23/09/2026
Dziś w nocy przywitaliśmy astronomiczną jesień.
Rozpoczęła się dokładnie o godzinie 02:05 czasu polskiego.
Słońce ☀️ przeszło przez tzw. punkt Wagi. ♍️♎️
Doświadczyliśmy również tzw. równonocy, czyli zarówno noc z wtorku na środę, jak i dzisiejszy dzień, będą miały równo po 12 godzin. 🙂
Ale cóż to jest ten punkt Wagi??
🧐 Pokrótce jest to tzw. punkt przecięcia ekliptyki z równikiem niebieskim. Bez zbędnych astronomicznych zawiłości, powiedzmy, że ekliptyka to taka linia, po której „Słońce wykonuje swoją wędrówkę wokół Ziemi” (my, miłośnicy Kopernika, zdajemy sobie sprawę, że jest nieco inaczej i dokonujemy tu pewnej herezji; trudno. Dla zobrazowania problemu tak trzeba powiedzieć). Z kolei równik niebieski – to inaczej płaszczyzna przecinająca kulistą Ziemię na pół, a następnie, posiłkując się dalej tą hipotetyczną płaszczyzną "widzimy" całą rzeczywistość wokół nas, dzieląc ją – na górną połowę i dolną połowę. Wspomniana „wędrówka Słońca” ☀️ odbywa się w taki sposób, że Słońce jest obecne raz w jednej połowie, nad płaszczyzną równika, a innym razem w drugiej połowie, pod płaszczyzną równika. Wynika z tego, że następują dwa punkty przecięcia się pozornej „wędrówki Słońca” z linią równika i doświadczamy wówczas zjawiska równonocy. Te dwa punkty to punkt Barana (wiosną) i wspomniany dzisiejszy punkt Wagi (jesień).
🧐 Co najciekawszew tym wszystkim, punkt Wagi, jak sama nazwa wskazuje, powinien znajdować się w gwiazdozbiorze Wagi♍️.
Tak niestety nie jest. 😃
Dzieje się tak z uwagi na bardziej skomplikowane zjawisko tzw. precesji, czyli zataczania się osi danego ciała. Możemy je dostrzec np. obserwując wirującego dziecięcego bączka. Kiedy wiruje szybko, oś obrotu jest prostopadła do podłogi, kiedy wiruje wolniej, oś obrotu zaczyna się zataczać. Ziemia również wiruje wokół własnej osi, a jednocześnie krąży wokół Słońca. Tym samym oś obrotu naszej planety zmienia swoje położenie, a dla nas, ziemskich obserwatorów, zmieni się także położenie równika ziemskiego w przestrzeni. Innymi słowy, jego rzut na sferę, czyli sam równik niebieski, również poddaje się zmianom. Te zmiany są niezauważalne, bo odbywają się w okresie tzw. roku platońskiego, czyli ok. 25 800 lat. 😱 Wówczas oś obrotu Ziemi zakreśli na sferze pełny okrąg.
❗Warto przy okazji wspomnieć, że wnikliwe obserwacje Słońca ☀️ w dniach zarówno równonocy jesiennej, jak i wiosennej oraz w dni przesileń letniego i zimowego, prowadził Mikołaj Kopernik. Były one niezwykle istotne dla późniejszych przemyśleń, które doprowadziły mistrza Mikołaja do publikacji teorii heliocentrycznej. Odkrył on m.in. zmienność mimośrodu orbity Ziemi, a przede wszystkim uznał zmienność precesji, które traktowane były za stałe w teorii Ptolemeusza. Jednym słowem, obserwacje ruchu Słońca i innych ciał niebieskich w dniach przesileń były dla Kopernika niezwykle cenne i istotne. ☀️
