Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: muzeum

Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII Oficjalna strona oddziału Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie UWAGA! Zwiedzanie Muzeum przez dzieci i młodzież szkolną możliwe tylko pod opieką dorosłych. I.
(1)

Ze względu na przekazywane treści nie zaleca się zwiedzania Muzeum przez dzieci młodsze od lat 13. Od 1 listopada 2022 do 31 grudnia 2022 obowiązują tymczasowe godziny otwarcia MMW-Fort VII:
- wtorki od 12.00 do 16.00
- od środy do piątku - od 11.00 do 16.00
- w soboty i niedziele od 10.00 do 16.00. GRUPY, KTÓRE DOKONAŁY WCZEŚNIEJSZYCH REZERWACJI PRZYJMUJEMY WG DOKONANYCH UZGODNIEŃ. GODZINY OTWARCIA:
W okresie 1 marca-31 października: wt-sb 10:00-17:00, kasa Muzeum czynna 10:00-16:15; nd 10:00-16:00, kasa czynna 10:00-15:15. W okresie 1 listopada - 28/29 lutego: wt-nd 10:00-16:00, kasa czynna 10:00-15:15. Bilety: normalny - 6 zł; ulgowy - 3 zł; w każdy wtorek wstęp bezpłatny. Ostatni zwiedzający są wpuszczani na 45 minut przed zamknięciem Muzeum. Grupy zorganizowane, które chcą być oprowadzone przez muzealnego przewodnika prosimy o wcześniejszą rezerwację telefonicznie: (+48) 61 848 31 38, bądź mailowo: [email protected].
***
NASZA OFERTA DLA GRUP ZORGANIZOWANYCH
Choć personel i goście instytucji kultury wciąż zobowiązani są do zachowywania ostrożności spowodowanej koniecznością zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa COVID-19, pracownicy Muzeum Martyrologii Wielkopolan – Fort VII cieszą się, iż znowu mogą obsługiwać zorganizowane grupy zwiedzających. Zachęcamy do zapoznania się z kluczowymi pozycjami naszej aktualnej oferty łączącej zwiedzanie z edukacją oraz dzielenia się informacjami o niej z osobami działającymi na polu oświaty i kultury, pasjonatami historii zajmującymi się jej popularyzacją we własnym środowisku, biurami podróży itp. Jeśli przedłożone ogólne informacje nt. oferty dla grup zorganizowanych wzbudzą Państwa zainteresowanie, w celu uzyskania szczegółowych wyjaśnień oraz uzgodnienia terminu i sposobu obsługi prosimy dzwonić pod nr 61 848 31 38. Profilowane oprowadzanie
Profilowanie oprowadzanie, poza różnicowaniem stylu narracji w zależności od potrzeb poznawczych muzealnych gości, polega na włączaniu do podstawowego programu zwiedzania Fortu VII poszerzonych kwestii tematycznych – takich, które pozwolą grupom pozostającym pod opieką instytucji i organizacji prowadzących działalność oświatową, kulturalną i naukową uznać narrację przewodnika za narzędzie umożliwiające skuteczniejsze realizowanie założonego celu edukacyjnego. Dodatkowym wkładem tematycznym może być np. włączenie do narracji kwestii przydatnych przy omawianiu lektur szkolnych poświęconych II wojnie światowej. Profilowaniem może być także wprowadzanie akcentów poświęconych konkretnym wydarzeniom, osobom czy środowiskom. Chodzi o to, by dać zwiedzającym przeświadczenie, że poznając historię obozu w Forcie VII, skupiają się w istocie na ludziach i sprawach bliskich społeczności, której są częścią. Taki sposób profilowania oprowadzania pozwala na traktowanie go jako elementu edukacji regionalnej. Przykładowe wątki tematyczne akcentowane podczas profilowanego oprowadzania:
1. Powstańcy wielkopolscy w „obozie krwawej zemsty”;
2. Działacze polityczni i społeczni poddani represjom w Forcie VII;
3. Przedstawiciele świata nauki wśród ofiar „obozu krwawej zemsty”;
4. Ludzie kultury i sztuki jako „element politycznie niebezpieczny” więziony w Forcie VII;
5. Martyrologia wielkopolskiego duchowieństwa w Forcie VII;
6. Wielkopolscy harcerze osadzeni w Forcie VII;
7. Członkowie wojskowych i cywilnych struktur Polskiego Państwa Podziemnego w niemieckiej katowni w Forcie VII. Profilowane oprowadzania są przeznaczone dla grup złożonych z osób od 12 roku życia, reprezentujących różny profil społeczny (uczniów, harcerzy, studentów, żołnierzy, członków wspólnot parafialnych, seniorów itd.). Informacje i zapisy: telefon: +48 61 848 31 38; e-mail: [email protected]
II. Czuję, pojmuję, szanuję… Oprowadzanie z narracją historyczną ukierunkowaną na rozwijanie empatii
Podczas spaceru po Forcie VII zwiedzający wysłuchują narracji skoncentrowanej na przeżyciach osób, które znalazły się w „obozie krwawej zemsty” – zarówno więźniów, jak i ich oprawców. Historia niemieckiej katowni w Forcie VII prezentowana jest w sposób, który skłania do refleksji nie tylko nad położeniem ofiar – ich cierpieniem, strachem, heroizmem, niezłomną wiarą w sens wyznawanych wartości, niepewnością, poczuciem beznadziejności itd. – lecz także zachęca do podjęcia próby pochylenia się nad stanami umysłu tych, którzy kierowani poczuciem zemsty, wyższości, upojeni posiadaną siłą i władzą, zamieniali się w bestie. Poznając historię Fortu VII z okresu II wojny światowej, zwiedzający doświadczają inspiracji do przemyśleń nad zjawiskami takimi jak ideologicznie stymulowane uprzedzenia, rewanżyzm, formy i konsekwencje mowy nienawiści itp. Oprowadzenia, podczas których narracja historyczna jest narzędziem rozwijania empatii, przeznaczone są dla grup złożonych z osób od 12 roku życia. Przygotowane wersje narracyjne umożliwiają obsługę szerokiego spektrum odbiorców: począwszy od uczniów starszych klas szkoły podstawowej, skończywszy na seniorach. Informacje i zapisy: telefon: +48 61 848 31 38; e-mail: [email protected]

***
Szanowni Państwo, jako Muzeum, zgodnie z naszym Statutem, prowadzimy wszechstronną działalność związaną z upowszechnianiem wiedzy historycznej i edukacją, także w przestrzeni mediów społecznościowych. Działania i inicjatywy podejmowane przez Muzeum zawsze będą podlegały publicznej ocenie i krytyce, nigdy nie powinny jednak dyskredytować i obrażać konkretnych osób. Przypominamy, że niedopuszczalne jest posługiwanie się językiem nienawiści, pełnym złośliwości i pogardy dla innych. Dbając o powagę miejsca pamięci oraz szacunek dla ofiar, informujemy, że wypowiedzi o charakterze ksenofobicznym, rasistowskim, wulgarnym oraz współczesne spory polityczne będą ukrywane lub usuwane z profilu. Wobec osób, które uporczywie i intencjonalnie naruszają powyższe zasady, stosowana będzie blokada dostępu do strony. Muzeum bardzo uważnie monitoruje wszystkie wpisy, w szczególności pod kątem przekroczenia norm prawnych, a w przypadku wyczerpania znamion przestępstwa lub naruszenia dóbr osobistych, nie zawaha się bronić zagrożonych wartości, włącznie ze skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego.

87 lat temu, 23 października 1939 roku, na rynku w Kościanie funkcjonariusze niemieckiego Einsatzkommando 14 zamordowali...
23/10/2026

87 lat temu, 23 października 1939 roku, na rynku w Kościanie funkcjonariusze niemieckiego Einsatzkommando 14 zamordowali 18 Wielkopolan. Tego samego dnia na rynku w Śmiglu rozstrzelano kolejne 15 osób. Egzekucje przeprowadzono w ramach operacji „Tannenberg”, której celem była eksterminacja polskiej warstwy przywódczej i inteligencji – nauczycieli, urzędników, duchownych, lekarzy i działaczy społecznych.

Po wojnie szczątki ofiar zamordowanych w Kościanie i okolicy zostały ekshumowane i złożone w mauzoleum na cmentarzu parafialnym przy al. Koszewskiego. Budowa mauzoleum trwała w latach 1945–1947. W jego podziemnych kryptach spoczywają szczątki około 630 ofiar niemieckiego terroru, w tym wielu pacjentów miejscowego zakładu psychiatrycznego zamordowanych przez okupantów.

Ofiary egzekucji w Śmiglu zostały pochowane osobno — w zbiorowej mogile na tamtejszym cmentarzu parafialnym, gdzie również znajduje się pomnik upamiętniający ich męczeństwo.
Dziś te miejsca przypominają o tragicznych losach pomordowanych i stanowią świadectwo historii, o której nie wolno zapomnieć.

Cześć Ich Pamięci!

87 lat temu, 21 października 1939 roku, funkcjonariusze niemieckich oddziałów operacyjnych (Einsatzkommando) zamordowali...
21/10/2026

87 lat temu, 21 października 1939 roku, funkcjonariusze niemieckich oddziałów operacyjnych (Einsatzkommando) zamordowali 78 osób w zbiorowych egzekucjach przeprowadzonych w Lesznie, Osiecznej, Włoszakowicach, Gostyniu, Krobi i Poniecu.

Pod murem więziennym na placu Kościuszki w Lesznie rozstrzelani zostali: Marcin Adamski, Ludwik Antoniak, Bruno Antoni Bartoszkiewicz, Marcin Günter, Zygfryd Hańca, Bolesław Karpiński, Wacław Kęsicki, Bronisław Kotlarski, Józef Łukowski, Józef Marcinkowski, Leon Marcinkowski, Feliks Michalak, Władysław Nowak, Jan Nowicki, Mieczysław Jerzy Opatrny, Stefan Samolewski, Józef Stotko, Stanisław Szal, Maksymilian Trendowicz, Tomasz Wachowski.

W Osiecznej rozstrzelani zostali: Stanisław Głowacz, Henryk Juchniewicz, Jan Stelmaszyk.

We Włoszakowicach rozstrzelani zostali: Józef Kaczmarek, Andrzej Kociucki, Wojciech Mikołajczak, Józef Przeradzki, Stanisław Urbaniak, Karol Zapłata, Ignacy Żmuda.

Na rynku w Gostyniu rozstrzelani zostali: Antoni Gościniak, Antoni Grave, hr. Henryk Grocholski, Franciszek Hejduk, Józef Hejnowicz, Mieczysław Hejnowicz, Jan Jasiak, Szczepan Kaczmarek, Leon Kapcia, Stanisław Karłowski, Leon Kwaśny, Józef Łagodziński, Hipolit Niestrawski (burmistrz Gostynia), Szczepan Paluszczak, Stefan Pawlak, Wojciech Pawlak, Kazimierz Peissert, Maksymilian Piątkowski, Edward Potworowski, Józef Rosik, Jan Rosiński, Stefan Skiba, Tomasz Skowroń, Franciszek Staszak, Kazimierz Stryczyński, Wawrzyniec Szwarc, Franciszek Wawszczak, Roman Weism, Kazimierz Wierachowski, Stanisław Zydorczyk.

W Krobi rozstrzelani zostali: Jan Borowski, Antoni Böhm, Wojciech Cholewiński, Marceli Chudy, Stanisław Gil, Józef Korytowski, Julian Łoniewski, Henryk Pawlicki, Feliks Poprawa, Kazimierz Sonnenberg, Mariusz Sumiński, Jan Szczurny, Jan Trawiński, Walenty Walczak, Franciszek Wolny.

W Poniecu rozstrzelani zostali: Władysław Grześkowiak, Antoni Jokś, Franciszek Skrzypczak.

Cześć Ich Pamięci!

Trzy dni terroru. Pamiętamy.20, 21 i 23 października 1939 roku niemieccy okupanci przeprowadzili szereg publicznych egze...
20/10/2026

Trzy dni terroru. Pamiętamy.

20, 21 i 23 października 1939 roku niemieccy okupanci przeprowadzili szereg publicznych egzekucji w ramach operacji „Tannenberg”, wymierzonej w polskie elity oraz osoby zaangażowane w życie społeczne, polityczne i narodowe.

W 87. rocznicę tych tragicznych wydarzeń oddajemy hołd pomordowanym w Śremie, Kórniku, Kostrzynie, Środzie Wielkopolskiej, Książu Wielkopolskim, Mosinie i wielu innych miejscowościach naszego regionu.

Cześć Ich Pamięci!

20/10/2026
87 lat temu, 20, 21 i 23 października 1939 roku na terenie Wielkopolski miała miejsce eskalacja niemieckiego terroru. W ...
20/10/2026

87 lat temu, 20, 21 i 23 października 1939 roku na terenie Wielkopolski miała miejsce eskalacja niemieckiego terroru.

W 14 miastach odbyły się publiczne egzekucje przeprowadzone w ramach operacji „Tannenberg” przez: Einsatzkommando 14 (pod dowództwem SS-Sturmbannführera Gerharda Flescha), Einsatzkommando 15 (pod dowództwem SS-Sturmbannführera Franza Sommera) oraz Einsatzkommando 11 (pod dowództwem SS-Sturmbannführera Heinza Graefego).
Celem operacji "Tannenberg" było tzw. „polityczne oczyszczenie gruntu” - eksterminacja polskiej warstwy przywódczej i inteligencji. Aresztowano polskich działaczy politycznych, uczestników Powstania Wielkopolskiego, urzędników, ziemian, nauczycieli oraz znanych działaczy społecznych, którzy zostali wpisani na listy proskrypcyjne.

20 październik 1939 r. przeprowadzono egzekucje w Śremie, Książu, Środzie, Kostrzynie, Kórniku i w Mosinie.
21 października 1939 r. przeprowadzono egzekucje w Lesznie, Osiecznej, Włoszakowicach, Gostyniu, Krobi i w Poniecu.
23 października 1939 r. przeprowadzono egzekucje w Kościanie i Śmiglu.
W sumie, w ciągu trzech dni zamordowano 275 osób.

Na zdjęciu egzekucja Polaków w Kórniku 20 października 1939 r. (Bundesarchiv, Bild 146-1968-034-19A / CC-BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons).

Poniżej wybrana literatura na temat operacji „Tannenberg” i grup operacyjnych .
J. Böhler, K.M. Mallmann, J. Matthäus, Einsatzgruppen w Polsce, Warszawa 2009,
Ł. Gładysiak, Zabijajcie wszystkich. Einsatzgruppen 1938–1941, Warszawa 2012;
K. Leszczyński, Działalność Einsatzgruppen policji bezpieczeństwa na ziemiach polskich w 1939 r. w świetle dokumentów, „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce”, t. XXII, Warszawa 1971;
A. Łuczak, A. Pietrowicz, Polityczne oczyszczanie gruntu. Zagłada polskich elit w Wielkopolsce (1939–1941), Poznań 2009;
K. Radziwończyk, „Akcja Tannenberg” grup specjalnych Sipo i SD w Polsce. Jesień 1939, „Przegląd Zachodni” 1966, nr 5;
M. Sierocińska, Trzy dni terroru. Pierwsze planowe masowe egzekucje w Wielkopolsce „Biuletyn IPN” 35/36 (2003/2004);
M. Wardzyńska, Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce Intelligenzaktion, Warszawa 2009.

107 lat temu, 16 października 1919 r. w Poznaniu, urodziła się Sonia Górzna – jedna z najodważniejszych, choć wciąż mało...
16/10/2026

107 lat temu, 16 października 1919 r. w Poznaniu, urodziła się Sonia Górzna – jedna z najodważniejszych, choć wciąż mało znanych postaci wielkopolskiego podziemia niepodległościowego z czasów II wojny światowej.

Już w młodym wieku wykazywała wyjątkowy talent naukowy i determinację. W 1937 roku rozpoczęła pracę w Zakładzie Mikrobiologii Uniwersytetu Poznańskiego. Jej kariera naukowa została brutalnie przerwana przez wojnę – lecz nie powstrzymało jej to przed dalszą służbą dla Polski.

W czasie niemieckiej okupacji zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako członkini Związku Odwetu ZWZ-AK Okręgu Poznań. Była jedną z pierwszych osób w Poznaniu, które podjęły się tej niezwykle niebezpiecznej misji.
W swoim mieszkaniu urządziła tajne laboratorium chemiczne, gdzie prowadziła działania wspomagające dywersję i walkę z okupantem. Z dostępnych źródeł wiemy, że jej rola była kluczowa dla funkcjonowania konspiracyjnego „pionu wytwórczego” – odpowiedzialnego za produkcję i przygotowanie materiałów chemicznych na potrzeby podziemia.

Aby chronić siebie i innych konspiratorów, Sonia Górzna podjęła dramatyczną decyzję – podpisała volkslistę, formalnie przyjmując niemieckie obywatelstwo. Wszystko wskazuje jednak na to, że był to świadomy manewr konspiracyjny, mający na celu odsunięcie podejrzeń ze strony niemieckich służb. Oficjalnie pracowała jako asystentka w prywatnym gabinecie lekarskim.
25 kwietnia 1942 roku została aresztowana przez Gestapo i osadzona w Forcie VII, gdzie przeszła brutalne śledztwo.
Skazana na karę śmierci przez powieszenie, została stracona 8 stycznia 1943 roku w celi nr 58 Fortu VII.

Jej życie i tragiczna śmierć są symbolem nie tylko odwagi, ale i dramatycznych wyborów, przed którymi stawali Polacy w czasach okupacji. Postać Soni Górznej przypomina również o niezastąpionej roli kobiet w ruchu oporu – o ich zaangażowaniu, ofiarności i bohaterstwie, które zbyt często pozostają w cieniu historii.

Cześć Jej Pamięci!

18 października odbędzie się XVIII edycja ogólnopolskiej akcji „Zapal znicz pamięci”, której celem jest upamiętnienie Po...
14/10/2026

18 października odbędzie się XVIII edycja ogólnopolskiej akcji „Zapal znicz pamięci”, której celem jest upamiętnienie Polaków zamordowanych przez niemieckiego okupanta na ziemiach polskich wcielonych do III Rzeszy w 1939 roku.

Tego dnia znicze zapłoną w wielu miejscach kaźni i męczeństwa na terenie Wielkopolski, Pomorza, Kujaw, Śląska, ziemi łódzkiej i ciechanowskiej.

Zachęcamy również do odwiedzenia naszego Muzeum i oddania hołdu pomordowanym więźniom Fortu VII. Pamięć o ofiarach niemieckiej okupacji jest naszym wspólnym obowiązkiem.

Szczegółowe informacje o akcji można znaleźć na stronie Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu.

85 lat temu, 14 października 1941 r., w Forcie VII został zamordowany Leon Koperski (ur. 21.03.1898 w Iwnie) – uczestnik...
14/10/2026

85 lat temu, 14 października 1941 r., w Forcie VII został zamordowany Leon Koperski (ur. 21.03.1898 w Iwnie) – uczestnik Powstania Wielkopolskiego i mistrz ceglarski.

W akcie zgonu nr P 3584/1941 w niemieckich księgach USC w Poznaniu jako oficjalną przyczynę śmierci wpisano „wycieńczenie i osłabienie mięśnia sercowego”, co stanowiło typową formułę urzędową maskującą zbrodnie popełniane na więźniach obozu.

Cześć Jego Pamięci!

84 lata temu, 13 października 1942 roku, w berlińskim więzieniu Plötzensee zgilotynowano czternastu członków Wojskowej O...
13/10/2026

84 lata temu, 13 października 1942 roku, w berlińskim więzieniu Plötzensee zgilotynowano czternastu członków Wojskowej Organizacji Ziem Zachodnich (WOZZ), więzionych wcześniej w Forcie VII.
Śmierć ponieśli:

Henryk Zygmunt Hojan (ur. 10.09.1901);

Tadeusz Komendziński (ur. 02.06.1921);

Witold Kurland (ur. 13.04.1905);

Czesław Łukowski (ur. 10.07.1915);

Jan Maćkowiak (ur. 25.03.1919);

Zygmunt Małolepszy (ur. 19.01.1917);

Mieczysław Michalski (ur. 01.12.1911);

Franciszek Mularczyk (ur. 16.03.1921);

Karol Ostrowski (ur. 16.06.1902);

Wacław Pokrywka (ur. 22.09.1918);

Jan Suchowiak (ur. 14.05.1922);

Henryk Szczypkowski (ur. 03.11.1918);

Tadeusz Śron (ur. 15.05.1921);

Edmund Wawer (ur. 29.04.1903).

Cześć Ich Pamięci!

87 lat temu, 10 października 1939 roku niemieccy okupanci utworzyli w poznańskim Forcie VII obóz, znany jako Konzentrati...
10/10/2026

87 lat temu, 10 października 1939 roku niemieccy okupanci utworzyli w poznańskim Forcie VII obóz, znany jako Konzentrationslager Posen. Przez kolejne lata miejsce to stało się świadkiem cierpienia, okrucieństwa i śmierci tysięcy ludzi, głównie mieszkańców Wielkopolski.

Dziś, w rocznicę tych tragicznych wydarzeń, spotkaliśmy się, by oddać hołd ofiarom i uczcić pamięć wszystkich, którzy zostali osadzeni w Forcie VII. Szczególnie poruszającym momentem uroczystości było odczytanie wspomnień byłych więźniów przez ich bliskich. Przywołane historie przypomniały o dramacie tych, którzy przeżyli obozowe piekło, oraz tych, którzy nigdy już nie odzyskali wolności.

W ciszy i skupieniu wysłuchaliśmy Apelu Pamięci, a następnie złożono kwiaty i zapalono znicze pod Ścianą Śmierci.

W uroczystości uczestniczyli członkowie rodzin byłych więźniów Fortu VII, mieszkańcy Poznania, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych i instytucji kultury, a także młodzież oraz harcerze. Wspólna obecność była wyrazem szacunku dla ofiar i świadectwem tego, że ich los nie został zapomniany.

Cześć Ich Pamięci!

Adres

Poznan
60-591

Godziny otwarcia

Wtorek 10:00 - 17:00
Środa 10:00 - 17:00
Czwartek 10:00 - 17:00
Piątek 10:00 - 17:00
Sobota 10:00 - 17:00
Niedziela 10:00 - 16:00

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Muzeum

Wyślij wiadomość do Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII:

Skróty

Udostępnij

Kategoria