14/09/2026
HISTORIA, KTÓRA ŁĄCZY TRADYCJĘ Z NOWOCZESNOŚCIĄ – ZAKOŃCZENIE OGÓLNOPOLSKIEGO SPOTKANIA KRONIKARZY OSP 11-13.09.2026
W tym roku po raz kolejny na zaproszenie ZG ZOSP RP w Warszawie wziąłem udział wOgólnopolskim Spotkaniu Kronikarzy OSP tym razem w Kaliszu. Tegoroczny wyjazd dla mnie był wielkim wyzwaniem, ale zwyciężyła pasja i wartość dodatnia w całości. Do Kalisza udaliśmy się samochodem prowadzonym przez mojego wielkiego przyjaciela Janka Grygorcewicza z OSP Granowice.
W tegorocznym spotkaniu uczestniczyło 60 kronikarzy z dziesięciu województw.
W tym roku województwo dolnośląskie reprezentowali przewodnicząca Komisji Historycznej ZOW ZOSP RP woj. dolnośląskiego Justyna Szablewska i wiceprzewodniczący Jan Grygorcewicz, a także strażacy, kronikarze, publicyści pasjonaci pożarnictwa Kinga Cieślak i Wiktoria Borys z Ochotniczej Straży Pożarnej Chełmsko Śląskie oraz ja Adam Haładus z Ochotniczej Straży Pożarnej w Malczycach.
Pierwszego wieczoru po wystawieniu kronik i publikacji na stoiskach odbyły się warsztaty, prowadzonych przez druhnę Małgorzatę Judasz i druha Bogdana Siwińskiego z komisji historycznej kronikarzy OSP woj. Wielkopolskiego, którzy omówili kryteria zasady prowadzenia kronik.
Podczas warsztatów na których kronikarze mieli za zadanie ocenić kroniki innych osób i jednostek według kryteriów karty oceny z województwa wielkopolskiego. Po warsztatach uczestnicy mieli możliwość nocnego zwiedzania Kalisza.
W ramach II dnia Ogólnopolskiego Spotkania Kronikarzy Drugi dzień spotkania to także zwiedzanie Kalisza (wieża ratusza- wielkie wyzwanie, Biblioteka Uniwersytetu Kaliskiego, KM PSP w Kaliszu gdzie z rąk Komendanta Miejskiego PSP starszego brygadiera Romana Mateckiego otrzymałem emblemat KMPSP w Kaliszu oraz miniaturkę pomnika poświęconego Pamięci Poległych w Walce z Żywiołem stojącym przed budynkiem KMPSP w Kaliszu. Następnie udaliśmy się do siedziby i Izby Pamięci OSP Kalisz która powstała w 1864. O historii nieistniejącej już jednostki opowiadał nam obecny prezes Grzegorz Kuświk, który opowiadał o zasobach Izby Muzealnej. Z rak druha prezesa otrzymałem z własnoręcznym wpisem, publikację OSP w Kaliszu 1864-2014, jednostki powstałej jako jednej z pierwszych na terenach Królestwa Polskiego wydana z okazji jubileuszu 150lecia jednostki. Te wszystkie eksponaty znajdą się w gablotach naszej Gminnej Izby Tradycji Pożarnictwa w Malczycach. Następnie odbyła prelekcja przedstawicieli firmy Brandbull podczas której zaprezentowany był film z linii technologicznej produkcji słynnych hełmów strażacki. W dalszej części spotkania odbył się wykład prowadzoną przez dr hab. Ewę Andrysiak prof. UK i dra hab. Piotra Gołdyna prof. UK poświęcone tematowi źródeł do badań nad historią OSP. Miałem okazje przy zwiedzaniu stoisk otrzymać od dr hab. Ewy Andrysiak kilka cennych informacji, która przeglądała moje wystawione opracowania, odnośnie pisania publikacji. Było miło usłyszeć że są ciekawe i wartościowo opracowane.
Następnie w godzinach popołudniowych odbyło się spotkanie w czterech grupach które jedną z nich poprowadziła przewodnicząca Komisja Historyczna ZOW ZOSP RP woj. dolnośląskiego Justyna Szablewska, która poprowadziła warsztaty pt. "Gdzie szukać historii OSP? Archiwa, źródła i dokumenty" Celem dyskusji było zdiagnozowanie problemów przy poszukiwaniu informacji o historii OSP, a także wypracowanie dobrych praktyk w tym zakresie.
Trzeci dzień spotkania odbył się w rektoracie Uniwersytetu Kaliskiego, gdzie zorganizowano konferencję popularnonaukową pod hasłem:
„Pióro, piksel, pamięć. Współczesne wyzwania w pracy kronikarza”.
Podczas konferencji badacze i pasjonaci historii ochotniczego pożarnictwa prezentowali swoje referaty, podejmując tematykę zarówno tradycyjnych metod dokumentowania historii, jak i współczesnych wyzwań stojących przed kronikarzami OSP.
Bardzo ważnym momentem dla naszego województwa dolnośląskiego był referat Justyny Szablewskiej – przewodniczącej Komisji Historycznej ZOW ZOSP RP Województwa Dolnośląskiego, zatytułowany:
„Narzędzia sztucznej inteligencji w pracy kronikarza OSP – szanse i zagrożenia”.
W swoim wystąpieniu przewodnicząca Justyna Szablewska przedstawiła wyniki własnych badań dotyczących wykorzystania trzech narzędzi sztucznej inteligencji w pracy związanej z dokumentowaniem i opracowywaniem historii OSP.
Na zakończenie spotkania wszyscy uczestniczący w nim kronikarze otrzymali od ZOSP RP podziękowania za udział oraz pamiątkowe upominki .W śród wręczających byli druh dr Ben Sassi – Zastępca Dyrektora Zarządu Wykonawczego Biura ZOG ZOSP RP. Oraz Dr Marian Zalewski zastępca dyrektora oraz członka Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP w Warszawie.
Była to kolejna okazja do spotkań z zaprzyjaźnionym kronikarzami z 10 województw Polski. Miałem okazje przekazać pamiątkowy magnesik z nowym logiem naszej Gminnej Izby Tradycji Pożarnictwa. Była okazja do wpisów, wspólnych fotografii i wymiany doświadczeń. Dyskusja dotyczyła również sposobu ocalania zbiorów, archiwizacji i digitalizacji oraz organizacji izby pamięci, oraz zaproszeń do naszych OSP czy też Izb Muzealnych Wierze że w przyszłym roku na takiej wystawie znajdzie się Malczycka Kronika prowadzona przez członków MDP Martynę Rodzik oraz Igora Poradę
Była też zachęta, że dobrym pomysłem będzie, aby prowadzący każdej z grup spisali wyniki prac oraz wnioski i opublikowali to w czasopiśmie Strażak. W ten sposób upowszechnione zostaną dla jednostek OSP z całej Polski, także utrwalone na przyszłość. Opracował A.W.H
Fotogafie Adam Haładus, Justyna Szablewska. Iwona Grabek, Kinga Cieślak i Wiktoria Borys, Malgorzata Judasz
