07/10/2026
✨ Wyjątkowy zabytek odzyskał swój dawny blask
Za nami jeden z etapów projektu realizowanego w ramach programu rządowego „Wspieranie działań muzealnych”, dofinansowanego kwotą 50.000 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Dobiegły końca prace konserwatorskie przy zabytkowym plafonie z przedstawieniem Flory, znajdującym się w Pałacu Braunschweigów – siedzibie Muzeum Miasta Kołobrzeg.
Papierowa dekoracja sufitowa jest dziś unikatowym świadectwem dawnej sztuki dekoracyjnej. Pochodzący z pierwszej ćwierci XIX wieku plafon ma imponującą powierzchnię ok. 66 m 2, został wykonany ręcznie oraz przy pomocy szablonów na papierze czerpanym z zastosowaniem techniki klejowej i temperowej. Centralne przedstawienie Flory opracowano w technice gwaszu. Dekorację pierwotnie przyklejono do podłoża utworzonego z arkuszy niemieckiego urzędowego czasopisma „Amts-Blatt” z 1816 r., co pozwoliło nam określić przybliżony termin powstania dzieła. Połączenie skali, ręcznego wykonania oraz delikatnego podłoża, jakim niewątpliwe jest papier, sprawia, że zachowane dekoracje tego rodzaju należą dziś do rzadkości. Zabytkowa tapeta sufitowa jest integralnym elementem historycznego wnętrza, prezentuje rozbudowany program ikonograficzny nawiązujący do mitologii rzymskiej. Zarówno temat, jak i malowana imitacja dekoracji sztukateryjnej stanowią charakterystyczny motyw okresu klasycyzmu i stylu empire. W centrum kompozycji widnieje Flora – rzymska bogini wiosny i kwiatów otoczona puttami i bogatą ornamentyką roślinną. Całość dopełniają festony, orły, groteski oraz iluzjonistyczne kasetony. Podobnych przykładów nie tylko w Polsce, ale i w Europie jest niewiele, więc stanowią one szczególnie cenne świadectwo europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Przed podjęciem prac plafon nosił ślady upływu czasu i wcześniejszych ingerencji konserwatorskich, które przeprowadzono w latach 1969 – 72, 1983 oraz 2006. Papier, będący materiałem wyjątkowo wrażliwym na działanie wilgoci, wahań temperatury, zabrudzeń i uszkodzeń mechanicznych, wymaga szczególnej ostrożności. Celem konserwacji było zachowanie oryginalnej substancji zabytku oraz zatrzymanie procesów jego degradacji. Działania obejmowały m. in. oczyszczenie powierzchni, zabezpieczenie i ustabilizowanie warstwy malarskiej, naprawę uszkodzeń i uzupełnienie ubytków, wzmocnienie struktury papieru oraz przytwierdzenie odspojonych fragmentów tapety.
Program prac konserwatorskich został opracowany przez panią mgr Joannę Ogińską, konserwatorkę dzieł sztuki o specjalizacji konserwacji papieru i skóry. Realizatorem działań konserwatorskich jest mgr Piotr Kulczyk z Pracowni Konserwacji Zabytków Piotr Kulczyk w Łunawach Wielkich koło Chełmna. Wszelkie zabiegi miały charakter zachowawczy i zabezpieczający, zgodny z zasadą minimalnej ingerencji w historyczną materię obiektu.
Dzięki podjętym działaniom możemy dostrzec bogactwo detali, kolorystykę i rozmach kompozycji, która od XIX wieku współtworzy reprezentacyjny charakter wnętrza Pałacu Braunschweigów.
Zadanie „Konserwacja wybranych dzieł malarstwa ze zbiorów Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu” obejmuje również konserwację obrazu „Alegoria Polski” z 1806 r., który trafił do kołobrzeskiego Muzeum w 1987 r. z Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Efekty konserwacji malowidła oraz jego historię zaprezentujemy już wkrótce, warto więc śledzić kolejne etapy naszego projektu.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
