02/10/2026
W „Dniu Żołnierza Kresowego Armii Krajowej”🇵🇱 i w dziesięć lat po odsłonięciu pomnika poświęconego Kresowym Żołnierzom AK spotkali się w Międzyzdrojach z młodzieżą i mieszkańcami miasta oraz turystami ostatni żyjący kombatanci Armii Krajowej. Wydarzenie współorganizował Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie, który od wielu lat wspiera spotkania kresowych żołnierzy AK.
To tutaj, w Międzyzdrojach, przez 25 lat spotkali się ostatni żołnierze kresowi Armii Krajowej. Ich ostatni - z woli samych żołnierzy - zjazd odbył się w 2016 roku i wówczas mieszkańcy Międzyzdrojów przygotowali kombatantom uroczystość – odsłonięcie pomnika złożonego z trzech krzyży, które symbolizują walki AK w rejonie Wileńszczyzny, Wołynia i Lwowa.
Potem przez kilka lat odbywały się Dni Kresowego Żołnierza AK, które były kontynuacją Zjazdów i przetrwały do pandemii. Dzisiejsze spotkanie kombatantów z młodzieżą szkolną, mieszkańcami Międzyzdrojów i turystami odbyło się więc po 6 latach przerwy. Zorganizowały je wspólnie Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Szczecin, Gmina Międzyzdroje oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie.
Dzień rozpoczął się jak przed laty od mszy świętej, która odprawiona została w kościele pw. św. Piotra Apostoła w Miedzyzdrojach. 16 lat temu w tych ławach kościelnych zasiadało jeszcze kilkudziesięciu żołnierzy AK, m.in. nieżyjąca już legendarna łączniczka AK Danuta Szyksznian-Ossowska „Sarenka” czy ś.p. ppłk Zbigniew Piasecki „Czekolada”. Tym razem przyjechało już tylko troje kombatantów. W ławkach zajęli miejsca Janina Ostrowska-Kin „Janeczka”, Edward Zamiara „Hrabia” i Jozef Jastrzębski „Jastrząb”.
Na to wyjątkowe spotkanie przybył oczywiście dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie Krzysztof Męciński, który wraz z kombatantami złożył po nabożeństwie kwiaty przy Pomniku Kresowych Żołnierzy AK. Na ten do Międzyzdrojów przyjechali także przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, przedstawiciele urzędów i instytucji, młodzież szkolna. Kiedy delegacje złożyły kwiaty przy pomniku Trzech Krzyży, wydarzenie przeniosło się do Międzynarodowego Domu Kultury w Międzyzdrojach. Tu do zebranych na sali uczestników przemówił dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie Krzysztof Męciński, który przypomniał obecnym pokolenie kresowych żołnierzach AK i to, jak IPN w pielęgnuje pamięć o nich.
- Od 2011 roku jak tylko mogliśmy, wspieraliśmy Światowy Związek Żołnierzy AK prezentując wystawy czy organizując wykłady tu w Międzyzdrojach. Cieszę się, że znów udało się zorganizować to spotkanie w Międzyzdrojach, na którym możemy młodym ludziom przypomnieć o wspaniałym pokoleniu osób, które w najtrudniejszym czasie II wojny światowej chwyciło za broń i walczyło o Polskę. I to właśnie to pokolenie swoimi ideami przygotowało pokolenie ludzi „Solidarności”, którzy bez broni w ręku wywalczyli nam niepodległą Polskę - powiedział dyrektor Krzysztof Męciński.
Oddział IPN w Szczecinie jest z kombatantami Armii Krajowej od początku swojego istnienia a organizację najpierw Zjazdów a potem Dni Żołnierza Kresowego Armii Krajowej wspiera od 2011 roku. Niedługo przed tegorocznymi obchodami szczeciński IPN sfinansował też renowację tablicy pamiątkowej XX Zjazd Kresowych Żołnierzy A.K. w Międzyzdrojach 1-5.09.2002 r., znajdującej się na Kawczej Górze w obrębie Wolińskiego Parku Narodowego. W Międzynarodowym Domu Kultury w Międzyzdrojach z okazji Dnia Kresowego Żołnierza Armii Krajowej zaprezentowaliśmy wystawę „Sarenka" o ś.p. pani płk Danucie Szyksznian, łączniczce w Okręgu Wileńskim ZWZ-AK, która zajmowała się przerzutem dokumentów, rozkazów, broni i benzyny. Uczestniczyła także w Operacji „Ostra Brama" w Wilnie, była więźniem sowieckich łagrów. Ekspozycji IPN w MDK towarzyszy wystawa pamiątek po „Sarence” ze zbiorów Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Szczecin. Wykład na temat Armii Krajowej wygłosił też w MDK pracownik Oddziałowego Biura Edukacji IPN w Szczecinie Maciej Frycz.
Na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach zaprezentowaliśmy zaś wyjątkową ekspozycję zewnętrzną - wystawę „39/45” przygotowana przez Oddział IPN w Szczecinie. W atrakcyjnej wizualnie, niemal komiksowej formie pokazuje ona przebieg II wojny światowej z perspektywy Polski. Grafiki są dziełem Tomasza Bereźnickiego – autora komiksów i twórcy szaty graficznej do gry „Polskie Państwo Podziemne”. Tuż obok, w towarzystwie grup rekonstrukcji historycznej nasi pracownicy utworzyli także strefę edukacyjną, w której można zagrać w figurową grę wojenną i otrzymać magnes czy nalepkę z symbolami AK i Polski Walczącej.
