Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 08:00 - 15:00 Wtorek 08:00 - 15:00 Środa 08:00 - 15:00 Czwartek 08:00 - 15:00 Piątek 08:00 - 15:00 Niedziela 10:00 - 14:00

Jaka jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/102010871959639/

Muzeum Ludowe w Przedborzu

Strona główna
Polska
Przedbórz
Muzeum Ludowe w Przedborzu

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Kontakt: muzeum

Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Muzeum Ludowe w Przedborzu, Muzeum, Kielecka 9, Przedbórz.

15/10/2026

15 października 1817 roku zmarł Tadeusz Kościuszko – Naczelnik insurekcji z 1794 roku, bohater walk o niepodległość Polski i Stanów Zjednoczonych. Dziś, w 209. rocznicę jego śmierci, przypominamy historię upamiętnienia tej postaci w Przedborzu.

W 1917 roku, w setną rocznicę śmierci Kościuszki, w wielu polskich miejscowościach podejmowano inicjatywy mające uczcić jego pamięć. Niepodległościowe nadzieje odżywały, a postać Naczelnika stawała się symbolem dążeń do wolnej Polski.

18 września 1917 roku na posiedzeniu Rady Miejskiej w Przedborzu dr Wiesław Świerczyński przedstawił pomysł usypania Kopca Kościuszki w Ogrodzie Saskim. W inicjatywę zaangażowali się również miejscowy proboszcz, ks. Antoni Aksamitowski, oraz aptekarz Bolesław Lipiński.

Prace rozpoczęto jeszcze w 1917 roku, a środki na realizację przedsięwzięcia zbierano między innymi podczas uroczystości patriotycznych. 14 października odbył się wieczorek kościuszkowski, podczas którego recytowano wiersze i wykonywano utwory muzyczne. W zbiórce na budowę uczestniczyli zarówno polscy, jak i żydowscy mieszkańcy Przedborza.

Ostateczny kształt upamiętnienia odbiegał od pierwotnej koncepcji usypania ziemnego kopca. Zainspirowani pomnikiem Kościuszki w amerykańskim West Point, inicjatorzy postanowili wznieść kamienną konstrukcję z cokołem i kolumną.

📖 Więcej o historii Kopca Kościuszki w Przedborzu można przeczytać w artykule:
https://konskie.org.pl/2014/03/30/patrz-kosciuszko-na-nas-z-nieba-kopiec-kosciuszki-w-przedborzu/

09/10/2026

W związku z przypadającą dziś 84. rocznicą likwidacji getta w Przedborzu publikujemy „Spis ludności żydowskiej miasta Przedborza ujętych do wymiaru daniny w 1942 roku”, sporządzony 11 września 1942 r. Dokument powstał na miesiąc przed zagładą przedborskiej społeczności żydowskiej.

W spisie ujęto 1166 osób, wymienionych alfabetycznie według nazwisk. Wykaz zawiera również imiona, wiek oraz informacje o relacjach rodzinnych. Jego szczególna wartość polega na tym, że utrwala dane mieszkańców w ostatnich tygodniach istnienia getta i pozwala przywracać pamięć o konkretnych ludziach, którzy miesiąc później zostali zamordowani przez Niemców w obozie zagłady Treblinka II.

Należy jednak pamiętać, że nie jest to pełny spis wszystkich osób przebywających w getcie. Ujęto w nim jedynie ludność objętą wymiarem daniny, czyli należności finansowej. W gettach okupowanej Polski stosowano różnego rodzaju podatki i obowiązkowe opłaty, których wysokość mogła zależeć m.in. od sytuacji materialnej, posiadanego majątku czy źródeł dochodu.

Publikowany dokument jest czymś więcej niż urzędowym wykazem. To świadectwo ostatnich tygodni życia społeczności, która przez pokolenia współtworzyła historię Przedborza.

Spis dostępny jest pod linkiem:
https://drive.google.com/drive/folders/1w6syz_njsa7KQt1hz2txzeGfnd-wrCWY?usp=drive_link

Fotokopie dokumentu znajdują się w zbiorach Muzeum Ludowego w Przedborzu.
Zdjęcie wykorzystane w grafice przedstawia fragment przedborskiego getta przy ulicy Częstochowskiej. Wykonane w trakcie okupacji.

09/10/2026

Pamięci żydowskich mieszkańców Przedborza – ofiar niemieckiej Zagłady.

W październiku 1942 roku zakończyła się tragicznie wielowiekowa historia społeczności żydowskiej Przedborza. Przed wybuchem II wojny światowej Żydzi stanowili znaczną część mieszkańców naszego miasta, współtworząc jego życie społeczne, gospodarcze, kulturalne i samorządowe.

W marcu 1940 roku niemieccy okupanci utworzyli w Przedborzu getto, w którym zgromadzono około 4500 osób. Ludność żydowska żyła w skrajnie trudnych warunkach, zmagając się z przeludnieniem, głodem, chorobami i terrorem okupanta.

9 października 1942 roku Niemcy rozpoczęli likwidację getta. Jego mieszkańców wypędzono z miasta i skierowano pieszo do Radomska. Mniejszą grupę, w podobnych okolicznościach deportowano 12 października.

Z Radomska zostali wywiezieni pociągami do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka II, gdzie zostali krótko po przybyciu zamordowani w komorach gazowych. Likwidacja getta oznaczała niemal całkowite unicestwienie żydowskich mieszkańców miasta.

Zagłada przerwała ciągłość społeczności, która przez stulecia współtworzyła historię Przedborza. Pozostały po niej cmentarz i pamięć o ludziach, którzy zostali pozbawieni domów, bliskich, godności i życia tylko dlatego, że byli Żydami.

Dziś, w 84. rocznicę tych tragicznych wydarzeń, pamiętamy o żydowskich mieszkańcach Przedborza – naszych dawnych sąsiadach.

Niech pamięć o zamordowanych będzie częścią historii naszego miasta i przestrogą przed nienawiścią oraz pogardą wobec drugiego człowieka.

Na grafice przedstawiono kamień upamiętniający Żydów z Przedborza zamordowanych przez Niemców w niemieckim nazistowskim Obozie Zagłady Treblinka II. Kamień znajduje się na terenie upamiętnienia byłego obozu zagłady w Treblince.

06/10/2026

W piątek 2 października, Muzeum Ludowe w Przedborzu uczestniczyło w wydarzeniu, którego ważnym elementem było poznawanie lokalnej historii i przyrody, oraz zasadami funkcjonowania lokalnego samorządu. Wraz z młodzieżą z terenu gminy Przedbórz przemierzaliśmy trasę Góry Suche – Żeleźnica Szlakiem Królewskich Łowów, a także wybraliśmy się na spacer na Majową Górę.

Podczas wspólnej wędrówki przybliżóno uczestnikom historię miejsc, przez które prowadziła trasa, oraz dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe naszego regionu. Spotkanie zakończyły warsztaty, łączące edukację z aktywnym poznawaniem najbliższej okolicy.

Cieszymy się, że Muzeum pomaga również poznawać lokalne dziedzictwo bezpośrednio w terenie. 🌿🏛️

06/10/2026

Książka „Historie kołem wodnym pisane. Z dziejów osadnictwa powiatu koneckiego”, autorstwa Mariana Wikiery i Mariana Adamczyka, wydana przez Towarzystwo Wspierania Rozwoju Powiatu „Wszechnica Konecka”, jest efektem wieloletniej pracy historyków i regionalistów oraz zgromadzenia bogatego materiału dotyczącego dziejów Konecczyzny, z którą Przedbórz przez ponad 150 lat był administracyjnie związany, wchodząć w skałd powiatu koneckiego. Dlatego historia Konecczyzny jest w pewnym zakresie również częścią historii Przedborza.
Jeden z otrzymanych egzemplarzy Muzeum Ludowe w Przedborzu przekazało Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Konopnickiej w Przedborzu. Dzięki temu mieszkańcy mogą zapoznać się z publikacją i wypożyczyć ją w bibliotece.

Serdecznie dziękujemy Starostwo Powiatowe w Końskich za przekazanie książek.

03/10/2026

150 lat temu o Przedborzu pisała prasa…

"masiw" - W dawnym języku polskim słowo „masiw” funkcjonowało jako przymiotnik (w formie męskiej) i oznaczało masywny, solidny, potężny lub gruby.

28/09/2026

Nasze muzeum wzbogaciło się o nowe, niezwykle ciekawe eksponaty – tzw. „psie numerki”. 🐕

To niewielkie metalowe znaki były związane z obowiązkiem rejestracji i opodatkowania posiadanych psów. Prezentowane egzemplarze pochodzą z Przedborza i są interesującym świadectwem codziennego życia mieszkańców naszego miasta.

Pierwszy pochodzi z czasów zaboru rosyjskiego. Posiada napis „ПРЖЕДБОРЖЪ” (Przedbórz) oraz rok 1899, a na odwrocie oznaczenie z numerem porządkowym: „20 / 1899”.

Psie numerki z tego okresu były dowodem opłacenia rocznego podatku. Miały zapobiegać bezpańskości i pomagać w identyfikacji zwierząt na wypadek wścieklizny. Najczęściej wybijano je w miedzi, mosiądzu lub cynku. Zawierały nazwę miasta, rok ważności oraz unikalny numer porządkowy.

Drugi pochodzi z okresu II Rzeczypospolitej. Jest to okrągły znaczek z 1938 roku, i nosi napis „MIASTO PRZEDBÓRZ 1938”, natomiast na jego odwrocie znajduje się numer 189 oraz oznaczenie wytwórcy „L. BYTNER POZNAŃ 10”.

Okres międzywojenny, to „złoty wiek” psich numerków pod względem wizualnym. Zamiast nudnych krążków, miasta prześcigały się w projektowaniu unikalnych kształtów – produkowano żetony w formie gwiazd, tarcz, trójkątów, koniczynek, a nawet sylwetek psich głów.

Na blaszkach widniał herb lub nazwa miejscowości, rok oraz numer ewidencyjny. Co roku zazwyczaj zmieniano kształt lub kolor metalu, by hycel z daleka widział, czy podatek na dany rok został opłacony.

Serdecznie dziękujemy ofiarodawcy, za ich przekazanie do naszego Muzeum.

25/09/2026

150 lat temu o Przedborzu pisała prasa…

21/09/2026

📢 Komunikat ❗

21/09/2026

📜 Przedborskie "pontale" i Uniwersytet Krakowski – dokument z 1507 roku

Zachowany dokument królewski wystawiony 1 marca 1507 roku w Krakowie przez Zygmunta I Starego dotyczy dochodów określanych jako „pontale przedborskie”.

Pontale to określenie wywodzące się od łacińskiego pons, czyli most. W tym przypadku oznaczało dochód związany z przeprawą przez rzekę, a więc opłatę pobieraną za korzystanie z przedborskiej przeprawy przez Pilicę.

Dokument podaje, że jedna połowa dochodów z przedborskiego pontale należała już do Uniwersytetu Krakowskiego, na mocy nadań wcześniejszych królów.

W 1507 roku rektor, doktorzy i mistrzowie Uniwersytetu Krakowskiego zwrócili się do króla Zygmunta I Starego z prośbą o umożliwienie im uzyskania również drugiej połowy tego dochodu.

Jak wynika z dokumentu, tę drugą połowę posiadał wójt Lelowa Jan Kopecz (Kopeć), mieszczanin z Żarnowa, który miał ją na prawie dziedzicznym. Król zezwolił Uniwersytetowi Krakowskiemu na wykupienie od niego tej drugiej połowy.

W ten sposób Uniwersytet mógł uzyskać całość dochodów z przedborskiego pontale – pierwszą połowę posiadając z wcześniejszych nadań królewskich, a drugą nabywając od Jana Kopecza za zgodą Zygmunta I.

📜 Dokument z 1507 roku pokazuje więc nie tylko znaczenie przedborskiej przeprawy przez Pilicę, ale również sposób, w jaki dochód z niej został związany z Uniwersytetem Krakowskim.

Foto dokumentu: AGAD w Warszawie, Zbiór dokumentów pergaminowych, sygn. nr 2253, wymiary: 494 mm x 283 mm.

Adres

Kielecka 9
Przedbórz
97-570

Godziny otwarcia

Poniedziałek	08:00 - 15:00
Wtorek	08:00 - 15:00
Środa	08:00 - 15:00
Czwartek	08:00 - 15:00
Piątek	08:00 - 15:00
Niedziela	10:00 - 14:00

Telefon

+48447815080

Strona internetowa

facebook.com

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Muzeum Ludowe w Przedborzu opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.