jadwidze za jej poświęcenie dla moich rodaków, a zwłaszcza Indian. Mam nadzieję, że będzie ona przez wielu naśladowana. Zastosowanie przez siostrę medycyny naturalnej zainspirowało wielu naszych studentów (…) Wszyscy jesteśmy jej ogromnie wdzięczni”
Nie zapomniano o poświęceniu siostry Jadwigi Sikorskiej. Lokalny szpital dumnie nosi jej imię.

Dziękuję proboszczowi parafii pw. Św. Mikołaja ks. Karolowi Glesmerowi za podzielenie się tą historią i przesłanie materiałów.

Szpital im. Jadwigi Sikorskiej można znaleźć na FB



Damian Amon Rączka Starofordoński Spichlerz Historii