W budynku znajdującym się przy Alei 3 - go Maja , pod numerem 7 w Krakowie ,swoją siedzibę mają instytucje z długim rodowodem , sięgającym początków odzyskanej Niepodległości. Należą do nich :
ZWIĄZEK LEGIONISTÓW POLSKICH trwający w SŁUŻBIE DLA RZECZYPOSPOLITEJ nieprzerwanie od 30 maja 1918 roku.
MUZEUM CZYNU NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO - od 06 sierpnia 1922 roku.
INSTYTUT JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO w Kraju poświęcony badaniu najnowszej Historii Polski- od 1923 roku.
FEDERACJA POLSKICH ZWIĄZKÓW OBROŃCÓW OJCZYZNY - od 1927 roku.
Pragniemy przedstawić Państwu piękną , heroiczną i inspirującą zarazem historię Związku Legionistów Polskich, niezwykłego Domu im. Józefa Piłsudskiego oraz unikatowego Muzeum Czynu Niepodległościowego, które zlokalizowane jest w świętym dla Rzeczypospolitej Polskiej miejscu - w krakowskich Oleandrach. To stąd 6 sierpnia 1914 roku wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa, czyli stu kilkudziesięciu Strzelców z różnych konspiracyjnych organizacji niepodległościowych . Zostali oni zmobilizowani przez Józefa Piłsudskiego, co zapoczątkowało proces formowania Legionów Polskich, które niedługo póżniej odegrały tak ważną rolę w odzyskaniu niepodległości Państwa Polskiego w listopadowe dni 1918 roku, po 123 latach niewoli. Dla upamiętnienia tego niezwykłego wydarzenia w czasie pierwszego Zjazdu Legionistów, który odbył się w dniach 6-7 sierpnia 1922 roku w Krakowie, powzięto uchwałę, aby w Oleandrach - Mateczniku Niepodległości, określanych w II RP jako Campo Santo ( Święta Ziemia )- wybudować Dom im. Józefa Piłsudskiego , jako siedzibę Związku Legionistów Polskich oraz Muzeum Czynu Niepodległościowego. Gmina Miasta Krakowa uchwałą z 7 grudnia 1927 roku, przekazała Związkowi Legionistów Polskich grunt pod budowę Domu. Pierwszą południowo - wschodnią część Domu wg. projektu prof. Adolfa Szyszko- Bohusza i Legionisty architekta Stefana Strojaka ukończono w 1934 roku. Po otwarciu i poświęceniu Dom stał się siedzibą Związku Legionistów Polskich, Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny ( powołanej przez Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1927 roku- skupiającej związki weteranów wojny ), a przede wszystkim Muzeum Czynu Niepodległościowego, w którym gromadzono niejednokrotnie unikalne, bezcenne pamiątki i dokumenty historyczne. Dom stał się ośrodkiem z którego “ promieniowała “ wspaniała idea Legionowa - idea Służby dla RP. Obok działalności oświatowej, popularyzatorskiej, artystycznej, wydawniczej ( organ Związku “Oleandry “ ) odbywały się tu Zjazdy, Opłatki Legionowe, jasełka i inne wydarzenia. Prężnie działała biblioteka i archiwum. Pracami Oleandrów kierował od 1934 r. ówczesny Prezes Związku w Krakowie, Legionista, doktor praw Stanisław Korczyński, kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari. Dom był licznie odwiedzany przez wybitnych przedstawicieli władz RP. 6 sierpnia 1939 roku dwukrotnie w Domu gościł Marszałek Edward Śmigły-Rydz.
Od września 1939 - do lat 1988/89, Związek Legionistów Polskich był pozbawiony swego Domu- wzniesionego przez Związek z własnych funduszy. Zbiory muzeum zostały w części ukryte jeszcze z końcem sierpnia 1939 r. min. w kościołach czy Klasztorach. Legioniści - członkowie Związku działającego w konspiracji pod kryptonimem “ Grupa Oleandry “ interesowali się losem swego Domu. Po sierpniu 1980 r. podjęli starania o zwrot Domu, przerwane stanem wojennym. Gdy na przełomie lat 1988/89 Związek Legionistów Polskich wrócił do swego Domu - zdewastowanego całkowicie, pozbawionego przedwojennego wyposażenia, mebli, zbiorów bibliotecznych etc. członkowie Związku, w tym żyjące jeszcze setki Legionistów i ich Rodzin, przystąpili do przywrócenia temu miejscu- symbolowi, jego należytej rangi i roli. Dzięki ich poświęceniu oraz wkładowi sił i środków, bez żadnej pomocy ze strony władz, Dom stał się ( jak dawniej ) bastionem PRAWDY o Czynie Niepodległościowym pokoleń Polaków, redutą Służby dla Rzeczypospolitej.
Na wniosek Związku w 1990 r. Dom został uznany za zabytek prawem chroniony. Ponad 90% powierzchni Domu zajmują bezcenne zbiory Muzeum Czynu Niepodległościowego - jedynego w Polsce muzeum poświęconego idei Służby dla RP. Zbiory Muzeum dokumentują historię Czynu Niepodległościowego, od Powstań Narodowych 1830 i 1863 r. poczynając, poprzez Legiony, POW, wojnę polsko- bolszewicką, II RP, wrzesień 1939, II wojnę światową, Polskie Państwo Podziemne, Służbę Zwycięstwu Polski, ZWZ, AK, Delegaturę Sił Zbrojnych na Kraj, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, opozycję niepodległościową po II wojnie światowej, sierpień 1980 r. aż po stan wojenny.
Są tu stałe ekspozycje poświęcone Józefowi Piłsudskiemu, Edwardowi Śmigłemu-Rydzowi, Legionistom i Legionom, Duszpasterstwu Wojskowemu, Katyniowi, Kopcowi Józefa Piłsudskiego. Znajduje się tutaj unikalna kolekcja sztandarów : Sztandar Prezydenta RP z trumny Marszałka Józefa Piłsudskiego, sztandar Romualda Traugutta, sztandar Strzelecki, sztandary Legionowe i POW. W Muzeum szczególne miejsce zajmuje kolekcja rzeżb : (Józef Piłsudski, , Edward Śmigły-Rydz, Jan Paweł II, Prezydenci II RP: Gabriel Narutowicz, Stanisław Wojciechowski ,Ignacy Mościcki - jedyna w Polsce taka kolekcja popiersi dłuta artysty rzeżbiarrza Władysława Dudka ), obrazów, rycin, broni, odznaczeń, tysiące dokumentów, druków i zdjęć. Wiele z eksponatów muzeum to relikwie narodowe, skarby stanowiące unikalną część naszego dziedzictwa narodowego. Dyrektorem Muzeum Czynu Niepodległościowego jest Pani Zofia Korczyńska - córka Legionisty, przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego nazwana “ Damą Opatrznościową Oleandrów “.
W Domu obok Związku i Muzeum mają swoją siedzibę Federacja Polskich Związków Obrońców Ojczyzny ( skupiająca związki i organizacje kombatanckie oraz niepodległościowe ), Instytut Józefa Piłsudskiego w Kraju Poświęcony Badaniu Najnowszej Historii Polski, Archiwum Czynu Niepodległościowego i Fundacja “ Oleandry “, prowadzące tu zgodnie swą działalność statutową- działalność pro państwową. W Domu odbywają się liczne seminaria, sympozja ( np : “ W Trosce o Dom Ojczysty”-gromadzące nawet 400 osób z całego kraju, organizowane wraz ze śp.Anną Walentynowicz ), Zjazdy Legionowe, Opłatki Legionowe, wieczory historyczne, zjazdy szkół im. Józefa Piłsudskiego i szkół kultywujących ideę Legionową. W Oleandrach prowadzona jest działalność naukowa, dydaktyczna, wydawnicza, edukacyjna ( lekcje muzealne, wykłady ), wychowawcza ( wychowanie patriotyczne, obywatelskie, proobronne ) . Oleandry- Związek i Muzeum -realizują zasadę “ Ojczyzna to ziemia i groby “ stąd ekspozycja obejmuje problematykę ochrony dziedzictwa przyrodniczego, ochronę środowiska, ojczystej przyrody i krajobrazu. Prezentowane są tutaj unikalne mapy sozologiczne , omawiana jest problematyka relacji stanu środowiska do zdrowia i życia człowieka, wpływu stanu środowiska na obronność kraju. Setki. tysiące osób z kraju i zagranicy, które odwiedzają Dom i zwiedzają Muzeum zgodnie podkreślają wyjątkowe znaczenie i rangę tego “ miejsca - symbolu “, sanktuarium niepodległości i bezcennych zbiorów Muzeum. Dają temu wyraz nie tylko w wypowiedziach, ale także w listach czy wpisach do Kroniki i Ksiąg Pamiątkowych. Podkreślają, iż w Oleandrach w pełnej, głębokiej, bo udokumentowanej formie przedstawiona jest prawdziwa historia Polski od XIX w. w tym prawdziwa historia Czynu Niepodległościowego .
Związek Legionistów Polskich trwa w służbie dla Rzeczypospolitej niezłomnie i nieprzerwanie od ponad 100 lat, czyli od 30 maja 1918 r.W czasie II wojny światowej i PRL-u Związek działał w konspiracji pod kryptonimem “ Grupa Oleandry “. W poczet jego członków wchodzili tak znakomici Polacy - żołnierze niezłomni - jak gen.August Emil Fieldorf “ Nil “, płk.profesor Wacław Lipiński “ Socha “czy ks.prałat Stefan Niedzielak, a ponadto setki Legionistów i Peowiaków z terenu całego kraju.
Obecnie Związek nie działa w konspiracji i wydawać by się mogło, że w Wolnej Polsce powinien być otoczony należytą czcią i opieką ze strony Państwa Polskiego, podobnie jak Muzeum Czynu Niepodległościowego. Niestety zamiast tego na naszych oczach dzieje się wielka krzywda i mają miejsce nikczemne działania przeciwko Związkowi, oraz brak należytego zainteresowania ze strony władz. Związek Legionistów Polskich, w tym jego Komendant, jest przedmiotem bezpardonowych ataków i pomówień, czy wręcz zorganizowanej walki, której żródłem są bardzo niskie, by nie powiedzieć “ przyziemne “ pobudki, bowiem Oleandry - siedziba i własność Związku Legionistów Polskich, to atrakcyjna nieruchomość zlokalizowana w centrum Krakowa . Trwa batalia Związku Legionistów Polskich o pozyskanie środków na przetrwanie ponad 100 - letniej organizacji oraz na prace konserwatorskie Domu im. Józefa Piłsudskiego i kontynuację działalności Muzeum Czynu Niepodległościowego.
Historia i dziedzictwo tego Miejsca - ŚWIĘTEJ ZIEMI DLA RZECZYPOSPOLITEJ - nikomu nie daje prawa do podnoszenia na nie ręki, bezczeszczenia pamięci Legionistów i ich Służby dla Ojczyzny oraz jakichkolwiek działań wbrew testamentowi Legionistów i statutowi Związku Legionistów Polskich .
