15/06/2026
ANTESTREIA DO FILME "A DANSA DOS PAULITOS"
Convidamos todos os intervenientes a assistir à apresentação do mesmo, que terá lugar no dia 27 de junho, às 21h, no miniauditório de Miranda do Douro.
A DANSA DOS PAULITOS
Realizado por Gonçalo Mota
Curta-metragem Documental
2026 | 30 minutos | V.O. Mirandês, Português
Em 1898, os Pauliteiros de Constantim atuaram pela primeira vez fora da
Terra de Miranda, a convite da Sociedade de Geografia de Lisboa. Desde então, a dança dos paulitos percorreu Portugal e o mundo, tornou-se património nacional, símbolo regional e atração turística.
As suas origens são disputadas e os mitos perpetuaram-se, sobretudo a partir do romantismo: vestígio de treino militar, eco de rituais pré-romanos… Durante séculos, a prática foi exclusivamente masculina, associada a ritos de passagem e a uma ideia de virilidade comunitária. Na década de 1940, António Maria Mourinho, etnógrafo e pároco local, fixou a dança e cristalizou um arquétipo: uma versão dos Pauliteiros que seria doravante a versão de referência. O Estado Novo encontrou nessa imagem arcaizante um símbolo útil à Política do Espírito de António Ferro.
Hoje, a dança existe em dois registos: no palco, onde é exibida para o outro, e na festa do padroeiro da aldeia, onde é dançada entre conhecidos como gesto comunitário. Através de imagens de arquivo e de testemunhos
de pauliteiros, ex-pauliteiros e dos novos grupos de mulheres que reconfiguram esta prática historicamente masculina, o filme acompanha uma dança que atravessou séculos. Entre a folclorização e a identidade vivida, entre o arquivo e o presente, questiona o lugar e o futuro dos Pauliteiros na Terra de Miranda.
LA DANÇA DE LS PALOS
Deregido por Gonçalo Mota
Curta-metraige decumental
2026 / 30 minutos / V.=. Mirandés, Pertués
An 1898, ls Dançadores de Custantin dançórun p**a purmeira beç fuora de la Tierra de Miranda, ambitados p**a Sociadade de Geografie de Lisboua. Dezde anton, la Dança de ls Palos corriu Pertual i l mundo, fizo-se patrimonho nacional, símbelo regional i chamadeiro de turistas.
Las sues raízes son anciertas i ls mitos fúrun quedando, mormente a partir de l romantismo: seinhas de treino melitar, retombos de rituales pré-romanos... durante seclos, fui solo cousa de homes, apegada a ritos de passaige i a ua eideia de fuorça quemunitaira. Na década de 1940, António Maria Mourinho, eitnógrafo i cura destas tierras, amanhou la dança i criou un arquétipo: uns Dançadores que habien de ser la maneira citre de bestir i dançar. L Stado Nuobo biu nessa eimaige antiga un símbelo buono para la Política de l Sprito de António Ferro.
Hoije, hai la Dança de dues maneiras: ne l trabiado, adonde se dança pa l outro, i nas fiestas de ls lhugares, adonde se dança antre conhecidos i cumo géstio quemunitairo. Culas eimaiges d’arquibo i teçtemunhos de dançadores, antigos dançadores i de ls nuobos tagalhos de rapazas que le dan nuoba figura a estas prática storicamente de rapazes, l filme acumpanha ua dança que arrepassou ls seclos. Antre la folclorizaçon i l’eidentidade bibida, antre l arquibo i l persente, questiona l campo i l feturo de ls Dançadores na Tierra de Miranda.