03/09/2024
[ BÌNH MINH CỦA NỀN ĐỘC LẬP ]
Ngô, Đinh, Tiền Lê và thời kì đầu của phong kiến Việt Nam
{ Phần 1: Đặt vấn đề - Giới thiệu sơ lược }
- Năm 938, Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, kết thúc 1000 năm Bắc Thuộc và mở ra kỉ nguyên độc lập lâu dài cho dân tộc Việt Nam.
- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất non sông về một mối và lập ra nhà Đinh.
- Năm 981, vua Lê Hoàn lãnh đạo nhân dân chống quân Tống xâm lược thành công, triều Tiền Lê thay triều Đinh cai quản đất nước.
Hẳn là trong thời gian ngồi trên ghế nhà trường, ai trong chúng ta cũng từng học về những nhân vật lịch sử này và thành tựu của họ. Với nhiều người thì lịch sử Việt Nam ở giai đoạn vừa mới giành độc lập này dường như không có gì hấp dẫn, ngay cả với vương triều nhà Lý liền sau đó cũng không quá nổi bật. Tuy vậy, khi chúng ta đào sâu vào tìm hiểu giai đoạn này, ba triều đại ngắn ngủi trong buổi đầu độc lập của nước Việt Nam cũng ẩn chứa nhiều màu sắc thú vị như bao thời kì lịch sử khác, kể cả nhà Trần hay Lê Sơ. Đằng sau những chiến công hào hùng của các anh hùng dân tộc nêu trên là một đất nước non trẻ đang đối mặt với muôn vàn thách thức cả bên ngoài lẫn bên trong.
[Tất nhiên page mình không có những câu chuyện hài hước thú vị như các page sử khác đâu =))) một phần cũng do tài liệu về thời này khá hạn chế nên nội dung sẽ khô khan một tí.]
Ở đây mình cũng muốn đề cập tới một vấn đề này: Khi so sánh với phong kiến châu Âu thời Trung cổ, nhiều người tóm lược mức độ tập trung quyền lực của nhà nước phong kiến thời đó bằng câu nói “phương Đông tập quyền, phương Tây phân quyền”. Các vị vua châu Âu dường như yếu thế và nhỏ bé trước đám chư hầu dưới quyền mình, trái ngược với hình ảnh một vị “thiên tử” Á Đông quyền trên vạn người. Tuy nhiên thực tế lịch sử đã chỉ ra rằng, quyền lực tuyệt đối trong tay nhà vua là thành quả của một vương triều đang hòa bình ổn định và đạt tới đỉnh cao, chứ không phải một trạng thái bình thường của bất kì chế độ quân chủ nào. Tất nhiên ai cũng nói làm vua là muốn gì được nấy, nhưng để có được quyền lực kiểu đó không hề dễ dàng chút nào.
Vào những năm đầu vừa giành độc lập khỏi Trung Quốc, các triều đình Việt Nam hầu như phải dựa vào các quý tộc, địa chủ ở các địa phương, càng xa khỏi kinh đô thì uy thế của nhà vua càng suy yếu. Điển hình là câu nói “phép vua thua lệ làng” vẫn còn dùng đến ngày nay, tuy nhiên thời đó nghĩa đen của câu này có thể thấy rõ trong các ghi chép lịch sử. Tầng lớp “hào trưởng”, ”thổ ty” đại diện cho giai cấp thống trị ở địa phương thường xuyên chống đối triều đình, dẫn tới những cuộc nội chiến liên miên mà chúng ta sẽ thấy khi đọc về thế kỉ thứ mười đầy biến động này của nền phong kiến Việt Nam.
[Đây dự kiến sẽ là series đầu tay mà mình thay đổi cách viết, hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ của mọi người. Mình sẽ cố gắng hoàn thành trong tháng 9 năm 2024, trong thời gian mình có điều kiện để viết bài thường xuyên.]