Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy im. Wandy Traczyk-Stawskiej

20/10/2026

Mija 56 lat od śmierci 𝗔𝗻𝘁𝗼𝗻𝗶𝗲𝗴𝗼 𝗕𝗼𝗵𝗱𝘇𝗶𝗲𝘄𝗶𝗰𝘇𝗮 (1906-1970) - reżysera, scenarzysty, pedagoga i twórcy takich filmów jak np. „Za wami pójdą inni”, „Szkice węglem”, „Kalosze szczęścia”, „Dziewczyna z dobrego domu”. Od 1943 roku, razem z Mieczysławem Chojnowskim, prowadził w Warszawie laboratorium fotograficzne „Tres", zakamuflowaną placówkę konspiracyjną. Bohdziewicz pod pseudonimem „Wiktor" brał udział w Powstaniu Warszawskim. Był szefem Referatu Filmowego Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej - kierował zespołem operatorów filmowych realizujących kroniki powstańcze. W latach 1948–1966 kierował Katedrą Reżyserii PWSF w Łodzi.
__________
Na zdjęciu: Antoni Bohdziewicz, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.

16/10/2026

◾ Zapraszamy w sobotę 17 października o godz. 16.30 na Oprowadzanie po wystawie „Śmierć miasta”. Spotkanie poprowadzi Adam Kurowski, który opowie o idei budowy gmachu upamiętniającego cywilne ofiary Powstania Warszawskiego, a także omówi szerzej wystawę czasową „Śmierć miasta”, będącą prezentacją prowizorycznych grobów i miejsc egzekucji mieszkańców miasta oraz żołnierzy Powstania 1944 roku, przedstawioną za pomocą map, ukazujących miasto z lotu ptaka.

◾ Adam Kurowski - przewodnik warszawski. Od 2020 roku w Muzeum Warszawy, z Izbą Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy im. Wandy Traczyk-Stawskiej związany od momentu otwarcia.
______________________________
INFORMACJE PRAKTYCZNE:

➡︎ Bilety do kupienia online: https://tiny.pl/yv28sv5x0
➡︎ Dla kogo: młodzież, dorośli
➡︎ Miejsce: Sala Historii w Izbie Pamięci
➡︎ Maksymalna liczba uczestników: 25 osób
➡︎ Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchu

Partner edukacji Muzeum Warszawy PGE Energia Kultury

Fot. Tomasz Kaczor

15/10/2026

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim podpisano „Układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie”, który zakończył trwające 63. dni Powstanie Warszawskie. W Ożarowie Mazowieckim, w Fabryce Kabli powstał również obóz przejściowy. Wielu Powstańców po wyjściu ze stolicy trafiło właśnie do tego obozu. Szacuje się, że przez ten obóz przeszło ponad 11 tys. żołnierzy Powstania Warszawskiego, z czego największą grupę, około 6 tys. osób wysłano z Ożarowa do obozu jenieckiego Stalag 344 Lamsdorf (Łambinowice).

Obóz w Ożarowie funkcjonał dość krótko, bo od 4 do 15 października 1944 r. Dziś obóz przejściowy w Ożarowie Mazowieckim upamiętnia głaz znajdujący się przed siedzibą Starostwa Powiatu Warszawskiego Zachodniego. Pomnik został odsłonięty 9 października 1994 r.
____________
Na zdjęciu: Kolumna oddziałów Powstańczych maszeruje 5 października 1944 r. do niewoli ulicą Nowowiejską (w okolicach szpitala im. J. Piłsudskiego) z placu Politechniki, do obozu przejściowego w Ożarowie, fot. Domena Publiczna

14/10/2026

⏺︎ Przypominamy o dzisiejszym wykładzie Szymona Smolnickiego-Woźniaka w ramach Festiwal Kultury bez Barier: Pieśni Powstania Warszawskiego.

⏰ 16.30-17.30
🎫 Bilety do kupienia online: https://tiny.pl/sv66599bw

⏺︎ Jakie historie stoją za powstaniem najbardziej znanych powstańczych pieśni? Jak potoczyły się losy ich twórców? Jaka tematyka dominowała w piosenkach „ku pokrzepieniu serc”? Zapraszamy na spotkanie poświęcone pieśniom Powstania Warszawskiego. Uzupełnieniem wykładu będzie wysłuchanie fragmentów najbardziej znanych piosenek Powstania.
_____________________________
INFORMACJE PRAKTYCZNE:

➡︎ Dla kogo: dorośli, młodzież
➡︎ Miejsce: Sala Historii w Izbie Pamięci
➡︎ Maksymalna liczba uczestników: 25 osób
➡︎ Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchu

📷 Zdjęcie: Koncert Andrzeja Markowskiego w ogródku kawiarni 'U Aktorek’, sierpień 1944 r., Sylwester Braun ps. „Kris", zbiory Muzeum Warszawy

13/10/2026

Wracamy pamięcią do wyjątkowego wieczoru w Izbie Pamięci dzięki koncertowi Paweł Szamburskiego (klarnet) i Kamil Piotrowicza (fortepian) upamiętniającemu Cywilną Ludność Powstańczej Warszawy.

Artyści zaprezentowali specjalnie przygotowane na tę okazję autorskie wersje kompozycji, a wśród nich hurycki „Hymn do Nikkal”, średniowieczne motety Piotra z Grudziądza, renesansowe litanie Constanzo Festa i Cristóbala de Moralesa, a także polskie pieśni adwentowe czy kołysanki. Wszystko to pięknie wybrzmiało w półmroku panującym na Sali Świadectw. Po długich oklaskach na koniec duet zagrał jeszcze bis, poruszającą codę zbudowaną na kanwie pieśni „Warszawskie dzieci” z odgłosami syren zarejestrowanych podczas godziny „W". To delikatne i jakże sugestywne wykonanie w duchu współczesnej kameralistyki z elementami muzyki improwizowanej zapadło na długo w pamięć.

Dziękujemy raz jeszcze artystom za wspaniały koncert, a także publice, która była razem z nami tego dnia w Izbie Pamięci.
____________________
Fot. Tomasz Kaczor

12/10/2026

🎥 Zachęcamy do obejrzenia na kanale YouTube Muzeum Warszawy zapisu wideo z dwóch pierwszych „Debat o współczesnym świecie" realizowanych wraz z Fundacją Polska Debatuje w ramach tegorocznego cyklu debat oksfordzkich. Przewodnim tematem pierwszego spotkania było hasło: Mowa nienawiści.

⏺︎ Debaty odbyły się 20 kwietnia 2026 r. w Izbie Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy imienia Wandy Traczyk-Stawskiej.

⏺︎ W pierwszej części uczestnicy debatowali nad tym: Czy należy karać za użycie mowy nienawiści w Internecie? A w drugiej części: Czy platformy społecznościowe powinny ponosić odpowiedzialność prawną za treści publikowane przez użytkowników?

⏺︎ W roli ekspertów wystąpili:

✔︎ Dr hab., prof. Uniwersytet SWPS Piotr Majewski
✔︎ Dr Paweł Musiałek
✔︎ Dr hab., prof. Uniwersytet Civitas Rafał Pankowski
✔︎ Dr Przemysław Witkowski

⏺︎ W roli ekspertów z trzeciego sektora wystąpili:

✔︎ Zuzanna Karcz, Równe Rodziny – Kampania Przeciw Homofobii
✔︎ Łukasz Kalbarczyk, Koło Naukowe Socjologii Krytycznej
✔︎ Ida Rogalska, Równe Rodziny – Kampania Przeciw Homofobii
✔︎ Jakub Szymik, CEE Digital Democracy Watch

Projekt jest współfinansowany ze środków m.st. Warszawy w ramach Funduszu Instytucji Kultury.

🔸 Organizatorzy:
Muzeum Warszawy instytucja kultury miasta stołecznego Warszawy

🔸 Partner:
Polska Debatuje

🔸 Współfinansowanie:
Miasto Stołeczne Warszawa

🔸 Partner edukacji Muzeum Warszawy:
PGE Energia Kultury Polska Grupa Energetyczna S.A.

🔸 Patronat medialny:
TVP3 Warszawa
tvp.info

Debaty o współczesnym świecie w Izbie Pamięci: „Mowa nienawiści" - ...

09/10/2026

W ramach zbliżającej się tegorocznej odsłony Festiwalu Kultury bez Barier zapraszamy do Izby Pamięci na wykład Szymona Smolnickiego-Woźniaka: Festiwal Kultury bez Barier: Pieśni Powstania Warszawskiego.

🗓 14 października
⏰ 16.30-17.30
🎫 Bilety (5 zł) do kupienia online: https://tiny.pl/vm3_r068w
📍 Sala Historii

🎶 „Warszawskie dzieci, pójdziemy w bój,
Za każdy kamień Twój, Stolico, damy krew!
Warszawskie dzieci, pójdziemy w bój,
Gdy padnie rozkaz Twój, poniesiem wrogom gniew!”

◼️ Powyższy utwór, napisany wspólnie przez Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego i Andrzeja Panufnika, nagrany specjalnie dla konspiracyjnej radiostacji „Błyskawica”, to jeden z najbardziej znanych powstańczych szlagierów. Wraz z innymi pieśniami tworzonymi w potrzebie chwili, miał zagrzewać Polaków do walki z okupantem.

◼️ Jakie historie stoją za powstaniem najbardziej znanych powstańczych pieśni? Jak potoczyły się losy ich twórców? Jaka tematyka dominowała w piosenkach „ku pokrzepieniu serc”?

◼️ Uzupełnieniem spotkania będzie wysłuchanie fragmentów najbardziej znanych piosenek Powstania.
_____________________________
INFORMACJE PRAKTYCZNE:

- Dla kogo: dorośli, młodzież
- Maksymalna liczba uczestników: 25 osób
- Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchu

📷 Zdjęcie: Koncert Andrzeja Markowskiego w ogródku kawiarni 'U Aktorek’, sierpień 1944 r., Sylwester Braun ps. Kris, zbiory Muzeum

07/10/2026

Wracamy z cyklem wykładów 𝗝𝘂𝗹𝗶𝗮𝗻𝗮 𝗕𝗼𝗿𝗸𝗼𝘄𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼 z Muzeum Warszawy. W najbliższą sobotę, 10 października, zachęcamy do udziału wydarzeniu: Jak zostać żołnierzem Armii Krajowej cz.3. Wykład Juliana Borkowskiego.

⏰ 16.00-17.30
🎫 Bilety (5 zł) ➡ https://tiny.pl/j69-09m8b

🗞 📰 Wykład będzie poświęcony organizacji i czytelnictwu prasy konspiracyjnej oraz druków ulotnych. Przedstawiony zostanie system kolportażu prasy, zaprezentowane będą również sylwetki wybranych redaktorów czasopism i kolporterek/kolporterów.

Wykład będzie wzbogacony prezentacją multimedialną, w której znajdą się dokumenty archiwalne, fotografie i pamiątki, pochodzące między innymi ze zbiorów Muzeum Warszawy.

Spotkanie poprowadzi Julian Borkowski, historyk, kustosz Działu Badań nad Warszawą w Muzeum Warszawy. Zajmuje się dziejami Warszawy w XX w., w jego zakresie zainteresowań znajdują się: propaganda antyhitlerowska w ramach akcji „N”, historia Armii Krajowej, dzieje warszawskiego harcerstwa ze szczególnym uwzględnieniem okresu okupacji i Powstania Warszawskiego. Współautor wystaw o tematyce warszawskiej, autor i współautor publikacji oraz artykułów. Odznaczony medalami „Pro Patria” i „Zasłużony Działacz Kultury”.

Partner edukacji Muzeum Warszawy PGE Energia Kultury
________
Zdjęcie: Stoisko z prasą drukarską do tworzenia druków ulotnych, fot. Tomasz Kaczor

06/10/2026

Wracamy do wydarzeń z minionego piątku, 2 października, gdzie miało miejsce uroczyste nadanie imienia Pani Wandy Traczyk-Stawskiej Izbie Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. 2 października to także Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. Z tej okazji pod Pomnikiem „Polegli Niepokonani" na Cmentarz Powstańców Warszawy odbyła się uroczystość złożenia wieńców oraz ślubowanie uczniów klas pierwszych Liceum Ogólnokształcącego 86 Liceum im. Batalionu "Zośka".

Tego samego dnia w Izbie Pamięci odbyła się również kolejna Debata o współczesnym świecie, tym razem dotycząca „Pamięci o Powstaniu Warszawskim". Cykl debat oksfordzkich jest organizowany we współpracy z Fundacją Polska Debatuje.

W roli ekspertów wystąpili:

Dr hab., prof. Piotr Majewski, Uniwersytet SWPS
Dr Natalia Chojna
Dr Karol Mazur, Muzeum Powstania Warszawskiego
Dr hab., prof. Marcin Zaremba, Uniwersytet Warszawski

Pozostali uczestnicy:

Emil Marzec – Koło Naukowe Historyków UJ
Leon Jopkiewicz – Stowarzyszenie „DziejoKon"
Stanisław Nowicki – Młodzieżowa Rada Muzeum Historii Polskiej
Paweł Miłkowski – Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku

Projekt jest współfinansowany ze środków m.st. Warszawy w ramach Funduszu Instytucji Kultury.

🔸Organizatorzy:
- Muzeum Warszawy instytucja kultury miasta stołecznego Warszawy

🔸Partner:
- Polska Debatuje

🔸Współfinansowanie:
- Miasto Stołeczne Warszawa

🔸Partner edukacji Muzeum Warszawy:
- PGE Energia Kultury Polska Grupa Energetyczna S.A.

🔸Patronat medialny:
- TVP3 Warszawa
- tvp.info

____________________
Fot. Marta Ejsmont