07/10/2026
Pomyśleć, że było ich aż 4... Patrzycie właśnie na zdjęcia schronisk, które znajdowały się na Polanie. Dziś, wędrując tam, ciężko sobie wyobrazić jak mocno zabudowana była niegdyś ta łąka. Pytanie jak wielu turystów, korzystających z urządzonego tam miejsca odpoczynkowego, zdaje sobie sprawę, na fundamentach czego właśnie siedzi? O tym pokrótce opowiemy poniżej...
1️⃣ Schronisko oznaczone na naszej grafice numerem 1 to najstarszy z obiektów znajdujących się dawniej na Polanie. Zwano go Schlingelbaude (poźniej Alte Schlingelbaude) - od nazwiska właściciela, Tobiasa Schlingla, który już 1670 roku miał tam swoją chałupę, pracując jako tragarz materiałów potrzebnych do budowy Kaplicy św. Wawrzyńca na Śnieżce. Wiemy o tym z relacji Christiana Gryphiusa, który miał tam odpoczywać podczas swojej wędrówki po Karkonoszach. W 1702 r. powstał w tym miejscu nowy obiekt, funkcjonujący jako pełnoprawne (jak na tamte czasy) schronisko. Był to jeden z najstarszych tego typu obiektów w Karkonoszach. W 1894 r. otwarto naprzeciwko nowe schronisko, gdyż w starym było już za ciasno. Obiekt przestał przyjmować turystów 4 lata później. Krótko po wojnie (do 1954 r.) ponownie nocowali tam turyści, którzy nazywali to miejsce "Futor". Niedługo później schronisko rozebrano. Dziś w tym miejscu znajduje się miejsce odpoczynkowe.
Fot. Hermann Krone (1860 r.)
2️⃣ Obiekt oznaczony "dwójką" na naszej grafice to Jugendherberge Berghähnlein - schronisko młodzieżowe, które znajdowało się nieco powyżej schronisk Schlingelbaude i Alte Schlingelbaude. Należało do Riesengebirgeverein. Według artykułu opublikowanego w wydanym w lipcu 1928 r. "Der Wanderer im Riesengebirge", schronisko miało zostać uroczyście otwarte 28 sierpnia 1927 r. Po II wojnie światowej przestało istnieć. Obecnie w jego miejscu znajduje się wyraźne wypłaszczenie, na którym w sezonie ustawiane są przenośne toalety.
Fot. "Der Wanderer im Riesengebirge", wyd. lipiec 1928 r.
3️⃣ "Trójka" z naszej grafiki znajdowała się w nieco innej części Polany, bowiem w pobliżu skał zwanych dziś Kotki. Pierwsza wzmianka o tym obiekcie pochodzi z 1798 r. Najprawdopodobniej nazwa schroniska (Hasenbaude) pochodzi od nazwiska rodziny Hase, która miała tu mieszkać i prowadzić obiekt. Jak wiele ze schronisk w Karkonoszach Hasenbaude przestało istnieć krótko po II wojnie światowej. Dziś, tuż przy szlaku w kierunku Pielgrzymów, widać po prawej stronie jedynie charakterystyczne wypłaszczenie - tam stało własnie Hasenbaude.
Fot. Bildarchiv Foto Marburg (lata 1920-1940)
4️⃣ No i ostatni z obiektów z grafiki. Niektórzy turyści, którzy mieli przyjemność wędrować po Karkonoszach w l. 60 XX w. (i wcześniej), mogą pamiętać to schronisko. Wspomnieliśmy o nim już przy okazji obiektu nr 1. To nowe schronisko, powstałe w 1894 r. naprzeciwko pierwotnego Schlingelbaude, gdy stary obiekt przestał być wystarczający dla obsługi ruchu turystycznego. Od starego schroniska zresztą wzięto nazwę, obowiązującą do 1945 r. Co prawda wstępnie nazwano nowy budynek Baude am Haideschloss, ale nazwa ta się nie przyjęła. Jako jedno z dwóch schronisk na Polanie otworzyło się ono dla turystów po II wojnie światowej i przyjęło nazwę "Izabella". Nazywano je też Schroniskiem na Starej Polanie, a od 1951 r. oficjalnie - Schronisko PTTK im. Bronisława Czecha. Niestety, również nie dotrwało do dziś. 11 grudnia 1966 r. wybuchł pożar, który strawił obiekt doszczętnie. Ogromne ilości śniegu, które zasypały drogę od strony ówczesnych Bierutowic, utrudniły strażakom dotarcie na czas, przez co nie było już szans na uratowanie budynku. Fundamenty schroniska można dostrzec po lewej stronie Polany, mniej więcej naprzeciwko miejsca odpoczynkowego, idąc brukowanym szlakiem do góry.
Fot. Adam Stelmach (1966 r.)
Głodni większej ilości ciekawostek z dziejów karkonoskiej turystyki? Wpadajcie do nas! 😊 Jesteśmy otwarci od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-17:00. Dodatkowo, specjalnie dla Was, organizujemy:
➡ we wtorki, środy i czwartki Zwiedzanie Muzeum z przewodnikiem
➡ w niedziele "Na tropie tajemnic Karpacza" - spacer tematyczny z przewodnikiem
📌Widzimy się przy ul. M. Kopernika 2 w Miasto Karpacz!
