24/06/2026
𝟑𝟖 𝐧𝐚̆𝐦 𝐧𝐠𝐚̀𝐲 𝐦𝐚̂́𝐭 𝐝𝐚𝐧𝐡 𝐡𝐨𝐚̣ 𝐁𝐮̀𝐢 𝐗𝐮𝐚̂𝐧 𝐏𝐡𝐚́𝐢 (𝟐𝟒/𝟔/𝟏𝟗𝟖𝟖-𝟐𝟒/𝟔/𝟐𝟎𝟐𝟔)
❤️𝑻𝒊𝒆̂́𝒏𝒈 𝑯𝒂́𝒕 𝑻𝒉𝒊𝒆̂𝒏 𝑵𝒈𝒂❤️
Những ngày tháng cuối của danh hoạ Bùi Xuân Phái - từ 1/1/1988 đến 24/6/1988 - cũng đã để lại cho chúng ta một loạt tác phẩm thật đẹp, như một hồi tưởng của ông về các con phố Hà Nội - tình yêu mà ông đã dành trọn đời mình. Trong khoảng thời gian này, ông vẽ trên 40 tác phẩm, hầu hết bằng sơn dầu, có những bức tranh khổ lớn 60 x 80cm. Bức sơn dầu cuối cùng là bức “Phố Hàng Phèn” còn chưa kịp ký tên. Trước đó vài ngày, ông nói với con trai chở ông ra phố bằng xe đạp, dừng ở một vài góc đường để ông nhìn lại một lần nữa những hình ảnh thân thương của “hồn thu thảo” và “bóng tịch dương” - những hình ảnh sắp tan nhoà trong võng mạc của một người yêu Hà Nội đến tận cùng các tế bào thần kinh.
Ở bức tự hoạ cuối cùng bằng bút sắt của Bùi Xuân Phái, ông viết: “Bây giờ chỉ cần nhất là có sức khoẻ và không có bệnh tật gì.” Vẫn cái nhìn đau đáu qua gương, ông hy vọng mình sẽ vượt qua cơn bạo bệnh để tiếp tục hành trình sáng tạo. Còn ở những giây phút thực sự sau cùng, ông nhìn xuống phía dưới, chỉ thấy đôi chân mình và chai nước biển của bệnh viện, ông cũng vẽ lại bằng bút máy những hình ảnh đó và viết: “Trong lúc ốm đau, thời gian đi cực kỳ là chậm! Nhất là đêm gần về sáng.” Và rồi ông buông rơi cây bút, đi vào cõi thiên thu...
Đọc những dòng chữ của ông khi ánh sáng trong đôi mắt ông sắp vụt tắt, tôi thấy nghẹn ngào trong cổ họng và không thể ngăn được những giọt nước mắt. Đôi mắt của danh hoạ mà võng mạc đã in dấu những hình ảnh một sự nghiệp hội hoạ lẫy lừng đã khép lại giấc mơ dang dở, giấc mơ của ông và của chúng ta. Nhưng ánh sáng trong đôi mắt ấy vẫn toả rạng trong hàng trăm bức tranh, trong hồi ức của những ai yêu quý tài năng của ông - yêu quý con người tử vì đạo nghệ thuật Bùi Xuân Phái.
❤️𝑻𝒉𝒆 𝑺𝒘𝒂𝒏 𝒔𝒐𝒏𝒈❤️
The final months of the great painter Bùi Xuân Phái — from January 1, 1988 to June 24, 1988 — likewise left us with a series of profoundly beautiful works, resembling his own recollection of the streets of Hanoi, the love to which he had devoted his entire life. During this time he painted more than forty works, most of them in oil, including several large canvases measuring 60 × 80 cm. His last oil painting was “Hàng Phèn Street”, which he did not even have time to sign.A few days earlier, he had asked his son to take him by bicycle through the streets, stopping at several corners so that he could look once more at the familiar beloved images of “Autumnal soul” and “the shadow of sunset” —images that would soon fade from the eyes of a man who loved Hanoi to the deepest nerves of his being.
On his final self-portrait drawn with a steel-nib pen and ink, Bùi Xuân Phái wrote: “Now the most important thing is to have good health and be without illnesses.” Casting the same searching gaze in the mirror, he hoped to overcome his grave illness and continue his creative journey. In the final moments, when his own feet and the hospital’s intravenous bottle were the only things that he could see when looking down then those were the last images that he sketched with his fountain pen together with his final writing: “In time of sickness, time passes extremely slowly—especially at night, just before dawn.” And then he let the pen fell from his hand and entered eternity...
Reading these lines he wrote as the light in his eyes was about to fade, I choked up and could not hold back my tears. The eyes of the great painter—whose eyes that had recorded the images of a brilliant artistic career—closed upon an unfinished dream, his dream and ours. Yet the light in those eyes still shines through hundreds of paintings, and through the memories of all who cherish his talent—who cherish the man who martyred himself to his Art - Bui Xuan Phai.
𝑇𝑟𝑎̂̀𝑛 𝐻𝑎̣̂𝑢 𝑇𝑢𝑎̂́𝑛
𝑆𝑎̀𝑖 𝐺𝑜̀𝑛 2021
