17/10/2026
💬 „Niczego w życiu nie należy się bać, trzeba to tylko zrozumieć”. To chyba jeden z najbardziej znanych cytatów przypisywanych Marii Skłodowskiej-Curie. Jest inspirujący, dobrze pasuje do jej wizerunku i… nie mamy pewności, czy kiedykolwiek wypowiedziała te słowa.
Skąd więc się wzięły? Jak trafiły do kolejnych publikacji, internetowych zestawień cytatów i tłumaczeń?
W nowym artykule w naszej Czytelni Jakub Müller rekonstruuje historię tego zdania. Sięga między innymi do amerykańskiej prasy z 1927 roku i pokazuje, jak cytat może krążyć przez dziesięciolecia, odrywać się od pierwotnego kontekstu i umacniać w pamięci społecznej – nawet jeśli jego autorstwo pozostaje niepotwierdzone.
📚 Nieprzypadkowo publikujemy ten tekst 17 października, w Międzynarodowy Dzień Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. To dobra okazja, by przyjrzeć się temu, jak przekazujemy sobie opowieści, wiedzę i wyobrażenia o przeszłości. Słowa krążą, są zapożyczane, tłumaczone i nabierają znaczenia dzięki ludziom, którzy ich używają. Nie wszystko, co powtarzamy, jest dobrze udokumentowane. Ale historia tego, co powtarzamy, wiele mówi również o nas – i o tym, jaki obraz Marii chcemy zachować w zbiorowej pamięci.
👉 Zapraszamy do lektury artykułu „Cytat, którego nie było” – znajdziecie go w sekcji Czytelnia na naszej stronie internetowej.
------
Czytelnia • historia nauki • Maria Skłodowska-Curie • Muzeum • Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
