12/10/2026
𝗣𝗼 𝗰𝗼 𝗮𝗿𝗰𝗵𝗲𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗮 𝘄 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘀𝘁𝗿𝘇𝗲𝗻𝗶 𝗺𝘂𝘇𝗲𝗮𝗹𝗻𝗲𝗷? 𝗥𝗼𝘇𝘄𝗮𝘇̇𝗮𝗻𝗶𝗮 𝗻𝗮 𝗸𝗮𝗻𝘄𝗶𝗲 𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝗮𝗹𝗻𝗼𝘀́𝗰𝗶 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗔𝗿𝗰𝗵𝗲𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗰𝘇𝗻𝗲𝗴𝗼 𝘄 𝗞𝗿𝗮𝗸𝗼𝘄𝗶𝗲 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗱𝘀𝘁𝗮𝘄𝗶 𝗱𝗿 𝗵𝗮𝗯. 𝗝𝗮𝗰𝗲𝗸 𝗚𝗼́𝗿𝘀𝗸𝗶.
Archeologia jest jednym z najważniejszych narzędzi poznawania przeszłości. Dostarcza wiedzy o życiu dawnych społeczności, ich codzienności, kulturze, gospodarce, wierzeniach i relacjach z otaczającym środowiskiem. Zabytki archeologiczne, często pozornie niepozorne, stanowią bezcenne świadectwa historii miejsc i ludzi, którzy je zamieszkiwali.
Muzea/działy archeologiczne pełnią szczególną rolę w ochronie i interpretacji tego dziedzictwa. Jego zadaniem jest gromadzenie, dokumentowanie, opracowywanie naukowe, konserwacja oraz udostępnianie zabytków archeologicznych. Istotną częścią pracy działu jest również prowadzenie badań i powiększanie zbiorów, współpraca z innymi instytucjami oraz popularyzowanie wiedzy o przeszłości.
Dzięki działalności archeologicznej muzeum nie jest wyłącznie miejscem przechowywania zabytków. Staje się przestrzenią, w której materialne ślady przeszłości są poddawane badaniom, otrzymują właściwy kontekst i zostają przekształcone w opowieść o człowieku i jego historii. Jedną z zalet zabytków archeologicznych jest powszechność ich występowania oraz lokalny kontekst mogący służyć do bardziej ogólnych opowieści. Historia Słupcia – bursztynowej figurki niedźwiadka jest tego najlepszym przykładem.
Dr hab. Jacek Górski (ur. 1962), archeolog, absolwent Instytutu Archeologii UJ.
Zatrudniony w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Przeszedł kolejne stopnie awansu od stażysty po kustosza dyplomowanego i dyrektora (od 2011 r.). Wykształcenie wyższe w zakresie archeologii, stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie archeologii, tytuł kustosza dyplomowanego oraz podyplomowe studia z zakresu zarządzania kulturą na Uniwersytecie Jagiellońskim stanowi połączenie kompetencji merytorycznych z przygotowaniem w zakresie zarządzania kulturą. Ma kompleksowe doświadczenie w zarządzaniu instytucją kultury, obejmujące działalność naukową, wystawienniczą, edukacyjną, wydawniczą, konserwatorską oraz organizacyjną.
Kurator kilku międzynarodowych wystaw („Pompeje. Życie i śmierć w cieniu Wezuwiusza”, „Skarby Muzeum Wschodniosłowackiego w Koszycach”, „Uratowane skarby podziemnego Lwowa”) i autor scenariuszy wystaw (m.in. „Chrzest 966 – oblicza chrystianizacji”, „Pradzieje i średniowiecze Małopolski”), współtwórca koncepcji planowanych wystaw muzealnych.
Niektóre funkcje i gremia eksperckie (od 2022)
- Wiceprzewodniczący Rady Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
- Przewodniczący Stałej Konferencji Dyrektorów Muzeów Krakowskich (2020-2026);
- Członek Komisji Archeologicznej Polskiej Akademii Nauk (Oddział Kraków);
Przewodniczący Rady Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi;
- Członek Rad Muzeów: Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, Lotnictwa Polskiego w Krakowie, Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie i Ziemi Tarnowskiej w Tarnowie;
- Członek Wojewódzkich Rad Ochrony Zabytków przy Wojewódzkim Konserwatorze w Krakowie i Kielcach;
- Członek Rady Konsultacyjnej przy Dyrektorze Zamku Królewskiego na Wawelu;
Redaktor czasopisma Materiały Archeologiczne i serii wydawniczej Biblioteka Muzeum Archeologicznego w Krakowie;
- Członek komitetów redakcyjnych i rad naukowych czasopism Starożytność Chrześcijańska. Archaeologia Bimaris i Krzysztofory.
Osiągnięcia naukowe:
Jest autorem ponad 200 artykułów naukowych i siedmiu książek publikowanych w czasopismach specjalistycznych polskich i zagranicznych (Białoruś, Czechy, Dania, Niemcy, Słowacja, Ukraina, USA), w tym najwyżej punktowanych periodyków na świecie. Prace poświęcone były głównie problematyce początkowych stadiów epoki brązu w Europie środkowo-wschodniej oraz muzealnictwu archeologicznemu. Napisałem również ponad 140 artykułów i dwie książki popularnonaukowe. Był recenzentem pięciu prac doktorskich i trzech habilitacyjnych na uniwersytetach w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Rzeszowie i Warszawie. Napisał recenzje/opinie wydawnicze ponad 30 książek naukowych z dziedziny archeologii i muzealnictwa, które zostały skierowane do druku.
