01/10/2026
Eksponat miesiąca – Październik 2026 r.
Ryngraf
Muzeum Historyczne w Grajewie jako eksponat miesiąca października przedstawia żelazny ryngraf.
Przedmiot ten został przekazany do zbiorów ówczesnej Grajewskiej Izby Historycznej 24 marca 2017r. przez Jana Romanowskiego z Białegostoku.
Ryngraf pochodzi z połowy XX stulecia, ale dokładna data jego wytworzenia trudna jest do określenia. Ma 110 mm wysokości i 92 mm szerokości. Ma kształt zbliżony do średniowiecznej tarczy herbowej typu francuskiego. Do górnej krawędzi zostały przymocowane dwa poziome Zdobienia o kształcie esowatym.
Całość jest wykonana z żelaza. U góry z lewej i z prawej strony znajdują się okrągłe otwory, przez które przechodzi łańcuszek o długości 240 mm. Łańcuszek składa się z cienkich metalowych ogniw o kształcie owalnym. Wzdłuż krawędzi tarczy biegnie obramowanie o grubości ok. 1 mm. W centrum ryngrafu znajduje się wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem, trzymanym przez nią na lewej ręce. Oboje na głowach mają otwarte korony, a nad każdym z nich unosi się aureola (wypukła okrągła linia). Od niej półkoliście rozchodzą się 33 promienie. Tworzą je proste linie o różnej grubości i długości. W dolnej części ryngrafu widoczny jest orzeł z rozpostartymi skrzydłami. Zasłania on dolną część Matki Boskiej i Dzieciątka. Na nich widać trzy rzędy piór. Na głowie, zwróconej w swoją prawą stronę, ma zamkniętą koronę zwieńczoną krzyżem. Szpony orła opierają się na dolnych krawędziach z lewej i z prawej strony.
Na awersie ryngraf jest wypukły, na rewersie wklęsły. Wybrzuszenie różnych elementów, przedstawionych na przedmiocie jest niejednolite. Orzeł jest bardziej wypukły, co stwarza wrażenie, że znajduje się bliżej widza.
Przedmiot zachował się w bardzo dobrym stanie, niemal idealnym.
Ryngrafy były noszone przez żołnierzy niepodległościowego podziemia (Żołnierze Niezłomni, Żołnierze Wyklęci), którzy po zakończeniu okupacji niemieckiej walczyli z władzą komunistyczną i wspierającymi je oddziałami sowieckimi (Armii Czerwonej i NKWD). Eksponat ten można zauważyć na zdjęciach, jakie wykonane zostały w latach 40. XX wieku.
