Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: muzeum

Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu Muzeum prezentuje historię przemysłu siarkowego w Polsce. Można tutaj oglądać wystawy stałe po Barbary. Zgromadzono tu m.in.

Wystawy stałe Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu:

SIARKA W DAWNEJ POLSCE – ekspozycja prezentująca historię wydobywania i przetwarzania siarki w Swoszowicach pod Krakowem – jedynym miejscu w Europie, gdzie od średniowiecza do 1884 roku funkcjonowały głębinowe (podziemne) kopalnie siarki oraz huty wytapiające siarkę z wydobywanej przez górników rudy. TARNOBRZESKIE ZAGŁĘBIE SIARKOWE – wystawa prezentująca kopalnie i zakłady przetwórcze siarki działające w II połowie XX wieku – zarówno kopalnie odkrywkowe
w Piasecznie i Machowie, jak i kopalnie otworowe (zwane też kopalniami podziemnego wytopu siarki) w Grzybowie, Jeziórku, Baszni, Machowie i Osieku. Do ekspozycji TARNOBRZESKIE ZAGŁĘBIE SIARKOWE nawiązuje niezwykle interesująca Panorama Odkrywkowej Kopalni Siarki w Machowie pochodząca z pierwszego siarkowego ośrodka kultury „TAPIMA”, wyeksponowana w sali konferencyjnej mieszczącej się na parterze budynku. Towarzyszą jej niezwykle interesująca okazy siarki krystalicznej znalezione w odkrywkowych kopalniach siarki w Piasecznie i Machowie. TRADYCJE GÓRNICZE - wystawa urządzona na poddaszu przypomina tradycje związane z zawodem górnika, pierwotne przesądy i wierzenia, oraz kult św. Prezentowane są mundury górnicze i ich rodowód, także dawne i współczesne symbole górnictwa. Prezentowana jest tutaj kolekcja bard (kilofków) sztygarskich oraz kufli z barbórkowych karczem górniczych z kopalni węgla, soli, kruszyw, miedzi, ropy, gazu i siarki. Ekspozycję tę uzupełniają okolicznościowe medale odlane z siarki. SKANSEN GÓRNICZY urządzony w otoczeniu budynku Muzeum jest uzupełnieniem ekspozycji Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego. Można w nim zobaczyć fragmenty gigantycznych maszyn używanych do wydobywania rudy siarkowej. wielkie transformatory, silniki pomp odwadniających teren kopalni, wał z taśmociągu, zawór pompy wodnej, budki sterownicze, a także wielką tablicę znamionową największej koparki produkcji NRD.

2️⃣4️⃣ października 1️⃣9️⃣7️⃣2️⃣ roku, rozpoczęła się operacja o niespotykanej dotąd skali – zarówno w Polsce, jak i w E...
22/10/2026

2️⃣4️⃣ października 1️⃣9️⃣7️⃣2️⃣ roku, rozpoczęła się operacja o niespotykanej dotąd skali – zarówno w Polsce, jak i w Europie.

„Przerzut II” to kryptonim akcji, której celem była przeprawa przez Wisłę gigantycznej koparki, o masie 1️⃣3️⃣5️⃣0️⃣ ton. W wyniku likwidacji kopalni „Piaseczno”, władze kombinatu siarkowego zdecydowały, że sprzęt zostanie przeniesiony do kopalni „Machów” 🏗.

W realizacji tego zadania wzięli udział górnicy oraz żołnierze Wojsk Komunikacyjnych.

Wędrówka trwała 14 dni z szybkością 2-6 metrów na minutę.

Olbrzymia koparka K-800, która niegdyś pracowała w odkrywkowej kopalni „Piaseczno”, miała 75 m długości i 31 m wysokości. W ciągu godziny zdejmowała 1400 m sześciennych nakładu.

Fot. Krzysztof, zdjęcie udostępnione przez Dawny Tarnobrzeg, A. Łokaj, D. Kwiatkowski (pbc.rzeszow.pl), 60 lat Tarnobrzeskiego Zagłębia Siarkowego,

2️⃣1️⃣ października 1️⃣9️⃣6️⃣1️⃣ roku w Kopalni Siarki „Piaseczno” wydobyto pierwszą milionową tonę rudy siarkowej 🟡.Kop...
20/10/2026

2️⃣1️⃣ października 1️⃣9️⃣6️⃣1️⃣ roku w Kopalni Siarki „Piaseczno” wydobyto pierwszą milionową tonę rudy siarkowej 🟡.

Kopalnia siarki „Piaseczno” położona była w zachodnim rejonie Tarnobrzeskiego Zagłębia Siarkowego. Została uruchomiona jako pierwsza, przed Machowem i Jeziórkiem. Jej budowę datuję się na 1956 rok, a już 2 lata później rozpoczęto tam wydobycie surowca metodą odkrywkową 🏗. Piaseczno wybrano na miejsce wybudowania kopalni, stosującej metodę odkrywkową, ze względu na to, że złoże zalegało tu płytko pod ziemią. Początkowo, do roku 1960, wyrobisko „Piaseczno” było kopalnią doświadczalną, o niewielkich wynikach wydobycia. W latach 1965-1970 osiągnięto poziom, który założono na początku funkcjonowania kopalni – wydobycie około 3 mln ton rudy rocznie.

Po wyczerpaniu złoża, zdecydowano o likwidacji kopalni. Zamknięto ją dokładnie 31 grudnia 1971 roku. Na terenie Odkrywkowej Kopalni Siarki „Piaseczno” prowadzona była rekultywacja wyrobiska poeksploatacyjnego w kierunku wodno-leśnym na obszarze ok. 169 ha. Wykonanie powyższych zamierzeń pozwoliło przywrócić środowisku naturalnemu tereny pierwotnie zdegradowane oraz uatrakcyjnić krajobraz.

Koło czerpakowe koparki SRs-2400, która ważyła 4500 ton i mierzyła około 5️⃣0️⃣ m.Fot. Kronika Kopalni "Machów"
08/10/2026

Koło czerpakowe koparki SRs-2400, która ważyła 4500 ton i mierzyła około 5️⃣0️⃣ m.

Fot. Kronika Kopalni "Machów"

6 października 2020 roku odeszła docent, doktor habilitowana Katarzyna Pawłowska – wybitna geolog, której Tarnobrzeg zaw...
06/10/2026

6 października 2020 roku odeszła docent, doktor habilitowana Katarzyna Pawłowska – wybitna geolog, której Tarnobrzeg zawdzięcza jedno z najważniejszych odkryć w swojej historii.

W październiku 1953 roku, wspólnie z mężem Stanisławem Pawłowskim, potwierdziła obecność ogromnych złóż siarki pod Tarnobrzegiem. To wydarzenie stało się impulsem do decyzji rządu o utworzeniu zagłębia siarkowego, które na lata zmieniło oblicze regionu.

Docent Pawłowska brała udział w opracowaniu pierwszej dokumentacji geologicznej złóż siarki w rejonie Tarnobrzega, Piaseczna, Staszowa i Grzybowa, a także przygotowała dokumentacje złóż „Jeziórko – Grębów” oraz „Grzybów – Dobrów – Poręba – Wierzbicko”.

Za swoje zasługi uhonorowano ją m.in. medalem Sigillum Civis Virtuti – Pieczęcią Cnoty Obywatelskiej (2003), a w 2013 roku otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tarnobrzega.

Była najstarszym pracownikiem Państwowego Instytutu Geologicznego, z którym związana była do końca życia. Przeżyła 103 lata. Choć wraz z mężem nie miała dzieci, jak sami mawiali, ich największym „dzieckiem” była polska siarka. Pod koniec życia przekazała do zbiorów Muzeum Siarki w Tarnobrzegu pamiątki i dokumenty po swoim mężu, a po Jej śmierci spadkobiercy przekazali pamiątki po Niej samej – Wielkiej Odkrywczyni Siarki.

Fotografia docent Katarzyny Pawłowskiej z lipca 2020 roku pochodzi z archiwum PIG-PIB.

🎨 Ryszard Mrozowski, twórca loga „Siarkopolu”, przybył do Tarnobrzega w 1961 roku. Przez wiele lat związany był z KiZPS ...
01/10/2026

🎨 Ryszard Mrozowski, twórca loga „Siarkopolu”, przybył do Tarnobrzega w 1961 roku. Przez wiele lat związany był z KiZPS „Siarkopol”, gdzie tworzył na zlecenie Przedsiębiorstwa Sztuk Plastycznych w Krakowie. Był artystą wszechstronnym, znanym przede wszystkim z malarstwa realistycznego, w którym dominowały pejzaże, portrety i martwe natury. Posługiwał się wieloma technikami malarskimi i graficznymi, zajmował się również rzeźbą, malarstwem ściennym, tworzył makiety, murale oraz znaki firmowe dużych zakładów przemysłowych, z których niektóre funkcjonują do dziś.

29 września 1953 roku, 73 lata temu, w Mokrzyszowie pod Tarnobrzegiem, nad brzegiem rzeczki Mokrzyszówki ekipa poszukiwa...
29/09/2026

29 września 1953 roku, 73 lata temu, w Mokrzyszowie pod Tarnobrzegiem, nad brzegiem rzeczki Mokrzyszówki ekipa poszukiwawcza dotarła po raz pierwszy do złoża siarki rodzimej.

Fakt ten ujawnił dopiero wicepremier Hilary Minc podczas obrad II Zjazdu PZPR. Po niezwykłej wieści przez kilka miesięcy rozważano różne koncepcje dotarcia do znalezionych złóż.

W kwietniu 1954 roku odbyła się pierwsza konferencja poświęcona siarce, podczas której specjaliści z Przedsiębiorstwa Budowy Szybów przedstawili projekt udostępniania złoża za pomocą szybu głębinowego. Wspomniany szyb zaczęto w niedługim czasie drążyć w pobliżu otworu poszukiwawczego, gdzie złoże zalegające na głębokości 80 metrów wykazało miąższość około 8 metrów i zawartość około 30% czystej siarki w skale. Ostatecznie szybu nie zbudowano, gdyż prace spotkały się z negatywną opinią geologów radzieckich. Po zapoznaniu się z badaniami prowadzonymi w Machowie i Kajmowie zaproponowali przerwanie prac przy budowie szybu i skierowanie uwagi na złoże machowskie.
26 czerwca 1954 roku inż. Franciszek Machalski został oddelegowany do Tarnobrzega w celu zorganizowania przyszłej kopalni siarki.

Występowanie złóż siarki, na obrzeżach zapadliska przedkarpackiego znane było już od średniowiecza. Do czasu I wojny świ...
24/09/2026

Występowanie złóż siarki, na obrzeżach zapadliska przedkarpackiego znane było już od średniowiecza. Do czasu I wojny światowej wydobywana była z ośmiu małych złóż: Swoszowice, Czarkowy, Posądza, Czajków, Pszów, Lubień, Dźwiniacz i Truskawiec.

Siarka znajdowana była również w zapadlisku przedkarpackim przypadkowo np. podczas wiercenia studni na potrzeby browaru w Tarnobrzegu. Nie wzbudzało to jednak wówczas zainteresowania.

Prawdopodobieństwo występowania większych złóż siarki na obrzeżu zapadliska już przed II wojną światową sugerował wybitny polski geolog Karol Bohdanowicz. Było zatem wiadomo o występowaniu siarki, jednak istniały jedynie przypuszczenia o możliwości występowania innych złóż niż wówczas znane.

Mimo takich informacji nie podejmowano prób odpowiednich ich poszukiwań, gdyż surowcem do produkcji kwasu siarkowego były siarczki żelaza pozyskiwane z odkrytego złoża w Rudkach.

Nie oczekiwano dużych złóż siarki, nie wiadomo było także jak należałoby ich szukać.
Po zakończeniu II wojny światowej przystąpiono do szerokiego programu badań geologicznych i poszukiwań złóż kopalin w związku z „Planem 6-cioletnim rozbudowy i uprzemysłowienia kraju”. Program obejmował działania związane z rozpoznaniem obrzeży zapadliska przedkarpackiego, podłoża utworów mioceńskich oraz ich potencjału surowcowego.

Jeszcze przed II wojną światową podjęte były przez Stanisława Pawłowskiego badania geofizyczne i grawimetryczne, które na czas wojny zostały przerwane. Jednak wznowiono je już w 1945 roku, a ich celem było wyjaśnienie budowy podłoża i jego północno - zachodniej granicy. Istniał pogląd, że granicę stanowi wielka strefa dyslokacyjna Kurdwanów-Zawichost.

W wyniku badań wykryte zostały anomalie grawimetryczne, które sygnalizowały obecność wypiętrzeń starszych struktur paleozoicznych, zakrytych przez utwory mioceńskie. W związku z tym rozpoczęto program wierceń badawczych w celu rozpoznania geologicznego owych struktur, który realizowany był pod kierunkiem Pawłowskiego.

W ramach realizacji tego programu, na początku 1953 r. napotkano na występowanie siarki w Luszycy na głębokości 272,9-275,6 metrów. Odkrycie to stało się swoistym impulsem do poszukiwania złóż siarki na mniejszej głębokości, dlatego zostały one zlecone przez Państwową Komisję Planowania Gospodarczego.

W wierceniu A-1 w Mokrzyszowie stwierdzono na głębokości 76 m (w zależności od źródła podawane są również inne, zbliżone głębokości) obecność wapieni siarkonośnych z dużą, ponad 20%, zawartością siarki, sygnalizujące możliwość występowania dużego złoża.

"Konferencja historyczno - ekologiczna. Tarnobrzeskie zagłębie siarkowe od odkrycia złóż siarki do cudu ekologii".

W roku 1985 w bliskim sąsiedztwie odkrywkowej kopalni siarki „Machów” uruchomiono doświadczalną kopalnie otworową o nazw...
22/09/2026

W roku 1985 w bliskim sąsiedztwie odkrywkowej kopalni siarki „Machów” uruchomiono doświadczalną kopalnie otworową o nazwie „Machów II”, której zadaniem było sprawdzenie możliwości wyeksploatowania części złoża zalegającego pod osadnikiem odpadów pofloatacyjnych , nieosiągalnego dla odkrywkowej metody eksploatacji ⛏.

Kopalnia siarki „Machów II” prowadziła eksploatację na wyodrębnionej części złoża siarki „Machów”, a jej teren przylegał bezpośrednio do terenów odkrywkowej kopalni.
Doświadczalny charakter kopalni polegał na jej bliskim sąsiedztwie z czynną kopalnią odkrywkową o i wynikającym stąd wzajemnym hydrodynamicznym i hydrotermicznym oddziaływaniu dwóch diametralnie odmiennych systemów eksploatacji.

Obiekt „Machów II” działał przez 8 lat. Zlikwidowano go w latach 1993-1995, tereny zajmowane przez kopalnie zostały poddane rekultywacji. Po przeprowadzeniu procesu renaturyzacji terenów pokopalnianych, wraz z terenami pogórniczymi Kopalni „Machów”, zostały one zagospodarowane na cele rekreacyjne – dziś dzięki tym przedsięwzięciom możemy cieszyć się pięknym Jeziorem Tarnobrzeskim.

🎂🥳 Świętujemy urodziny ❗️18 września 2013 roku swoje podwoje otworzyło Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrze...
18/09/2026

🎂🥳 Świętujemy urodziny ❗️

18 września 2013 roku swoje podwoje otworzyło Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu 💛. To jedyna taka placówka na świecie 🌏, a jej siedzibą jest zabytkowy dworski spichlerz.

Nasze muzeum powstało z pasji do historii górnictwa siarkowego, które przez wieki odgrywało ogromną rolę w Tarnobrzegu i całej Polsce. Zbiory to nie tylko dokumenty, fotografie i sprzęty górnicze, lecz także unikatowe artefakty, których nie znajdziecie w żadnym innym muzeum w kraju.

Ekspozycja prowadzi przez wieki tradycji siarkowych – od średniowiecza, przez dynamiczny rozwój Tarnobrzeskiego Zagłębia Siarkowego, aż po czasy współczesne. Dzięki licznym darczyńcom i pasjonatom historii górnictwa, w naszych zbiorach znalazła się m.in. spuścizna prof. Stanisława Pawłowskiego, odkrywcy złóż siarki w Tarnobrzegu.

W 2️⃣0️⃣2️⃣0️⃣ roku zdobyliśmy I miejsce w konkursie Polskiego Radia na największą atrakcję turystyczną Polski w kategorii „Natura”.
Dziękujemy wszystkim, którzy przez te lata wspierali i odwiedzali nasze muzeum 💛. Zapraszamy do wspólnego odkrywania niezwykłej historii siarki w Tarnobrzegu ❗️

Znaczek pocztowy z widokiem na kombinat siarkowy w Tarnobrzegu – wydany z okazji 20-lecia PRL-u.Fot. katalog znaczków
15/09/2026

Znaczek pocztowy z widokiem na kombinat siarkowy w Tarnobrzegu – wydany z okazji 20-lecia PRL-u.

Fot. katalog znaczków

Adres

Prof. Pawłowskiego 14
Tarnobrzeg
39-400

Godziny otwarcia

Wtorek 09:00 - 15:00
Środa 09:00 - 15:00
Czwartek 09:00 - 15:00
Piątek 09:00 - 15:00
Niedziela 11:00 - 16:00

Telefon

+48158237203

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Muzeum

Wyślij wiadomość do Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego w Tarnobrzegu:

Skróty

Udostępnij

Kategoria