Antik Tarih

04/06/2026

İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen Büyük İskender'in aslan başlı kaskı.

03/05/2026

Ay tanrıçası Selene

Perge Ay Tanrıçası Selene Heykeli, Antalya Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen önemli bir Roma dönemi eseridir.

Perge Antik Kenti (Antalya), Caracalla Çeşmesi (Nymphaeum) kazılarından çıkmıştır.

Tarih: MS 2. yüzyıl (Roma İmparatorluk Dönemi).

Malzeme: Mermer.

Yükseklik: Yaklaşık 2 metre.

Perge, Pamfilya bölgesinin önemli antik kentlerinden biri olup, Roma döneminde zengin heykel buluntularıyla ünlüdür.

27/04/2026

Hestia Heykeli

Hestia Heykeli, Manisa'nın Yunusemre ilçesindeki Aigai Antik Kenti'nde (Helenistik dönem Aiolis bölgesinde yer alan önemli bir antik kent) bulunan, yaklaşık 2200 yıllık (MÖ 2. yüzyıla tarihlenen) mermer bir heykeldir.

Heykel, 2 metre 70 santimetre yüksekliğindedir ve Helenistik Dönem'den günümüze ulaşan bilinen tek tam Hestia heykeli olarak kabul edilir.

Heykel, Aigai Antik Kenti'ndeki Bouleuterion (antik kent meclis binası / danışma salonu) içerisinde, enkaz altında parça parça bulunmuştur. Kazılar sırasında 2004-2005 yıllarında (bazı kaynaklarda 2005-2006 olarak geçer) ortaya çıkarılmıştır. Bouleuterion'un inşasına katkı sağlayan bir ailenin (Diaphenes-Antiphanes ailesi) adak yazıtlarıyla bağlantılıdır.

Hestia heykelleri antik dünyada nadir olup, özellikle tam boyutta ve bu dönemden günümüze ulaşmış başka bir örnek bilinmemektedir. Bu özelliğiyle arkeolojik ve sanatsal açıdan büyük değer taşır.

2025 yılında açılan yeni Manisa Arkeoloji Müzesi'nde özel bir salonda sergilenmeye başlanmıştır.

23/04/2026

Denizli’de yer alan Laodikeia Antik Kenti’ndeki Batı Tiyatrosu sahne binası kazılarında beyaz mermerden yapılmış Athena heykeli gün yüzüne çıktı.

Laodikeia Batı Tiyatrosu’nda yürüttüğümüz çalışmalar, geçmişin izlerini gün yüzüne çıkarmayı sürdürüyor.

Sahne binasında, yaklaşık 2 metre uzunluğunda, beyaz mermerden yapılmış Athena heykelini gün ışığına çıkarıldı

Homeros destanlarına sahne olan bu yapı, antik dönemde kültürel anlatımın da merkezi olduğunu ortaya koyarken Augustus Dönemi klasik üslubunu yansıtan eser, yüksek sanatsal niteliğiyle dikkat çekiyor.”

Laodikeia Antik Kenti’nde kazılar Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nde Prof. Dr. Celal Şimşek’in başkanlığında sürdürülüyor.

23/04/2026

Kayseri (Mazaka / Caesarea) Hipodromu

Kayseri (antik adlarıyla Mazaka, Eusebia ve Roma döneminde Caesarea), Kapadokya'nın başkenti olarak Helenistik ve Roma dönemlerinde önemli bir merkezdi. Şehrin hipodromu (at arabası yarışları, gladyatör oyunları gibi etkinliklerin yapıldığı büyük arena) hakkında uzun yıllar somut bir bilgi yoktu, ancak son yıllarda yapılan araştırmalarla önemli bir keşif gerçekleşti.

Kayseri'nin Beştepeler mevkiinde (günümüzde uzun yıllar bit pazarı, çöplük ve moloz döküm alanı olarak kullanılan bir bölge), 2025 yılında Kayseri Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde yürütülen arkeojeofizik ölçümler ve 19. yüzyıl gezgin haritalarının incelenmesiyle antik bir hipodromun varlığı tespit edildi.

Kesin bir inşa tarihi henüz netleşmemiş olsa da, mimari özelliklerinden dolayı Roma dönemine (genel olarak MS 1. yüzyıl başları veya daha erken) ait olduğu kabul ediliyor. Bazı kaynaklar Helenistik döneme (Kapadokya Krallığı zamanı, örneğin Ariarathes V Eusebes dönemi MÖ 163-131) kadar uzanabileceğini öne sürüyor. Şehir Roma'ya bağlandıktan sonra (İmparator Tiberius dönemi MS 14-37) Caesarea adını aldı ve önemli bir eyalet merkezi haline geldi; hipodrom da bu dönemde şehrin prestijini yansıtan bir yapı olarak kullanılmış olabilir.

Yaklaşık 450 metre. Bu ölçü, jeofizik araştırmalar, arkeojeofizik ölçümler ve 19. yüzyıl haritalarının karşılaştırmalı analizleriyle belirlenmiş

Kayseri'ninki 450 m ile daha büyük göründüğü için 40.000-50.000 arası bir kapasite de mümkün, ancak dolgu altında kalan tribünlerin durumu bilinmediği için kesin değil.

Kapasite tahmini spekülatif; Prof. Dr. Osman Özsoy gibi uzmanlar yapının "devasa" olduğunu vurgulasa da rakam vermiyor. Tam kapasite, gelecekteki kazı çalışmalarıyla (oturma basamakları, girişler, katmanlar incelendiğinde) netleşecek.

26/03/2026

Fraktın Hittite kaya kabartması

Fraktın (veya Fıraktın) Hitit kaya kabartması, MÖ 13. yüzyıl ortalarına (yaklaşık ikinci yarısı) tarihlenir ve Hitit İmparatorluğu dönemine aittir.

Kayseri’nin Develi ilçesine bağlı Gümüşören (Fraktın) köyü yakınlarında, Erciyes Dağı’na bakan bir kaya paneli üzerine oyulmuştur (yaklaşık 1,3 x 3,2 metre boyutlarında).

Kabartmada iki ana sahne yer alır:
Solda: Hitit Kralı III. Hattuşili (yaklaşık MÖ 1267-1237), fırtına tanrısı Teşup’a (veya hava tanrısına) libasyon (içki sunusu) yaparken gösterilir.

Sağda: Eşi Büyük Kraliçe Puduhepa (Kizzuwatna kökenli rahibe kraliçe), güneş tanrıçası Hebat’a libasyon yaparken tasvir edilir. Bu sahne kısmen yarım kalmıştır.

Her figürün önünde Luwian hiyeroglifleriyle isimleri yazılıdır. Kral tanrılara özgü boynuzlu başlık taktığı için kabartmanın, Hattuşili’nin ölümünden sonra oğlu Tudhaliya IV döneminde yapıldığı düşünülür (kralın tanrılaştırılması nedeniyle).

Kabartma, dini törenleri simgeler; üstündeki platformda libasyon çukurları da bulunur. 1880’de ilk kez belgelenmiş olup, Kayseri Müzesi’nde bir kopyası sergilenir.

19/03/2026

Napoli yakınlarındaki Pompei antik kalıntılarının kalbinde gizlenmiş bu olağanüstü dairesel mozaik, bir zamanlar Roma İmparatorluğu'nun zirvesinde, M.S. 1. yüzyıla dayanan Roma termal kompleksinin zeminini süslüyordu. Binlerce küçük siyah ve beyaz tesselden oluşan mozaik, sarmaşıkların, hayvanların ve insan figürlerinin iç içe geçtiği, av sahneleri ve mitolojik sembolizmi ekleyerek karmaşık bir kompozisyon oluşturuyor.
Dairesel şekil muhtemelen Romalıların sadece hijyen için değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel değişim için de toplandığı bir banyonun odak noktası olarak hizmet etmiştir. Etrafı çevreleyen tuğla kemerler ve aşınmış duvarlar, bu bir zamanlar lüks spa banyolarının mimari kalıntılarını ortaya çıkarıyor. M.S. 79 yılında Vezüv'ün felaket patlamasından sonra volkanik küller altında korunmuş, çalışma bugün bile olağanüstü bir işçiliğe tanıklık ediyor. Bugün onun önünde durmak günlük hayata, sanata ve zamanda donmuş antik Roma şehrinin ani trajedisine derin bir bağ hissi uyandırıyor.

12/03/2026

Anadolu’dan kaçırılan en önemli eserlerden biri de Likyalı bir yönetici olan Payava’dan adını alan Payava Anıtıdır.

MÖ 375–360 yılları arasında inşa edilen bu anıtsal mezar, 1844 yılında İngilizler tarafından Xanthos’un kuzeydoğusundan sökülerek götürülmüştür. Mezar, İngilizlerin Likya bölgesinde sistemli kazı ve eser toplama faaliyetlerine başladığı 1838 yılına kadar yaklaşık 2500 yıl boyunca ayakta kalmayı başarmıştı. Bugün British Museum’da sergilenen Payava Anıtı, ait olduğu topraklardan koparılan sayısız kültür varlığımızdan yalnızca biridir.

Aslında bütün eserler doğduğu topraklarda güzeldir. Çünkü bu eserler o toprakların tarihini, kültürünü ve hafızasını taşır. Bugün başka müzelerde sergilenen bu yapıtların, bulundukları coğrafyalarla ne tarihsel ne de kültürel bir bağı vardır. O dönemde alınan izinler ne ahlaki ne de gerçek anlamda kurallara uygundu. Hediyelerle kandırılan padişahlar ve üzerinde yönetimin tuğrası bulunan izin kağıtlarıyla susturulan yerel yöneticiler fırsat bilinmiş, Anadolu’nun eşsiz eserleri birer birer topraklarından koparılmıştır.

Oysa bu eserler, sömürücüler gelene kadar Xanthos’ta yaklaşık 2500 yıl boyunca kendi topraklarında dimdik duruyordu. Kimse onlara zarar vermemiş, kimse parçalamamıştı. 1844 yılında çizilen gravürde de görüldüğü gibi anıt, bulunduğu yerde çok daha sağlam ve bütün haldeydi. Ancak British Museum’a götürülürken sökülme ve taşınma sürecinde büyük zarar görmüş, bugün sergilenen hali özgün anıtın ancak bir kısmı olarak kalmıştır.

British Museum

07/03/2026

Artemis Attic Lecythus Swan ile birlikte.
Ayet 490 av. J. - C. , yükseklik: 38 cm.

Artemis bir kuğuyu besliyor. Tanrıça omuzlarında benekli bir canavar derisi, süslü bir karkuaz ve benekli bir taç ile resmediliyor. Artemis, av tanrıçası, bir elinde phiale tutuyor, diğer elinde kuğunun gagasına dokunuyor.

Hermitaj Müzesi, Saint Petersburg

01/03/2026