24/09/2025
Ngày xưa, cứ đến rằm tháng Tám, cả làng, cả xóm lại nhộn nhịp trong tiếng trống "tùng tùng tùng, tùng cắc tùng". Mỗi xóm lập đội thi múa sư tử, đội nào cùng hồ hởi tập luyện mong được phần thưởng phá cỗ to. Thanh niên trai tráng, khéo léo được cầm đầu sư tử, hai - ba người gập lưng phía sau làm thân, làm đuôi sư tử. Ai khéo pha trò đội mũ ông địa phe phẩy cái quạt hoặc đeo mặt nạ thị nở, cạp cái rổ vào trong áo làm bụng chửa. Trẻ con đứa đeo mặt nạ thỏ, mèo, hổ, khỉ,... tay cầm đèn ông sao, đèn kéo quân, đèn tái chế từ lon bia tung tẩy theo sau.
Trên phố, nhất là khu vực buôn bán sầm uất, nhà buôn giàu có còn treo tiền thưởng trên cột cho các đội múa thi nhau nhảy cao được tiền.
Vui nhất là cả đoàn rồng rắn gõ cửa từng nhà, gõ trống, hát vang xin tiền, xin kẹo. Nhà nào không có tiền, cũng hoan hỉ cho vài cái kẹo, hoặc rủ vào sân trông trăng, phá cỗ cùng.
Thời đại tân tiến dần, trẻ con cũng mải mê học hành, điện tử ti vi, chẳng còn mặn mà với đoàn sư tử, đèn lon bia. Cả nhà quen ngồi trong phòng điều hòa phá cỗ trung thu hơn ngồi ngoài sân nóng nực. Nét xin tiền lẻ, xin kẹo cũng biến tướng thành làm phiền khiến ai nấy nghe thấy tiếng trống là vội đóng cửa... Mỗi mùa trung thu đến, người lớn rộ trend nhân bánh dẻo, bánh nướng mới lạ, trẻ con chen chúc dưới sân chung cư nghe nhạc, cầm bịch nilon chia cỗ rồi tan hội.
Trong quá trình phục dựng đầu sư tử Bắc bộ, nhà nghiên cứu mỹ thuật Kevin Vương phải sang tận nước Pháp xa xôi để được ngắm nhìn và chạm vào món đồ chơi ngót nghét 100 tuổi. Về Việt Nam, anh tìm đến những người thợ từng làm đầu sư tử ở Hà Nội. Tiếc thay, nhiều người đã không còn làm theo lối xưa; họ buộc phải chạy theo thị trường, làm những chiếc đầu sư tử bọc kim tuyến bán sẵn, phụ kiện trang trí bằng nhựa sặc sỡ. Khi được đề nghị tái tạo lề lối làm đầu sư tử xưa, phần lớn đều ngại vì mất thời gian và tốn kém.
Từ một lễ hội cộng đồng rộn ràng, Trung thu đã dần trở nên lặng lẽ. Việc phục dựng đầu sư tử truyền thống Bắc Bộ hôm nay, không chỉ là làm lại một món đồ chơi, mà còn là cách đánh thức ký ức chung, để tiếng trống, ánh đèn, niềm vui rước đêm rằm không bị mất đi trong nhịp sống hiện đại.
👉 Bạn có từng chạy theo đội múa sư tử ngày nhỏ không? Ký ức Trung thu của bạn là gì? Hãy cùng Zó Heritage Hub và Trăng Ta dựng lại chiếc đầu sư tử cổ truyền trong workshop đặc biệt này 👉 https://forms.gle/wrfiUK75oLT4CGjt5