Historia złamania szyfrów Enigmy

17/09/2026

W Polsce nadal łamie się szyfry i, co ciekawe, nawet te drugowojenne!!! Ale kto i jak to robi?

W czwartek, 17 września, na spotkaniu w Centrum Szyfrów Enigma, dowiemy się, jak ustalono prawdziwe nazwisko egzekutora Armii Krajowej w okupowanej przez Niemców Warszawie. I jaki związek, żołnierz o pseudonimie "Ryś" miał z Poznaniem.

Wpadnijcie, jeśli jesteście poszukiwaczami opowieści i tropicielami tajemnic!

Centrum Szyfrów ENIGMA, Historia złamania szyfrów Enigmy, Historie Wielkopolskie, L**h Poznań, Muzeum II Wojny Światowej

𝐇𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐞 𝐝𝐨 𝐳ł𝐚𝐦𝐚𝐧𝐢𝐚: 𝐓𝐚𝐣𝐞𝐦𝐧𝐢𝐜𝐞 𝐥𝐢𝐤𝐰𝐢𝐝𝐚𝐭𝐨𝐫𝐚 „𝐑𝐲𝐬𝐢𝐚” | 𝟏𝟕.𝟎𝟗

Od napastnika na boisku po likwidatora wrogów w Armii Krajowej

Centrum Szyfrów Enigma zaprasza na kolejne, czwarte już w tym roku spotkanie z cyklu Historie do Złamania. Tym razem poznamy tajemnice Jana Nowickiego, egzekutora oddziału 993/W Armii Krajowej, w czasie wojny ukrywającego się pod pseudonimem „Ryś”.

Jan Nowicki należał do oddziału likwidacyjnego Komendy Głównej Armii Krajowej. Brał udział w wykonywaniu wyroków śmierci na osobach skazanych za kolaborację z okupantem podczas II wojny światowej. Przed wojną był napastnikiem w klubie piłkarskim z Poznania, z którego wywodzi się dzisiejszy L**h Poznań. O żmudnym i pasjonującym jednocześnie procesie odszyfrowywania tożsamości „Rysia” opowiedzą autorzy książki mu poświęconej: Wojciech Königsberg, pasjonat historii i Polskiego Państwa Podziemnego, autor wielu książek popularnonaukowych, m.in. „AK 75. Brawurowe akcje Armii Krajowej” - oraz prof. Remigiusz Wiśniewski, kryptolog i pracownik Instytutu Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytetu Zielonogórskiego, który złamał szyfr historycznego bohatera.

Miłośników historii i szyfrów zapraszamy do Centrum Szyfrów Enigma w czwartek 17 września o godz. 17. Do zobaczenia!

𝟏𝟕 𝐰𝐫𝐳𝐞𝐬́𝐧𝐢𝐚 𝐨 𝐠𝐨𝐝𝐳. 𝟏𝟕.𝟎𝟎
Centrum Szyfrów Enigma
wstęp wolny

Historie do złamania to cykl spotkań w Centrum Szyfrów Enigma poświęcony intrygującym historiom z kryptologią w tle. W centrum uwagi stawiamy tajemnice i szyfry, które przez wieki miały znaczący wpływ na losy Poznania, Wielkopolski i jej mieszkańców. Zapraszamy do poznania lokalnych historii i odkrywania tego, co ukryte.
_________________
Grafika z informacjami o wydarzeniu, po prawej stronie archiwalne zdjęcie Jana Nowickiego.

10/09/2026

W Forcie VI "Tietzen" w Poznaniu mają imponującą kolekcję maszyn liczących i piszących, które - ze względu na wygląd - wywołują u niektórych mocniejsze bicie serca.

Niestety, Enigmy tam nie ma... (jeszcze), ale ekipa Fortu VI nieźle sobie radzi, więc może, kiedyś?

Te cudne eksponaty licząco-piszące można było obejrzeć podczas ostatnich Dni Twierdzy Poznań / Poznań Fortress Days, ale Fort Poznań - Event Place jest czynny i dostępny przez cały rok.

20/07/2026

A tym razem prezentujemy Enigmy z Militär- und Festungsmuseum Full-Reuenthal w Szwajcarii.

Wprawne oko rozpozna szwajcarską, powojenną wersję Enigmy, znacznie nowoczesniejszą od pierwowzoru.
Szwajcarzy dowiedzieli się (przy lekkiej pomocy polskich kryptologow), że ich Enigma z lat 40. za łatwo się poddaje. Informację tę wzięli sobie do serca.

Muzeum Full w Szwajcarii znane jest z tego, że ma w kolekcji cenne eksponaty pancerne, m.in. Tygrysa II, ale jak widać eksponaty "w drewnie" też mają fantastyczne.

Bletchley Park, Światowy Związek Polskich Żołnierzy Łączności - Oddział Zegrze, Codebreakers, Centrum Szyfrów ENIGMA, Fort Gerharda - Muzeum Obrony Wybrzeża , Strefa Bojowa Militarne Wyprawy po Europie - Military Expedition in Europe
Muzeum Uzbrojenia, oddział WMN

15/07/2026

Ciekawy egzemplarz Enigmy typu K można oglądać od dzisiaj w Centrum Szyfrów ENIGMA w Poznaniu.

To model o numerze seryjnym A798, wyprodukowany w 1927 roku bez łącznicy kablowej z przodu. Na wieku skrzynki ma przymocowaną specjalną szybkę nakładaną na wyświetlacz literowy.

Enigma pochodzi ze zbiorów ABW i jest siódmym egzemplarzem Enigmy prezentowanym w CSE.

ABW pokazała też kolekcję swoich gadżetów szpiegowskich, m.in. miniaturowe aparaty, tajne schowki, skrytki oraz ciekawe egzemplarze radionadajnikow konspiracyjnych Armii Krajowej. To prawdziwe cuda! Oglądajcie!

Bletchley Park Światowy Związek Polskich Żołnierzy Łączności - Oddział Zegrze Muzeum II Wojny Światowej Codebreakers Grupa Rekonstrukcji Historycznej 44/100 - Poczta Polowa i Sztab 1 DPanc 100 Poznańska Drużyna Harcerzy im. gen. St. Maczka Narodowe Centrum Kryptologii Fundacja Historyczna im. Mariana Rejewskiego Poznań - ciekawostki historyczne I Szczep DHiZ im. Poznańskich Kryptologów National Cryptologic Museum Enigma Museum

25/06/2026

Jeżeli myślicie, że w Bletchley Park w Anglii nie pamiętają o zasługach poznańskich kryptologów w złamaniu szyfrów Enigmy, to mylicie się. Spójrzcie chociażby na zapowiedź tego wydarzenia w lipcu! Kto się wybiera do Anglii?

Patronem jest Centrum Szyfrów ENIGMA! Brawo CSE!

Fundacja Historyczna im. Mariana Rejewskiego, Poznań - ciekawostki historyczne, Codebreakers, Embassy of the Republic of Poland in London, Polish Cultural Institute

Polish Codebreaking Festival | 25-26 July

Join us for a vibrant weekend of talks, workshops, live demonstrations and family activities.

Celebrate the Polish pioneers whose groundbreaking work laid the foundations for the codebreaking achievements at Bletchley Park.

Find out more and book tickets: https://ow.ly/MChs50Zex2T

Polish Cultural Institute
Embassy of the Republic of Poland in London
Centrum Szyfrów ENIGMA

22/06/2026

Japońska manga o polskich pociągach pancernych? Tak to możliwe! Czy jest w niej coś o łamaniu szyfrów? Nie! A jest coś o łączności radiowej - tak!

Pewnie niektórzy z was znają japońskie komiksy i filmy o dziewczynkach walczących w czołgach różnych typów z różnych krajów. A czy wiedzieliście się, że ukazały się komiksy o pociągach pancernych? I to polskich? Ale odjazd!

W jednym z numerów znaleźliśmy rysunki poświęcone łączności w tych pociągach. Jest wagon radiowy, jest radiostacja i są radiotelegrafiści (a raczej radiotelegrafistki!). Co sądzicie? Czy sprzęt jest narysowany prawidłowo? Prosimy o opinie!

Czy rozpoznajecie pociągi na rysunkach? Może to nasza "Danuta" lub "Poznańczyk"?

Wspaniały temat do analizy dla interesujących się łącznością i sprzętem radiowym, ale też dla badaczy komiksu!

Centrum Szyfrów ENIGMA, Światowy Związek Polskich Żołnierzy Łączności - Oddział Zegrze, Muzeum II Wojny Światowej, Pociągi pancerne / Armoured trains i wojsko na torach, Czytelnia Komiksu "Między Kadrami", NOVA. Czytelnia Komiksów - Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu, Archeologia Kolejowa ( historia - dyskusja- handel ) / Railway Archeology, Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu, Royal Signals Museum, Ciekawostki historyczne, Muzeum Techniki Wojskowej Gryf, 100 Poznańska Drużyna Harcerzy im. gen. St. Maczka, Grupa Rekonstrukcji Historycznej 44/100 - Poczta Polowa i Sztab 1 DPanc

18/06/2026

Co wiemy o szyfrach japońskich i japońskiej łączności radiowej? W Europie niezbyt dużo, może oprócz tego, że dzięki złamaniu szyfrów japońskich przez Amerykanów udało się im ustalić trasę lotu admirała Yamamoto i zestrzelić go.

W Bletchley Park jest kilka eksponatów i dokumentów dotyczących japońskich szyfrów, jest tam także Enigma typu T "Tirpitz", wyprodukowana przez Heimsoeth und Rinke i służąca do łączności Japończyków z Niemcami.

Z kolei w muzeum jeńców japońskich zesłanych na Syberię znaleźliśmy oryginalny japoński telefon polowy i klucz nadawczy. Coś dla ciekawskich - łapcie!

Centrum Szyfrów ENIGMA, Muzeum II Wojny Światowej, Fort Gerharda - Muzeum Obrony Wybrzeża, Enigma Museum, Codebreakers, Muzeum Okręgowe w Sieradzu, Podlaskie Muzeum Techniki Wojskowej i Użytkowej w Bielanach Wąsach, Muzeum w Łowiczu, Światowy Związek Polskich Żołnierzy Łączności - Oddział Zegrze, Narodowe Centrum Kryptologii, , National Cryptologic Museum

14/06/2026

Łączność nawiązana!

Ciekawa sprawa. W czasie imprezy Militracks w Holandii nawiazano łączność na sprzecie radiowym z II wojny światowej! Brawo! Czekamy na łączność i wysłanie depeszy szyfrowanej Enigmą!

https://www.facebook.com/share/r/1921WKet7S/

24/05/2026

Piękna akcja poznańskich harcerzy z 100 PDH! W czasie niedawnej wyprawy do Włoch i na Monte Cassino śladami walk II Korpusu Polskiego, dotarli do Domku Doktora, znanego z kart historii.

Odsłonili na nim tablicę upamiętniająca lekarzy, którzy tam działali i ratowali rannych w czasie bitwy o Monte Cassino.

Akcja we współpracy z Uniwersytetem Medycznym. Brawo!!! Piękne dzieło!

17/05/2026

Radiostacje, nadajniki, telefony i szyfry!

Zaszyfrowane wiadomości trzeba jakoś wysłać, a do tego potrzebna jest łączność, czyli radio, bo na froncie najczęściej wysyła się info drogą radiową.

W ciekawym muzeum we Włoszech Museo Piana delle Orme natrafiliśmy na ogromną kolekcję sprzętu radiowego, głównie brytyjskiego i amerykańskiego, ale był też włoski i niemiecki.

Do tego, coś o czym rzadko się pamięta - urzadzenia zasilajace sprzęt radiowy w terenie, czyli agregaty i generatory.

Muzeum ma tysiące eksponatów, w tym wiele z okresu operacji alianckiej przeciwko Niemcom we Włoszech w czasie II WŚ. No i radia są, anteny, a nawet szyfry...

Strefa Bojowa Militarne Wyprawy po Europie - Military Expedition in Europe, Centrum Szyfrów ENIGMA, Muzeum II Wojny Światowej Museo 1914-1945, Deutsches Spionagemuseum Muzeum Uzbrojenia, oddział WMN